Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/3339 E. , 2022/2873 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/3339
Karar No : 2022/2873
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Demir Çelik ve Met. Ürün. ve İnş. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. İflas Masasını Temsilen İflas İdaresi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün … vergi kimlik numaralı mükellefi … Demir Çelik İnş. Nak. İt. İh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Konak Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün … vergi kimlik numaralı mükellefi … Demir Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den aldığı faturaların sahte olduğundan bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2014/Ocak-Haziran dönemleri katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ve 2014 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Demir Çelik İnş. Nak. İt. İh. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında hazırlanan … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden, iş yerinde yapılan tüm yoklamalarda mükellef kurumun faal olduğu tespit edilmiş olsa da, davacı şirket tarafından mükellef kurum banka hesabına EFT olarak gönderilen tutarlar ile aynı tarihlerde mükellef kurum hesabından davacı şirketin banka hesabına gönderilen havale tutarlarının aynı olması karşısında davacı şirket ile mükellef kurum arasında 16/09/2013 tarihli 500.000,00.-TL tutarlı ilk havale tarihinden itibaren gerçek bir mal veya hizmet ifasına dayalı bir ticari faaliyetin olmadığı, para sirkülasyonunun gerçek bir mal veya hizmet ifası olduğu izlenimi uyandırmak için gerçekleştirildiği, davacının ilgili dönemde gerçek bir faaliyeti olmadan fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiği sonucuna ulaşıldığı, dava konusu tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı; ... Demir Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında hazırlanan … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden, mükellefin sahte fatura düzenlediği genel olarak Mahkemece de benimsenmiş olsa da, davacı şirkete fatura düzenlenen 2014/Mayıs, Haziran dönemine en yakın zamanda yapılan 21/09/2012 tarihli yoklamada işyerinin açık olması sebebiyle gerçek bir faaliyetinin de olabileceği, ilgili dönemde davacının gayri faal olduğuna ilişkin bir tespit bulunmaması, öte yandan davacının faaliyet konusunun fatura içerikleri ile uyumlu olması ve fatura alımının sadece iki dönemle sınırlı olması dikkate alındığında söz konusu firma hakkında düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu genellemesi yapılmasına rağmen davacı adına düzenlenen faturanın sahte olduğu konusunda açık ve somut bir tespit bulunmadığı sonucuna varılmakla, davacı hakkında yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği; özel usulsüzlük cezası bakımından ise, özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine ilişkin koşulları düzenleyen kanun hükmünde belirtilen unsurlar uyuşmazlık konusu olayda bir arada gerçekleşmemiş bulunduğundan, davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasında yasal isabet görülmediği; öte yandan, davalı idarece tekerrüre esas alınan 2012/Mart dönemi vergi ziyaı cezasının (187,50-TL) tekerrür nedeniyle arttırılan tutara nispetle çok cüz'i tutarda olması, dava konusu 3 kat vergi ziyaı cezalarına tekerrür uygulanması suretiyle ortaya çıkan tutarların tekerrüre esas alınan vergi ziyaı cezası ile mukayese edilemeyecek rakamlara ulaşması karşısında, yapılacak arttırımın davacı şirketin mağduriyetine sebebiyet vereceği açık olduğundan, hakkaniyete uygun düşmeyen tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle yapılan arttırımın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... Demir Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den kullanılan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatların kaldırılmasına, ... Demir Çelik İnş. Nak. İt. İh. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den kullanılan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatların onanmasına, tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle yapılan arttırımın kaldırılmasına, özel usulsüzlük cezasının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait faturalardan kaynaklı kısmına ilişkin davanın reddi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1.maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle arttırılan kısımlarına ilişkin davanın kabulü yolundaki hükmünün hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın anılan kısımlarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği; üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın, ... Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait faturalardan kaynaklı kısmı bakımından ise, ... Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden, davacıya fatura düzenleyen ... Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Konak Vergi Dairesi mükellefi olarak İzmir'de faaliyette bulunduğu, ancak şirket ortağı ve kanuni temsilcisi olan ...'nın İskenderun'da ikamet ettiği ve aynı zamanda Hatay ilinde faaliyet gösteren bir firmada maaşlı olarak çalıştığı, mükellefin yüksek cirolarda iş yapmasına rağmen vekalet verilen çalışanlar vasıtasıyla, yetkilisi işin başında olmadan yürütülmesinin ticari hayatın gereklerine aykırı olduğu, bununla birlikte şirketin işlerini yürüttüğü belirttilen ... ve vekaleti bulunan ...'nın aynı sektörde faaliyet gösteren ve mal alım satımında bulunduğu başka firmalarında tüm işlemlerini yapmaya yetkili olduklarının tespit edildiği, banka hesap hareketlerin göre yapılan ödemelerin göstermelik olduğu, çek yoluyla yapılan ödeme ve tahsilatlarla ilgili elde edilen verilerin esas itibariyle ödeme ve tahsilat yapılmadığını ortaya koyduğu, sevk irsaliyelerinde yer alan araç plakaları sorgulamasından, bazı araçların söz konusu emtiayı taşımaya uygun olmayan türde olduğu, "çekici" olarak kayıtlı olan araçların ait olduğu firma yetkililerinin bu mükellef adına taşıma yapmadıkları, firmayı tanımadıklarını beyan ettikleri, bu hususların mükellef kurumun gerçekte mal taşıtmadığını, bu işi yapıyor izlenimini vermeye yönelik hareket ettiğini gösterdiği, diğer yandan mükellefin mal aldığı ve sattığı firma ve şahıslara ilişkin yapılan tespitler sonucu büyük bir çoğunluğunun sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu düzenlenen veya olumsuz tespitler bulunan mükellefler olduğu, gelir tablosu verilerine göre brüt satış kârının, brüt satışları ile karşılaştırıldığında çok düşük kaldığı tespitleri karşısında, davacının bu mükelleften temin ettiği faturaların gerçek bir mal teslimine dayanmadığı, bu itibarla, davacı tarafından gerçek bir mal alımına dayanmayan sahte faturalar ile indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin reddedilmesi suretiyle cezalı tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacı istinaf başvurusunun reddine; davalı idare istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, Mahkeme kararının kısmen kaldırılmasına, kararın … Demir Çelik İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin olarak davanın reddi yolunda verilen kısmı ile vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle arttırılan kısımlarına ve kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin olarak davanın kabulü yolunda verilen kısmına taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine, … Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin olarak verilen davanın kabulü yolundaki kısmının kaldırılmasına, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: İstinaf nedenlerinin yeterince incelenmediği, müflis şirketin defterleri incelenmeden hazırlanan vergi tekniği raporlarına göre yapılan cezai tarhiyatların kanuna ve hakkaniyete uygun olmadığı, iflas tarihinden önceki döneme ait defter ve belgeleri iflas idaresi üyelerinin saklaması, araması, bulması gibi bir yasal mükellefiyetinin bulunmadığı, iflas idaresi üyelerinin tasfiye dönemine ait kayıtları saklama ve ibraz mecburiyetinin olduğu, şayet iflas müdürlüğü dosyasına şirket yetkilisi tarafından iflastan önceki döneme ait ticari defter ve kayıtlar teslime edilmiş ise elbette bu kayıtları da iflas idaresinin ibraz edeceği ancak, müflis şirketin yetkililerinin iflastan önceki dönemlere ait kendi sorumlu oldukları defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü oldukları dolayısıyla iflastan önceki şirket yetkililerine de tebligat çıkarılarak kendi sorumlu oldukları dönemlere ait defterlerin istenmesi gerektiği, incelemenin yanlış ve eksik başladığı, bu nedenle eksik sonuçlandığı, işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın aleyhe kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. fıkrasında, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde, bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının % 10'u nispetinde özel usulsüzlük cezasının kesileceğinin düzenlendiği ileri sürülerek kararın temyizen incelenerek aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafça cevap verilmemiştir. Davacı tarafın cevabı yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 09/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.