Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/3375 E. , 2022/1245 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/3375
Karar No : 2022/1245
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kendi arsası üzerinde konut yaparak bunların satışı işiyle uğraşan davacının konut satışlarına ilişkin hasılatını eksik bildirdiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen 2011/Ocak-Nisan, Haziran-Temmuz, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; tarhiyatlara dayanak olan takdir komisyonu kararlarında … tarih ve … sayılı tutanağın incelendiği ve dayanak alındığının belirtilmesine ve bu tutanakta belirtilen adresteki daire satışlarına ilişkin inceleme ve araştırma yapılmasına rağmen, anılan tutanakta belirtilen adresteki 7 adet gayrimenkul dışında ilgili yılda tutanakta belirtilen adres dışında başka adreslerde bulunan 10 adet gayrimenkul satışının da takdir komisyonunca herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadan matrah takdirinde dikkate alındığı, anılan tutanakta belirtilen … Ada … Parsel Gaziosmanpaşa Mah. … Ceyhan Adana adresinde inşaatı yapılan binadaki daire sakinlerinin ifadelerinden yola çıkılarak tutanakta belirtilen adres dışında bulunan farklı adreslerdeki diğer daire satışlarının da aynı bedel üzerinden kabul edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda takdir komisyonu tarafından davacının satış sorgulamaları sonucunda 2011 yılı için yapılan 17 adet daire satışı için matrah takdiri yapılmışsa da vergilendirilecek kazancın gerçek veya gerçeğe en yakın biçimde tespit edilmesi gerekirken, 17 adet daire satışından yedisi dışında yani … ada … parsel … Mah. … Ceyhan/Adana adresindeki inşaatında yer alan 29.07.2011, 26.10.2011, 03.11.2011, 15.11.2011, 24.11.2011, 23.12.2011 tarihli satışları dışındaki diğer tüm satışları için satış bedelinin tespiti için daire satın alanlara, daire satışına, kredi kullanılıp kullanılmadığına, ödemelerin ne suretle gerçekleştirildiğine ilişkin herhangi bir yazı vs. gönderilerek inceleme ve araştırma yapılması gerekirken yapılmadığı anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı olarak, dayanağı bilgi ve belgelerin ortaya konulmadan alınan takdir komisyonu kararına istinaden yapılan matrah takdirinde ve takdir edilen bu matraha istinaden yapılan uyuşmazlık konusu cezalı tarhiyatın bu daire satışlarına tekabül eden kısmında hukuka uyarlık görülmediği, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatın … tarih ve … sayılı tutanakta belirtilen … Mah. … … ada … parseldeki daire satışlarına ilişkin kısımları yönünden ise; 29.07.2011 tarihinde …'e anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 2 adet fatura ile 60.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahsa daire satışına ilişkin gönderilen yazının tebliğ edilmemesi nedeniyle ifadesinin alınamadığı, 26.10.2011 tarihinde …'na anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 2 adet fatura ile 60.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahıs tarafından dairenin 110.000,00-TL'ye satın alındığının beyan edildiği, 03.11.2011 tarihinde …'e anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 1 adet fatura ile 67.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahıs tarafından dairenin 110.000,00-TL'ye satın alındığının beyan edildiği, 03.11.2011 tarihinde …'a anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 1 adet fatura ile 60.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahsa daire satışına ilişkin gönderilen yazının tebliğ edilememesi nedeniyle ifadesinin alınamadığı, 15.11.2011 tarihinde …'a anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 1 adet fatura ile 50.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahıs tarafından dairenin 110.000,00-TL'ye satın aldığının beyan edildiği, 23.12.2011 tarihinde …'a anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 1 adet fatura ile 60.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahıs tarafından dairenin 115.000,00-TL'ye satın alındığının beyan edildiği, 23.12.2011 tarihinde …'a anılan adreste daire satışı yapıldığı, satışa ilişkin davacı tarafından 1 adet fatura ile 50.000,00-TL beyanda bulunulduğu, anılan şahıs tarafından dairenin arsasına karşılık olarak alındığının beyan edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda davalı idarece yukarıda belirtilen adresteki daire satışlarına ilişkin, ulaşılan daire sahipleri tarafından daire alışlarına ilişkin beyan edilen tutarların kabul edilmesinin yerinde olduğu ancak ulaşılamayan ve daire satış bedellerine ilişkin bilgi ve tespit elde edilmeyen …, … ve …'a yapılan daire satışları yönünden ise yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı, her bir dairenin satış fiyatının satış tarihine, daireninin özel konumuna göre değişebileceği dikkate alındığında, söz konusu idarece bulunan matrah farkının hesaplanmasınında dikkate alınmaması gerektiği mahkemece kabul edilerek dava dosyasında bulunan Mahkemelerince yapılan yeniden hesaplama sonucunda, davalı idarece … tarih ve … sayılı tutanakta belirtilen … Mah. … Ceyhan/Adana … ada … parseldeki daire satışlarına ilişkin daire sahipleri tarafından beyan edilen tutarların 110.000,00-TL ile 125.000,00-TL arasında değiştiği, davalı idarecede satışlar arasından en düşük fiyat olan 110.000,00-TL satış bedelinin esas kabul edilmesinin yerinde olduğu, alınan satış bedellerinden davacı tarafından düzenlenen faturalar ve beyan edilen tutarların düşülmesi sonucunda elde edilen matrah farklarına, davacı tarafından düzenlenen faturalarda ve idarece de kabul edilen, satışı yapılan 150 m2 nin altındaki dairelere ilişkin %1 katma değer vergisi oranının kabul edilmesi suretiyle yapılan hesaplama sonucunda davacı adına re'sen yapılan 2011/Ekim dönemi için 500,00-TL vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi, 2011/Kasım dönemi için 1.030,00-TL vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi, 2011/Aralık dönemi için 500,00-TL vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık görülmediği, fazlaya ilişkin vergi ve vergi ziyaı cezasında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dava konusu 2011/Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Haziran ve Temmuz dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılmasına, 2011/Ekim dönemine ait katma değer vergisinin 500,00-TL, 2011/Kasım dönemine ait katma değer vergisinin 1.030,00-TL, 2011/Aralık dönemine ait katma değer vergisinin 500,00-TL şeklinde bir kat vergi ziyaı cezalı olarak tadilen tasdikine; fazlaya ilişkin vergi ve cezaların kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının kayıt ve beyandışı hasılatı bulunduğu, takdir komisyonunca belirlenen matraha göre yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 07/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.