T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3638
Karar No : 2022/4333
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Birliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... no'lu TIR karnesiyle Gürbulak Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılarak Adana Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyaya ait işlemlerin usulüne uygun bir şekilde sonlandırılmadığından bahisle, karne hamilinden tahsil edilemeyen gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin 60.000 Euro'ya tekabül eden Türk Lirası karşılığı tutarın kefil kuruluş sıfatıyla davacıdan istenilmesine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, olayda, karne hamili ... Şirketi tarafından taşınan "deterjan hammaddesi" isimli eşyayı taşıyan aracın 23/06/2016 tarihinde yandığı, her iki kapısı ve yakıt vanalarının açık olduğu hususlarının yangın raporuyla tutanak altına alındığı, söz konusu tankerin üst kısmında bulunan üç adet tanker kapağının mühürlerinin koparıldığı ve kapakların açıldığının, sağ arka kısımda bulunan demir vana muhafaza kapağının açık olduğunun, üç adet vananın ikisinin açık olup, birinin yangından zarar gördüğünün, olayın fail ya da faillerini tespit etmeye yarayacak bir bulgunun olmadığının Kozluk İlçe Jandarma Komutanlığınca düzenlenen tutanakla saptandığı, araç sahibi/şoförü tarafından aracın gasp edildiği ve yakıldığı iddiasında bulunulması üzerine olayın mala zara verme ve yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına dair ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmanın ise kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlandığı, ancak araç sahibi/şoförü ya da başka biri hakkında meydana gelen yangın olayı ile ilgili başkaca bir araştırmanın yapılmadığı, araç sahibi/şoförünün olayla ilgili kusur veya kastının bulunup bulunmadığına ilişkin Savcılık nezdinde yürütülen herhangi bir işlem bulunmadığının görüldüğü, TIR Sözleşmesinin 41. maddesinde, TIR karnesi manifestosunda belirlenen eşyanın kaza veya zorunlu nedenlerle tahribe uğradığı veya yerine konmayacak bir şekilde kaybolduğu veya tabiatı icabı eksildiği hususu gümrük makamlarını tatmin edecek şekilde ispatlandığı takdirde, normal olarak ödenmesi gereken vergi ve resimlerin istenmeyeceğinin hükme bağlandığı, dolayısıyla eşyayı taşıyan tankerin yandığı ve eşyanın yerine konmayacak bir şekilde kaybolduğunun anlaşılması karşısında eşyaya ilişkin vergilerin kefil kuruluş sıfatıyla davacıdan istenilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 92. maddesinin 2. fıkrası ve Gümrük Yönetmeliğinin 228. maddesinin 1. fıkrasında transit rejimine tabi eşyanın mücbir sebep veya beklenmeyen hal nedeniyle telef ve kaybının kanıtlanması halinde gümrük verginin aranmayacağının düzenlendiği, maddi olayda birçok çelişkili husus bulunduğundan TIR Sözleşmesinin 41. maddesinin uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Mahkemece, karne hamili ... şirketi tarafından taşınan karne muhteviyatı deterjan hammaddesinin bulunduğu tankerin kundaklanması sonucu yandığı, eşyanın yerine konmayacak bir şekilde kaybolduğunun anlaşılması karşısında eşyaya ilişkin vergilerin kefil kuruluş sıfatıyla davacıdan istenilmesine ilişkin işlemde TIR Sözleşmesinin 41. maddesi uyarınca hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
TIR Sözleşmesinin 41. maddesinde, TIR karnesi manifestosunda belirlenen eşyanın kaza veya zorunlu nedenlerle tahribe uğradığı veya yerine konmayacak bir şekilde kaybolduğu veya tabiatı icabı eksildiği hususu gümrük makamlarını tatmin edecek şekilde ispatlandığı takdirde, normal olarak ödenmesi gereken vergi ve resimlerin istenmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Kozluk Belediyesince tutulan yangın raporunda; tankerin yandığı, aracın her iki kapısı ve yakıt vanalarının açık olduğu hususlarının tutanak altına alındığı, Kozluk İlçe Jandarma Komutanlığınca ise, söz konusu tırın/tankerin yandığına, tankerin üst kısmında bulunan üç adet tanker kapağı mühürlerinin koparıldığı ve kapakların açıldığına, sağ arka kısımda bulunan demir vana muhafaza kapağının açık olduğuna, üç adet vananın ikisinin açık, birinin yangından zarar gördüğüne dair 24.06.2016 tarihli tutanağın tutulduğu, araç şoförü tarafından aracın gasp edildiği ve yakıldığı iddiasında bulunulması üzerine olayın mala zarar verme ve yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına dair ...Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmanın ise ... tarih ve ... sayılı "kovuşturmaya yer olmadığına" dair kararla sonuçlandığı, ...İlçe Emniyet Müdürlüğünün ... Cumhuriyet Başsavcılığına muhatap yazısındaki tutanakta, aracın dorse kısmında en arka göz haricindeki tüm gözlerinin boş olduğu, aracın Gürbulak Gümrük Müdürlüğünden geçerken dorsesinde bulunan kimyasal maddenin boşaltıldığının anlaşıldığı belirtilmiş, .... Cumhuriyet Başsavcılığının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında ise; yukarıda bahsi geçen tutanağa yer verilerek araç sahibinin taşıdığı yükün tankerde olmadığı, olay sonrasında şahsın rahat tavırlar sergilediğinin tanık beyanları ile tespit edildiği, olay öncesi şahsın şüphelendiği kişiler olduğunu söylediği ancak bu duruma dair bir müracaatının olmadığı, olayda aracın yanmasına rağmen araçtaki tüm resmi evrakın zarar görmeden şahsın elinde olduğu hususlarına yer verildiği, Gürbulak Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, davaya konu TIR Karnesi ile ilgili olarak başlatılan takibatın devam etmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği, tüm bu delil ve tespitlerin değerlendirilmesinden, olayda, maddi olayın oluş şekli açısından gümrük makamlarının tatmin edilmediği anlaşıldığından, TIR Sözleşmesinin 41. maddesinin uygulanma koşulları oluşmamış olup, usul ve yasaya uygun olan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken, işlemi iptal eden mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden istinaf kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.