T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/3463
Karar No:2023/4831
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Dış Ticaret-...
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca davacı şirkete 15.461,60-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemle bildirilen … tarih ve … sayılı Şeker Kurulu (Kurul) kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Kurul'un … tarih ve … sayılı kararının davacıya yönelik kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İstanbul ilinde şekerli mamul üreten ve şeker ticareti yapan şirketler nezdinde yapılan denetim ve incelemeler neticesinde düzenlenen … tarih ve … sayılı inceleme raporunda; ...Sanayi A.Ş.'nin yurt içinde satılan ürünlerinin içerisinde kullandığı glukozun bir kısmının ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi olduğu, bu firmanın nişasta bazlı şeker kotası bulunmamasına rağmen 10.040 kg glukozu (C şekeri) davacı üzerinden ...Sanayi A.Ş.’ye sattığı, bu durumda, davacının, kota hakkı bulunmayan ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin üretmiş olduğu kayıt dışı 10.040 kg glukozu kendi aracılığıyla ...Sanayi A.Ş.'ye sattığı sabit olduğundan, 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıya 15.461,60-TL idarî para cezası verilmesine yönelik işleme karşı yapılan itirazın reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; Şeker Kurumu (Kurum) yetkilileri tarafından, İstanbul ilinde şekerli mamul üreten ve şeker ticareti yapan firmalar nezdinde yapılan denetim ve incelemeler kapsamında 03/11/2014 tarihinde ...Sanayi A.Ş.'ye denetime gidildiği, yapılan denetim sonucu firmadan nişasta bazlı şeker (glukoz) alım faturalarının talep edildiği, 04/11/2014 tarihinde firma yetkilisi tarafından elektronik posta (e-mail) yoluyla glukozun temin edildiği firmalar ile bu firmaların glukozu temin ettikleri üretici firmaların isimlerinin davalı Kurum'a gönderildiği, Kurum tarafından söz konusu elektronik posta yoluyla iletilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; "...Sanayi A.Ş. tarafından yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun 10.040 kg'lık kısmının ...Gıda Dış Ticaret-...'dan alındığı, bu glukozun ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi olduğu ve şekerli mamul üretiminde kullanılarak iç piyasaya satıldığı, ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin nişasta bazlı şeker kotasının bulunmadığı, bu nedenle Dâhilde İşleme İzin Belgesi dışında yurt içine satış yapamayacağı, uyuşmazlığa konu glukozun kota dışı yurt içine satıldığı ve ...Gıda Dış Ticaret-...'nın bu işlemlere aracılık yaptığı" tespitleri üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği; bu bağlamda, uyuşmazlık konusu işlemin, ...Sanayi A.Ş. yetkilisi tarafından davalı Kurum'a gönderilen ve glukozun temin edildiği firmalar ile bu firmaların glukozu temin ettikleri üretici firmaların belirtildiği elektronik posta (e-mail) dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği, söz konusu e-mailde yer alan listede ise, ...Sanayi A.Ş. tarafından yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun 10.040 kg'lık kısmının davacı firmadan temin edildiğinin ve bu glukozun da üretici firmasının ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğunun belirtildiği; ancak Kurum tarafından, ...Sanayi A.Ş.'nin mamullerinde kullandığı glukozun ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi olduğu ve söz konusu glukozun davacı üzerinden ...Sanayi A.Ş.'ye satışının gerçekleştirildiği hususunda hiçbir inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, bu hususa yönelik olarak anılan firmalar nezdinde bir denetim ve/veya bu firmaların sundukları faturalar ile ticari defter kayıtları üzerinde karşılıklı herhangi bir incelemenin yapılmadığı anlaşıldığından, yalnızca ...Sanayi A.Ş. yetkilisinin elektronik postayla gönderdiği beyanına itibar edilmek suretiyle, başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin, C şekeri olarak kabul edilen glikozun iç piyasada pazarlanmadığını ispatlayıcı herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, kayıt dışı satışı yapılan glikozun kaydının belgeler üzerinde olmasının beklenemeyeceği ve bu nedenle olmayan kaydın izninin aracı firmalarda bulunamayacağı için konuyla ilgili bir denetim faaliyetinde bulunulamadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:.. sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.