T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3428
Karar No : 2023/3822
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … adına … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, … ilçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan soruşturma sonucunda tevhiden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının, 08/02/2016 günü saat 18:00'de İzmir Barış Bloku organizesinde, Şırnak ili, Cizre ilçesinde yaşanan olayları protesto etmek amacıyla Konak Alsancak Kıbrıs Şehitleri Caddesi Türkan Saylan Kültür Merkezi önünde bir grup ile toplandıkları, yasadışı slogan atmaya başladıkları, ... terör örgütünü ve mensuplarını destekler nitelikle slogan atan grup içerisinde grup ile birlikte hareket ettiği, grubun önünde durarak yönlendirdiği, basın açıklaması yaptığı, slogan attırdığı ve grup adına güvenlik güçleri ile görüşme yaptığı, güvenlik güçlerince gruba müdahale edildiği ve davacının da aralarında bulunduğu bir grubun yakalanarak göz altına alındığı, Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde alınan ifadelerinin ardından Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edildikleri, haklarında "... Terör Örgütü Propagandası Yapmak, 2911 sayılı Kanuna Muhalefet" işlem yapıldıktan sonra serbest bırakıldıkları, bu olaya ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianameye istinaden … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğunun görüldüğü; bunun yanında davacının, 22/12/2015 tarihinde sokağa çıkma yasağı devam eden Nusaybin, Silopi ve Cizre ilçelerine bilerek, isteyerek ve amiri tarafından izin verilmediği halde istiharat raporu alarak gittiği, aynı gün öğrencilerinin derslerine girmeyerek öğrenim haklarını engellediği; davacı hakkındaki diğer iddia olan 29/12/2015 tarihinde ... Sendikaları Konfedarasyonu ve buna bağlı ... sendikası tarafından gerçekleştirilen eyleme, ...'in aldığı 92 sayılı karar metninin içeriğini bilerek, tasdik ederek ve isteyerek iradesi ile ideolojik ve siyasi amaçla yapılan eyleme okula gelmeyerek katıldığı, bu eylemi ile de öğrencilerin öğrenim haklarını engellediği, idarece tüm bu fiillere yönelik olarak tek bir ceza verildiği, her ne kadar 29/12/2015 tarihinde göreve gelmeme fiilinin sendikal eylem nedeniyle olduğu görülmekle birlikte, davacının diğer eylemlerinin kamu görevlilerinin ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatleri ile bu kapsamdaki özlük ve parasal haklarının, çalışma koşullarının korunması, iyileştirilmesi, geliştirilmesi amacına yönelik olmaması ve bu sebeple sendikal faaliyet olarak değerlendirilemeyeceği, halen ceza yargılaması da devam eden İzmir Barış Bloku organizesindeki fiilleri nedeniyle, üzerine atılı suçun disiplin hukuku açısından sübuta erdiği, öte yandan; davacı tarafından, ... İzmir 1 Nolu Şube Başkanı olduğu, sendikasının bağlı olduğu konfedarasyonun almış olduğu karar uyarınca sendika temsilcisi olarak eylemlere katıldığı, bu nedenle fiillerinin sendikal faaliyetler kapsamında olduğu ileri sürülmekle birlikte; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 19. ve 20. maddeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununu 7. ve 8. maddeleri ile Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ve Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 4688 sayılı Kanunda sendikal faaliyetlerin kapsamının, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ve kamu görevlilerinin, 4688 sayılı Kanun çerçevesinde sendikal faaliyetlerini yerine getirirken aynı zamanda kamu görevlisi sıfatını da taşımaları nedeniyle 657 sayılı Kanun ve diğer mevzuat gereği kamu görevlilerinin uymakla yükümlü olduğu kurallara da uygun hareket etmeleri gerektiğinden, kamu görevlilerinin ideolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak mahiyetindeki fiillerinin, “sendikal faaliyetler” kapsamında değerlendirilemeyeceğinde şüphe bulunmadığı, bu durumda 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde düzenlenen ideolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak fiili kapsamına giren söz konusu eyleminden dolayı davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve Kanun'un hangi tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi gerektiği, sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması ve tesis edilen işlemde disiplin cezasının yasal dayanağının belirtilmesinin zorunlu olduğu, söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı, bu itibarla, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi tarih öğretmeni ve aynı zamanda ... İzmir 1 No'lu Şube Başkanı olan davacının, sendika temsilcisi olarak görevi dışında yaptığı sırasıyla; 1) 08/02/2016 günlü basın açıklamasında terör örgütünü destekleyici açıklamalar yapılması ve slogan atılması, 2) raporlu olduğu halde 22/12/2015 tarihinde sokağa çıkma yasağı bulunan Nusaybin , Silopi ve Cizre'ye gitmesi ile 29/12/2015 tarihinde sendikanın aldığı karar uyarınca göreve gelmemesi eylemleri nedeniyle tevdiden 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmış ise de, davacının üzerine atılı yukarıdaki üç ayrı fiilin, anılan maddede yer alan; "İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak'' suçu kapsamında bulunmadığı dikkate alındığında, davacının belirtilen Kanun hükmü sebebiyle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlem, disiplin hukukunun bilinen ilkesi olan kanunilik ve tipiklik ilkesine uygun bulunmadığı, bu durumda, davacının "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/07/2023 tarihinde, kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İzmir İli, Konak ilçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan soruşturma sonucunda tevhiden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyadaki bilgi belgelerin incelenmesinden; davacının katıldığı 08/02/2016 günlü basın açıklamasında terör örgütünü destekleyici açıklamalar yapılması ve slogan atılması, raporlu olduğu halde 22/12/2015 tarihinde sokağa çıkma yasağı bulunan Nusaybin , Silopi ve Cizre'ye gitmesi ile 29/12/2015 tarihinde sendikanın aldığı karar uyarınca göreve gelmemesi eylemleri nedeniyle tevhiden 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı; her ne kadar 29/12/2015 tarihinde göreve gelmeme fiilinin sendikal eylem olduğu görülmüşse de; davacının diğer eylemlerinin kamu görevlilerinin ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatleri ile bu kapsamdaki özlük ve parasal haklarının, çalışma koşullarının korunması, iyileştirilmesi, geliştirilmesi amacına yönelik olmadığından sendikal faaliyet olarak değerlendirilemeyeceği ve 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde düzenlenen ideolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak fiili kapsamına girdiği hususu açık olmakla; davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin kanunilik ve tipiklik ilkesine uygun olmadığı gerekçesiyle iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.