Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/3387 E. , 2021/1936 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/3387
Karar No : 2021/1936
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ... İnşaat Mobilya Dekorasyon Bilgi İletişim Gıda Nakliye Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu'nun 79. maddesi uyarınca düzenlenen haciz bildirisine yedi günlük yasal süresi içinde itiraz edilmemesi neticesinde borç zimmetinde kabul edilerek tanzim edilen ... tarih ve ... takip nolu ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının sunmuş olduğu asıl borçlu ... İnşaat Mobilya Dekorasyon Bilgi İletişim Gıda Nakliye Dış Ticaret Limited Şirketi emrine düzenlenen 19/12/2017 tarihli, 190.000-TL tutarlı çekin ... Bankasından 19/12/2017 tarihinde tahsil edildiği, söz konusu tahsilat için tarafından 18/11/2017 tarihli tahsilat makbuzunun düzenlendiği, tahsilatın 19/12/2017 tarihli çekle yapılması karşısında tahsilat makbuzunda gösterilen tarihe itibar edilemeyeceği, yine değinilen şirketin emrine düzenlenen 14/12/2017 tarihli, 170.000-TL tutarlı çekin ... Bankasından 14/12/2017 tarihinde tahsil edildiği, bu tahsilat için de 13/11/2017 tarihli tahsilat makbuzunun düzenlendiği görülmekte ise de tahsilatın 14/12/2017 tarihli çekle yapılması karşısında tahsilat makbuzunda gösterilen 13/11/2017 tarihine itibar edilemeyeceği, davacıya 09/12/2017 tarihinde tebliğ edilen haciz bildirisiyle bildirilen borç tutarının 261.036,30-TL olması ve davacının 09/12/2017 tarihinden sonra, tahsilatı yapılan çeklerle asıl borçlu şirkete ödeme yapmış olması karşısında, davacının haciz bildirisinin tebliğinden önce borcunu ödediği yönündeki iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Asıl borçlu şirketle olan cari hesaplarının 29/11/2017 tarihinde kapatıldığı, çeklerin keşide edilmesiyle ödemenin yapıldığı ve çeklerin tedavüle girdiği, hangi tarihte kim tarafından tahsil edildiğinin taraflarınca bilinemeyeceği, öncelikle asıl borçlu firma hakkında takip yapılması gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, ... İnşaat Mobilya Dekorasyon Bilgi İletişim Gıda Nakliye Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun 79. maddesi uyarınca düzenlenen 29/11/2017 tarihli haciz bildirisinin davacıya 09/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından haciz bildirisine karşı yedi gün içinde itirazda bulunulmaması üzerine borç zimmetinde sayılarak, dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği; aynı Kanunun "Üçüncü Şahıslardaki Menkul Malların, Alacak ve Hakların Haczi" başlıklı 5479 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişik 79. maddesinin birinci fıkrasında, hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyet olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılacağı; maddenin üçüncü fıkrasında haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın borçlu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu iddiasında ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Asıl amme borçlusunun üçüncü şahıslardaki alacakları üzerine haciz uygulanabilmesi için amme borçlusunun üçüncü şahıs nezdinde alacağının bulunduğunu bildirmiş olması veya idarece borçlu şirketin bu şahıslardan alacağı olduğunun tespit edilmesi ve tespit edilen tutar için haciz konulması gerekmektedir.
Davacı, asıl vergi borçlusu şirketten yaptığı emtia alışlarına ilişkin bedeli çek düzenlemek suretiyle ödediğini ve bu ödemelere ilişkin tahsilat makbuzlarının haciz bildirisi tarihinden önce olduğunun, söz konusu tahsilat makbuzlarında asıl borçlu adına düzenlenen ileri tarihli çeklerin tarih ve numaralarının yazılmış olması dolayısıyla asıl borçlu şirketin kendilerinden alacağı olmadığını, tüm bu hususlara ilişkin belgelerin 02/03/2018 tarihli dilekçesi ekinde davalı idareye gönderildiğini ileri sürerek ödeme emrinin iptali istemiyle dava açmıştır.
Olayda, her ne kadar yukarıda açıklanan madde uyarınca haciz bildirisinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı beyanda bulunulmamış ise de, davacının iddialarını kanıtlayıcı mahiyetteki bilgi ve belgeleri dava dosyasına sunmuş olduğu görüldüğünden davacı tarafından ileri sürülen iddiaların 6183 sayılı Kanunun 58'inci maddesinde yer alan itiraz nedenlerinden olan "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi ve ödeme emrinin iptal edilmesi gerekirken aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 12/04/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
... İnşaat Mobilya Dekorasyon Bilgi İletişim Gıda Nakliye Dış Ticaret Limited Şirketinin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 79. maddesi uyarınca davacı nezdinde doğmuş ve doğacak tüm hak ve alacaklarına haciz konulması ve sonucun yedi günlük süre içinde bildirilmesi, aksi takdirde aynı yasa maddesi uyarınca işlem yapılacağını duyuran haciz bildirisine süresinde itiraz edilmemesi üzerine borç zimmetinde kabul edilerek adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrine karşı açılmıştır.
6183 sayılı Kanunun 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği, aynı Kanunun "üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 5479 sayılı Kanunun 5. maddesiyle değişik 79. maddesinin birinci fıkrasında, hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyet olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılacağı, üçüncü fıkrasında haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın borçlu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu iddiasında ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun tebliğ yapılacak kimseler başlıklı 94. maddesinin birinci fıkrasında ise, tebliğin mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere, üçüncü fıkrasında ise kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya iş yerlerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... İnşaat Mobilya Dekorasyon Bilgi İletişim Gıda Nakliye Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarından dolayı bu şirketle ticari ilişkide bulunan davacı adına haciz bildirisi düzenlenerek borçlu şirketin doğmuş ve doğacak tüm hakediş ve alacaklarına haciz şerhi konularak davalı idareye bildirilmesi istenmiş ve 09/12/2017 tarihinde iş yeri adresinde tebliğ edilen haciz bildirisi üzerine davacının yedi günlük yasal süresi içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmaması nedeniyle mal elinde ve borç zimmetinde sayılarak dava konusu ödeme emri düzenlendiği anlaşılmıştır.
Haciz bildirisine konu borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğunun, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirme zorunluluğunun yerine getirilmemiş olması halinde borcun, adına haciz bildirisi düzenlenenin zimmetinde sayılarak ödeme emrine konu yapılacağı 6183 sayılı Yasanın sözü edilen düzenlemesinin gereğidir.
Bu durumda, yukarıda yazılı yasa maddelerinin değerlendirilmesinden, usulüne uygun olarak yapılan haciz bildirisinin tebliğinden başlayarak yedi gün içinde belirtilen nedenlerle herhangi bir bildirimde bulunulmadığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığından ve haciz bildirisinde de açıkca bu takdirde borcun davacının zimmetinde sayılacağı bildirildiğinden, borç zimmetinde sayılarak davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık görülmemiş olup temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.