Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/3517 E. , 2022/2196 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3517
Karar No : 2022/2196
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müş. Yrd. V. ...
2- ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
1- Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezinde 22. Dönem polis okulu öğrencisi olarak eğitim görmekte iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A-2 maddesindeki şartları taşımadığından bahisle adaylığına son verilen davacı tarafından, Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesinden almış olduğu sağlık raporunu sunarak adaylığa son verilmesi işleminin yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin 04/01/2019 tarihli işlem ile,
2- Adaylığının sona erdirilmesine dayanak teşkil eden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A-2 maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Yönetmelik maddesinde ameliyat ile taş düşürmenin öğrenciliğe engel olduğunun belirtilmesine karşın doğal yoldan taş düşürmenin ise öğrenciliğe engel olmadığının ifade edildiği, bu durumun Anayasada yer alan eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
...BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının sağlık şartlarını taşımadığı, hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
...GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NÜN SAVUNMASI : Davacıya dair sağlık kurulu raporunda böbreğinde 3 adet taş tespit edildiğinin belirtildiği, raporun Sağlık Komisyonunca incelenerek Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek:3-8 (Üroloji / Kadın Hastalıkları Ve Doğum) A Dilimi 2. maddede yer alan "2) Üriner sistemdeki her türlü taş mevcudiyeti ve taş nedeniyle yapılmış operasyonlar (açık, kapalı) öğrenciliğe engeldir. Açıklama: Kendiliğinden, komplikasyonsuz olarak düşürülmüş, ameliyat öyküsü (açık, kapalı) olmayan olgular sağlam kabul edilir." hükmü gereğince POMEM öğrenci adayı olamayacağına karar verildiği, yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bireysel işlemin iptaline, bu işlemin dayanağı olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek:3-8-A-2 maddesi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezinde 22. Dönem polis okulu öğrencisi olarak eğitim görmekte iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A-2 maddesindeki şartları taşımadığından bahisle adaylığına son verilen davacı tarafından, Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesinden almış olduğu sağlık raporunu sunarak adaylığa son verilmesi işleminin yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlem ile adaylığının sona erdirilmesine dayanak teşkil eden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A-2 maddesinin iptali istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden iptali istenen Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin söz konusu düzenlemelerinde hukuka, hizmet gereklerine, üst normlara aykırılık ve iptali gerektirecek bir husus bulunmadığından davanın bu kısmının reddine, davacının Sekizinci Daire tarafından sevk edildiği Ankara Şehir Hastanesi Sağlık Kurulunca Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3-A-4 maddesinde aranan şartları taşıdığı belirtildiğinden Polis Meslek Eğitim Merkezi'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin ise iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava konusu Yönetmelik 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4 üncü maddesine, 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu maddesine, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; 24 Nisan - 4 Mayıs ve 19-30 Haziran 2018 tarihleri arasında yapılan sınavlarda başarılı olarak Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne 22. dönem POMEM öğrencisi olarak geçici kaydı yapılan davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda sağ böbreğinde 3 adet taş olduğundan bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi üzerine, davacının Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 3. fıkrası gereği bir yıl içinde sağlık durumunun düzeldiğine dair Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi'nden aldığı raporla davalı idareye başvurması üzerine, başvurusunun ameliyat ile taşları düşürdüğü gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle başvurusunun reddine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığının 04/01/2019 tarihli işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek:3-8-A-2 maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 24. maddesinde;"...Polis meslek eğitim merkezlerinin kuruluş ve çalışma usûl ve esasları; bu merkezlerde eğitime alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, (…) yapılacak sınavlar, disiplin ve eğitim-öğretimle ilgili konular, öğrenciliğin sona ermesi, tazminat ve yükümlülük esasları ile giyecekleri kıyafetler ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan ve 06/06/2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Meslek Eğitim Merkezlerine alınacak öğrencilerde aranılacak şartlar ile giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.", "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinde; " POMEM’lere başvuru yapacak adaylarda aşağıdaki şartlar aranır.... f) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,..."; "Geçici kayıt" başlıklı 17 maddesinin ikinci fıkrasında; "Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adayların ilişikleri, Başkanlık onayı ile kesilir ve POMEM’lere gereği yapılmak üzere bildirilir." üçüncü fıkrasında; "Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığınca haklarında “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adaylar ilişiklerinin kesildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde, bir defaya mahsus olmak üzere devlet hastanelerinden, devlet eğitim araştırma hastanelerinden veya devlet üniversite hastanelerinden alacakları ilişik kesilmesine sebep olan hastalık branşlarından sağlık durumunun düzeldiğini belirtir sağlık kurulu raporu ile Başkanlığa başvurması halinde, başvuru incelenmek üzere Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığına gönderilir. Şartları sağladığı bildirilenler Başkanlıkça tekrar Sağlık Yönetmeliğine göre sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere hastaneye sevk edilir. Yeniden aldırılan sağlık kurulu raporunun Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığınca adayın o anki mevcut sağlık durumuna göre Sağlık Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda hakkında “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olur” kararı verilenlerin 8 inci maddedeki nitelikleri taşıyor olmaları halinde POMEM’lere planlamaları yapılır. Bu kişilerden, 15/7/2015 tarihli ve 29417 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde belirtilen devamsızlık süresini aşmamış olanlar eğitim-öğretime kaldığı yerden devam eder, eğitim-öğretimi tamamlayıp atanmaya hak kazanmış olanlar ise Personel Dairesi Başkanlığına bildirilir." hükümlerine yer verilmiştir.
