T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3527
Karar No : 2022/2755
TEMYİZ EDEN (TARAFLAR) : 1- Davacı : …'i temsilen, … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
2- Davalı : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararı ile … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısımları yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idarede görev yapan davacı tarafından, davalı idare ile … Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi gerekçe gösterilerek kendisinden dayanışma aidatı kesintisi yapılmasına ilişkin işlemin iptal edilerek, yapılan kesintilerin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; toplu iş sözleşmesiyle, taraf olan Sendika dışında kalan sendikaların üyesi olan veya hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında ödeme alınmasına ilişkin yükümlülük getirilemeyeceğinden, davalı idare ile yetkili sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (d) alt bendine dayanılarak dayanışma aidatı kesilmesinde ve davacı tarafından yapılan başvurunun belirtilen gerekçeyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan, idareye başvuru tarihi olan 06/03/2017 tarihi öncesi yapılan dayanışma aidatı kesintilerinin 06/03/2017 tarihinden itibaren, bu tarihten sonra yapılan kesintilerin ise kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 15/01/2016 tarihinden itibaren sosyal denge tazminatı ödemeleri sırasında dayanışma aidatı kesilen davacı tarafından, yapılan kesintilerin ödenmesi talebiyle 06/03/2017 tarihinde yapılan başvurunun 06/03/2017 tarihli işlemle reddi üzerine 25/04/2017 tarihinde açılan davada, davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek üzere, başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama tarihi olan 15/01/2017 tarihinden sonraki döneme ilişkin kesintilerinin tazmin edilebileceği, davanın bu tarihten önceki döneme ilişkin kısmının ise, süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin 15/01/2017 tarihinden sonraki döneme ait kısmının iptali ve bu döneme ait dayanışma aidatı tutarlarının yasal faiziyle birlikte tazminine ilişkin hüküm fıkrasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu işlemin, 15/01/2017 tarihinden önceki dönemde yapılan dayanışma aidatı kesintilerinin ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmının iptali ve bu döneme ait dayanışma aidatı kesintilerinin yasal faiziyle birlikte tazminine yönelik hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine; kararın hukuka uygun olduğu anlaşılan, dava konusu işlemin, dayanışma aidatı kesilmemesi ve 15/01/2017 tarihinden sonraki döneme ait dayanışma aidatı kesintilerinin ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmının iptali ve bu döneme ait dayanışma aidatı tutarlarının yasal faiziyle birlikte tazminine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
Taraflarca, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Bölge İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren merciiin, temyiz isteminin reddine karar vereceğine ilişkin düzenleme uyarınca davalı idarenin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacının iddiası : 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu uyarınca sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesi sayılamayacağı, kamu görevlilerine yapılan sosyal denge tazminatı ödemesinin dayanağı olan mevzuatta yer verilmeyen kısıtlamaların sözleşme hükümlerine eklenemeyeceği, sendikal ayrımcılık yapılamayacağı, yerleşik yargı kararları uyarınca, hak kayıplarına 10 yıllık genel zamanaşımının uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idarenin iddiası: Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri Sendikasının hasım mevkiine alınmaksızın verilen kararın hukuka aykırı olduğu, 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmede Sosyal Denge Sözleşmesini imzalayan sendikaya üye olmayan personelden iki kata kadar aidat alınabileceği yolunda hüküm bulunduğu, dava konusu düzenlemenin sendika üyeliği serbestisini ihlal eder nitelikte bulunmadığı, konu hakkında Çalışma Genel Müdürlüğü ve Devlet Personel Başkanlığından görüş sorulması üzerine verilen cevaplar doğrultusunda işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımları yönünden Bölge İdare Mahkemesi kararının usule ve hukuka uygun olduğu savunulmakta olup, davalı idarece savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebileceği belirtilmiş ve temyiz edilebilecek uyuşmazlıklar, (a) dan (m) 'ye kadar on dört bend halinde sayma yoluyla belirlenmiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin altıncı fıkrasında; temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği, bu kararlara karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği, yedinci fıkrasında ise; temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde, altıncı fıkrada sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri karşısında, istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak olan davalar arasında sayılmayan ve istinaf incelemesi üzerine kesinleşen bir karar hakkında temyiz isteminde bulunulması ve dosyanın esasının incelenmesi hukuken mümkün değildir.
Buna göre, temyiz istemine konu uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi kapsamında sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davacının temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamakta; davalı idarenin temyiz isteminin reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının ise, onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
3. Yukarıda özetlenen gerekçeyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
5. 2577 sayılı Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.