Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/3404 E. , 2021/688 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/3404
Karar No:2021/688
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı, dava konusu işlemin lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yapıldığından bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden verilen kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Pozantı ilçesi, …, … karayolu üzerinde faaliyette bulunan davacıya ait akaryakıt istasyonunda 10/06/2012 tarihinde yapılan denetimde, lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yapıldığından bahisle 67.962,00.-TL ve dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirildiğinden bahisle 70.000,00.-TL idarî para cezası uygulanmasına dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin, davacının lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmal ettiği gerekçesiyle tesis edilen idarî para cezasına yönelik kısmı yönünden, dava dosyasına sunulan soruşturma raporu, olaya ilişkin düzenlenen tutanak ve davacıya ait istasyonda bulunan 4 no'lu tanktan alınan numunelere ilişkin … tarih ve … sayılı TUBİTAK Marmara Araştırma Merkezi raporunda yer alan analiz sonuçları birlikte incelendiğinde, davacıya ait istasyondan alınan numunelerin geçerli ulusal marker içermediği, söz konusu istasyonda lisans dışı olarak jet yakıtı ikmalinde bulunulduğu anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu işlemin, davacının dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirdiği gerekçesiyle tesis edilen idarî para cezasına yönelik kısmının ise, davacıya ait akaryakıt istasyonunda dağıtıcı dışında akaryakıt ikmalinde bulunulduğu hususu, denetim günü tutulan tutanak ve anılan laboratuvar sonuçları ile sabit ise de, davalı idare tarafından eylemin karşılığı olarak uygulanan idarî para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği, herhangi bir kriter gözetmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle Kanun'da öngörülen üst sınırdan idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmal ettiği gerekçesiyle tesis edilen idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirdiği gerekçesiyle tesis edilen idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesince, Dairemizin 08/04/2019 tarih ve E:2019/527, K:2019/1110 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu işlemin, davacıya dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirdiğinden bahisle uygulanan idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden İdare Mahkemesi'nce verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun, Bölge İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, "davacıya atfedilen 'dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali etmek' fiilinin karşılığı olan idarî para cezası yaptırımının, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlendiği, 19. maddede sayılanların dışında kalan fiiller için verilecek olan cezayı düzenleyen 19. maddenin 7. fıkrası, anılan fiil için yasal dayanak olarak belirlenerek tesis edilen dava konusu işlemde hukukî isabet bulunmadığı, davacıya atfedilen fiilin Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde düzenlendiği, anılan fiilin karşılığı olarak aynı Kanun'un 19/2(c)-3 maddesi uygulanmak suretiyle, hakkında ceza tayini gerekmekte ise de, maddenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması nedeniyle, davacı hakkında bu madde yönünden yaptırım uygulanmasına hukuken imkân bulunmadığı, davacı şirketin faaliyetini dağıtıcısı ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesi kapsamında yürüttüğü, Kurul kararı ile davacı şirkete isnat edilen fiilin ise, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmal edilmesi olarak tanımlandığı, bu bağlamda, davacının fiili, idarî para cezası verilmesine dayanak olan Kanundaki kural ile örtüşmediğinden, davacıya 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak idarî para cezası verilemeyeceği" gerekçesiyle reddine karar verildiği, anılan karara karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulmadığından, kararın bu kısmının kesinleştiğinin görüldüğü;
Dava konusu işlemin, Dairemizin bozma kararı uyarınca, davacıya, lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yaptığından bahisle verilen 67.962,00-TL idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede; 10/06/2012 tarihinde davacıya ait istasyonda yapılan denetimde, davacının, lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yaptığı ve dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali gerçekleştirdiğinin tespit edildiğinden bahisle Kurum'un 29/09/2016 tarih ve 47328 sayılı yazısıyla yazılı savunmasının istenildiği, anılan yazının, davacının "… Mah., ... Sok., No:... Yenişehir/MERSİN" adresine tebligata çıkarıldığı, tebligatın muhtar tasdiki ile iade edilmesi üzerine, resmî veya özel müessese ve dairelerden davacının adresine yönelik bir araştırma yapılmaksızın, savunma isteme yazısının 25/11/2016 tarih ve 29899 sayılı Resmî Gazete'de ilânen tebliğe çıkarıldığı ve 10/06/2012 tarihli tespit esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla, dava konusu Kurul kararı alınmadan önce usulüne uygun şekilde savunma isteme yazısının tebliğ edilmesi gerektiğinden, davalı idarece tebligatın yapılamadığından bahisle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 28. maddesinin 3. fıkrası uyarınca adres araştırması yaptırılmadan ilânen tebligat yapılmasının savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu, savunma isteme yazısının usule aykırı olarak ilânen tebliğ edilmesi nedeniyle, idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında ve davanın bu kısmının reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın davacıya lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yaptığından bahisle verilen 67.962,00-TL idarî para cezasına yönelik davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, esastan incelenen davada, dava konusu işlemin bu kısmının da iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının "dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali" fiilini işlediğinin tereddüte yer vermeyecek şekilde açık olduğu, dava konusu idarî para cezasının hukuka uygun olduğu, idarî para cezasının dayanak maddesi olan 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendindeki ibarenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesine ilişkin olarak iptal edilen hüküm yerine yeni düzenleme yapılıncaya kadar hukuki boşluk doğmaması ve piyasa işleyişinde bir aksaklık yaşanmadan idarenin sürekliliğinin sağlanması bakımından, 19. maddenin yedinci fıkrasında yer alan nispî nitelikli idarî para cezalarının uygulanmasının önünde engelleyici herhangi bir hüküm bulunmadığı, Kurum'un her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddi kısmen iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davacıya lisansın verdiği haklar dışında jet yakıtı ikmali yaptığından bahisle verilen idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden de dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/02/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.