03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek:3-8-A-2 maddesinde yer alan üriner sistemdeki her türlü taş mevcudiyeti ve taş nedeniyle yapılmış operasyonlar (açık, kapalı) öğrenciliğe engel iken, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 0,5 cm’den küçük (0,5cm dahil) olan üriner sistem taşları tespit edilen öğrencilerin sağlam kabul edileceği ve yine aynı Yönetmelik değişikliği ile üriner sistem taşlarının boyutundan ve sayısından bağımsız olmak üzere, organ veya doku kaybına neden olmamak, anatomik bütünlüğü bozmamak, organ ve sistem fonksiyonlarında kayba neden olmamak koşuluyla, üriner sistem taşları için yapılmış olan 3 ve 3’ten az başarılı cerrahi girişimlerin sağlam kabul edileceği hükme bağlanmıştır.
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek:3-8-A-2 maddesi yönünden yapılan inceleme;
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde üriner sistemdeki her türlü taş mevcudiyeti öğrenciliğe engel iken 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle 0,5 cm’den küçük (0,5cm dahil) olan üriner sistem taşlarının sağlam kabul edileceği ve üriner sistem taşlarının boyutundan ve sayısından bağımsız olmak üzere, organ veya doku kaybına neden olmamak, anatomik bütünlüğü bozmamak, organ ve sistem fonksiyonlarında kayba neden olmamak koşuluyla, üriner sistem taşları için yapılmış olan 3 ve 3’ten az başarılı cerrahi girişimler sağlam kabul edileceği bu şekilde öğrenciliğe engel olmadığı şeklinde bir düzenleme yapılmış bulunmaktadır.
Dava açıldıktan sonra uyuşmazlık konusu Yönetmelik maddesinde davacının istemi yönünde değişiklik yapılması nedeniyle, bu aşamada Yönetmeliğin ilgili maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Polis Akademisi Başkanlığının 04/01/2019 tarihli işlemi yönünden yapılan inceleme;
Polislik mesleği, gece-gündüz, ağır şartlarda görev yapılan silahlı bir hizmet olup, söz konusu meslek mensuplarının yasal şartlar oluştuğunda silah kullanma zorunlulukları da bulunduğundan, bu meslekte görev yapanlarda, sağlık açısından bazı şartların aranması gerektiği kuşkusuz olup, ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması görevini yürütecek olan personelin görevi gereği özel olarak seçileceği açıktır.
Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, polislik mesleğinin özelliği göz önünde bulundurularak, ileride bu mesleği yapacak olan Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencilerinin sağlık koşullarının mesleğin gereklerine uygun olmasının amaçlandığının anlaşıldığı; bu kapsamda, Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencilerinde, bazı sağlık koşullarının aranması, hizmetin gereği gibi ifa edilmesi açısından önem taşımakla birlikte, bu koşulların, hizmetin aksatılmamasına yönelik olması, diğer bir deyişle, hizmetin gereklerine uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dairemizce 22/10/2019 tarihinde ara karar ile davacının, durumunun anılan Yönetmelik değişikliği dikkate alınarak Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrenciliğine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi istemiyle, Ankara Şehir Hastanesine sevk edildiği, ilgili hastanece düzenlenen 03/01/2020 tarih ve 41 sayılı sağlık kurulu raporunun karar hanesinde: " ETSŞY Ek-3-8-A-4'e uyar. POMEM öğrencisi olur" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.
Bu durumda; Dairemizce sevk edildiği hastane sağlık kurulunca Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-8-A-4 maddesinde aranan şartları taşıdığı anlaşılan davacının, mevzuat gereği durumunun düzeldiğinden bahisle yapmış olduğu başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek:3-8-A-2 maddesi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Davacının başvurusunun reddine dair 04/01/2019 tarihli dava konusu işlemin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.