T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3644
Karar No : 2022/4816
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Enerji Danışmalık Turizm İnşaat İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "fotokopi makinesi" cinsi eşyanın bir kısmının "yeni ve kullanılmamış" olarak beyan edilmesine rağmen "kullanılmış" olduğu, ayrıca, beyan harici olduğu tespit edilen "toner", "kağıt besleme ünitesi" ve "fotokopi makinesi aksamı" cinsi eşyaların bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, olayda, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kullanılmış olup olmadığının tespitinin özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, olayın çözümlenmesi için … Üniversitesi Kontrol ve Otomasyon Bölümünden bilirkişi olarak seçilen öğretim görevlisine yönelik taraflarca itirazda bulunulmadığı, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde, 60 adet tonerin kullanılmamış, 47 adet fotokopi makinesinin ise çeşitli oranlarda kullanılmış olduğunun tespit edildiği, üzerlerinden çıkan kullanım raporları ışığında makinelerin bir kısmının yoğun, bir kısmının ise nispeten az kullanıldığı sonucuna varıldığı, kağıt besleme ünitelerinin makineler ile beraber kullanılmış olduğunun saptandığı, hangi fotokopi makinesinden ne kadar çıktı alındığına dair dökümlerin büyük bir kısmının da ek olarak dosyaya ibraz edildiği yönünde rapor düzenlendiği; söz konusu raporun taraflara tebliği üzerine, davacı tarafından cihazlara enerji verilmeden inceleme yapılmasının mümkün olamayacağı, bu hususta teknik anlamda tespit yapabilecek tek yer İstanbul Teknik Üniversitesi Malzemele Bilimleri Teknoloji Uygulama Araştırma Merkezi olduğundan, buradan temin edilecek bilirkişi heyetiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği yönünde itirazda bulunulması üzerine, ara karar ile bahsi geçen Araştırma Merkezinden bilirkişilik yapabilecek kişiler ile unvanlarının istenildiği, kurumdan gelen cevabi yazıda isim ve unvanları belirtilen öğretim görevlilerinin bilirkişi listesinde yer almaması nedeniyle bu kez re'sen oluşturulan üç kişilik bilirkişi heyetine davacı tarafından yapılan itiraz yeterli görülmeyerek mahallinde inceleme yapılmak üzere keşif gün ve saatinin belirlendiği, gerekli masrafların davacıdan istenilmesine rağmen belirtilen süre içerisinde keşif ve bilirkişi ücretini yatırmayan davacının ikinci kez bilirkişi ve keşif incelemesi yaptırılması yönündeki talebinden zımnen vazgeçtiği yönünde değerlendirme yapılarak dosyada mevcut olan bilgi, belge ve bilirkişi raporu dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, uyuşmazlık konusu 47 adet fotokopi makinesinin kullanılmış ve beyan harici tutulan 60 adet tonerin ise kullanılmamış olduğu yönünde hazırlanan bilirkişi raporu ile davacı tarafından aksi yönde fatura, servis kaydı vb. bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu "fotokopi makinesi" cinsi eşyaların yeni ve kullanılmamış olduğunun aksini kanıtlayacak nitelikte bilgi, kayıt ve delil öne sürülmeden, soyut değerlendirmeler ve varsayıma dayalı olarak kullanılmış olduğu kabul edilerek ek tahakkuk yapıldığı, söz konusu makinelerin beyannamenin tescil tarihi itibariyle yeni ve kullanılmamış olduğu, bu nedenle yapılan işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerde yer alan tüm eşyalar yönünden değerlendirme yapılması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yalnızca "fotokopi makinesi" ve "toner" cinsi eşyalar açısından verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "fotokopi makinesi" cinsi eşyanın bir kısmının "yeni ve kullanılmamış" olarak beyan edilmesine rağmen "kullanılmış" olduğu, ayrıca, beyan harici olduğu tespit edilen "toner", "kağıt besleme ünitesi" ve "fotokopi makinesi aksamı" cinsi eşyaların bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.
Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda bu Kanun'un 23 ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hüküm uyarınca ceza kesilebilmesi, gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda Kanun'un 23. ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğunun tespitini gerektirmektedir.
Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. Buna göre, anılan hüküm uyarınca, ithal edilen eşya nedeniyle anılan madde kapsamında işlem tesis edilebilmesi için, ilk olarak ithale konu eşyanın lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması, ikinci olarak da, ithal edilen eşyanın uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi değilmiş gibi beyan edildiğinin yahut ithalata ilişkin herhangi bir uygunluk veya yeterlilik belgesi alınmadan söz konusu belgeler alınmış gibi beyanda bulunduğunun idarece yapılan muayene, denetleme ve kontrol sonucunda ortaya çıkarılması gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar, Mahkemece, uyuşmazlık konusu "fotokopi makinesi" cinsi eşyanın bir kısmının "yeni ve kullanılmamış" olarak beyan edilmesine rağmen "kullanılmış" olduğu ve beyan harici olduğu tespit edilen "toner"in kullanılmamış olduğuna ilişkin iddialar yönünden inceleme yapılarak karar verilmiş ise de; dava konusu işlemlerin ayrıca "kağıt besleme ünitesi" ve "fotokopi makinesi aksamı" cinsi eşyalar dahil edilerek tesis edildiğinin anlaşılması karşısında, kararda buna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ve uyuşmazlığın yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca incelenmediği görülmüştür.
Buna göre, uyuşmazlığın söz konusu eşyalar yönünden de açıklığa kavuşturulmasından sonra, dava konusu işleme esas alınan tüm eşyalar yönünden ek tahakkuk yapılmasının yerinde olup olmadığı, ayrıca, olayda 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtilen ceza kesme şartlarının oluşup oluşmadığı ve şartların oluştuğu sonucuna varılması halinde sözkonusu cezaların miktar yönünden doğruluğunun araştırılması suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.