T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/34
Karar No : 2022/4229
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …. Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tanzimli … tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında … ve … tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle geçici olarak ithal edilen eşyanın ihraç edilen ürünler bünyesinde kullanılmadığından bahisle tahakkuk ettirilen gümrük, katma değer ve dampinge karşı vergi ile anılan vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında açılmış bir ceza davasının bulunmadığı, zamanaşımı süresinin teminatların kapatılması tarihi ile başladığı, 2009 yılında tescil ettirilen beyanname muhteviyatı eşyalara ilişkin teminatların ise 2011 yılında kapatıldığı, zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 01/03/2017 tarihinde tebliğ edilen tahakkuk ve para cezalarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dahilde işleme rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinin sonradan idarenin bilgisi dahiline girdiği, geçici ithal edilen ürünlerin ihraç edilmediği, işlemde zamanaşımının bulunmadığı, konu hakkında farklı yargı kararlarının bulunduğu, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dahilde işleme izin belgesi kapsamında, geçici olarak ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, taahhüt hesabının kapatılıp teminatların iade edilmesinin ardından, rejim şartlarının ihlal edildiği hususunun gümrük idaresinin bilgisine girdiği tarihten sonraki üç yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davacıya tebliğ edilen tahakkuk ve para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemi; mahkemece, anılan rejim şartlarının ihlal edilip edilmediği yönünde herhangi bir inceleme yapılmaksızın verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusunun kabul edilerek, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinin 1. fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği belirtilmiş; anılan Kanun'un 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, 108 ila 127. maddelerde düzenlenen Dahilde İşleme Rejimi ile 128 ila 134. maddelerde düzenlenen Geçici İthalat Rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde, eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsil edileceği ayrıca bu vergilerin iki katı para cezası alınacağı öngörülmüş; aynı maddenin … tarih ve … sayılı Kanunun 15. maddesiyle değişik 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren şeklinde ise; gümrüklenmiş değerin iki katı para cezası verileceği belirtilmiştir.
Diğer yandan; 4458 sayılı Kanun'un 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda da açıklandığı üzere, dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatlarda, gümrük yükümlülüğü rejim şartlarının ihlali halinde doğmakta olup, söz konusu ihlalin, taahhüt hesabının kapatılarak teminatların iade edilmesinden sonra tespiti durumunda, vergilerin de bu tarihten itibaren üç yıl içinde ilgilisine tebliğ edilmesi bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır.
Anılan Kanun'un 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, 108 ila 127. maddelerde düzenlenen Dahilde İşleme Rejimi ile 128 ila 134. maddelerde düzenlenen Geçici İthalat Rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde, eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsil edileceği ayrıca bu vergilerin iki katı para cezası alınacağı öngörülmüş; aynı maddenin 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanunun 15. maddesiyle değişik 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren şeklinde ise; gümrüklenmiş değerin iki katı para cezası verileceği belirtilmiştir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinin birinci fıkrasında, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılmasının olanaklı olmadığı, kimseye suçun işlendiği zamanın kanununda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği öngörülmüş; aynı maddenin üçüncü fıkrasında da cezanın yasayla konulacağı açıklanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatlarda, gümrük yükümlülüğü rejim şartlarının ihlali halinde doğmakta olup, söz konusu ihlalin, taahhüt hesabının kapatılarak teminatların iade edilmesinden sonra tespiti durumunda, rejim şartlarının ihlal edildiğine ilişkin bahse konu tespitin gümrük idaresinin bilgisine girdiği tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi içerisinde gümrük vergileri alınmadan yurda girişi yapılan eşyadan kaynaklanan tahakkuk ve para cezalarının karara bağlanarak ilgilisine tebliğ edilmesi zorunludur.
Dosyanın incelenmesinden; dahilde işleme rejimi şartlarının ihlal edildiği hususunun, Ekonomi Bakanlığı Marmara Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile gümrük idaresinin bilgisine girdiği dikkate alındığında, üç yıllık zamanaşımı süresi içerisinde 01/03/2017 tarihinde tebliğ edilen tahakkuk ve para cezası kararında zamanaşımı bulunmadığından, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle verilen kararda isabet görülmemiştir.
Mahkeme kararının para cezasına ilişkin kısmına gelince; …-… ve … tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle ithal olunan eşyaya ilişkin olarak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanunla değişik şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine karar verilmiş ise de; bahsi geçen hükmün değişik halinin 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe girmesi, cezalandırmaya konu fiile ilişkin beyannamelerin tescil tarihlerine göre öngörülen cezanın ise, gümrük vergilerinin iki katı tutarında olduğunun görülmesi, belirtilen hükmün daha ağır ceza öngören şeklinin uygulanmasının Anayasanın yukarıda yer verilen 38. maddesinde ifade edilen, kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği yönündeki ilkeye aykırılık oluşturması karşısında, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmının bu nedenle iptali gerekirken, yazılı gerekçeyle iptal eden mahkeme kararının belirtilen kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen reddine kısmen de kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının para cezasına ilişkin kısmına yönelik temyiz isteminin REDDİNE,
3. Kararın tahakkuklara ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 02/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.