Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/368 E. , 2022/1547 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/368
Karar No:2022/1547
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Mühendislik İnşaat Temizlik Hizmetleri
Madencilik Petrol Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
2- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Siirt Belediyesi'nce … tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "1000 mm Atıksu Kolektör Hattı" ihalesinin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce; sekiz doküman satın anılan ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, davacılar tarafından sunulan ve tek geçerli teklif olan 406.285,00-TL'nin sınır değerin üzerinde kaldığı ve en avantajlı teklif olarak kabul edildiği, ihale komisyonu kararının onaylanmasının akabinde, "yol oturmaları ve çökmeler olan başka bir hattın ivedilikle onarılması gerektiği, dava konusu ihalenin yeni yapılacak olan ihale ile birlikte yürütülemeyeceği" gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptaline sebep gösterilen hususların 21/06/2018 tarihinde davalı idarece düzenlenen tespit tutanağı ile ortaya konulduğu, tespit tutanağının içeriği incelendiğinde baks işinin yapılmaması durumunda yaya ve araç trafiğinde ciddi olumsuzluklar yaşanabileceğinin belirtildiği, durumun aciliyetinin davalı idarece Mahkemelerine sunulan fotoğraflarla desteklendiği, dava konusu ihalenin iptaline sebep gösterilen işlerin süresi ve tarihlerine bakıldığında söz konusu işlerin örtüştüğü, bu itibarla, ihale yetkilisince, ihtiyaçların uygun şartlarla, zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla, somut verilere dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale kararı onaylandıktan sonra ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, "1400 mm Beton Boru Kolektör Hattı Yapım İşi" için yapılan ihalenin dava konusu işlemin tesisine için gerekçe olarak gösterildiği, her iki ihalenin işlerinin çakışması nedeniyle denetim işlerinin aksayacağı iddiasının davalı idarenin aynı anda sürdürülen onlarca yapım ihalesi göz önüne alındığında yersiz olduğu, dava konusu ihalenin iş bitirme süresinin askıya alınabilme imkânı olduğundan dolayı iki ihalenin aynı anda sürdürülemeyeceği iddiasının yersiz olduğu, davalı idarece ödenek durumunun öngörülebilir olmasından dolayı ödenek sıkıntısı gerekçesinin dayanaksız olduğu, şayet gerçekten ödenek yokluğu durumu mevcut ise bunun sorumluluğunun davacılara bırakılamayacağı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Her ne kadar ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylanmasından sonra ilave işlerden bahsedilmekteyse de, bu işlerin ve durumların ihale kararının alındığı tarihte var olup olmadığının idare tarafından açıkça ortaya konulamadığı, söz konusu ilave olarak yaptırılması planlanan işlerin ihale bedelinin (sözleşmesinin) %20'sini aştığından iş artışı suretiyle yaptırılıp yaptırılamayacağının davalı idarece ortaya konulamadığı ve bu hususta herhangi bir inceleme de yaptırılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu ihalenin iptal edilmesindeki takdir yetkisinin hizmet gerekleri ve kamu yararı doğrultusunda kullanıldığının kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, kararın bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden,dava konusu ihale dokümanının 8 şirket tarafından satın alındığı, 3 isteklinin teklif sunduğu, davacılar tarafından sunulan ve tek geçerli teklif olan … -TL'nin sınır değerin üzerinde kaldığı ve en avantajlı teklif olarak kabul edildiği, 21/06/2018 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin davacıların uhdesinde bırakıldığı, 22/06/2018 tarihinde ihale yetkilisi tarafından ihale komisyonu kararının onaylandığı ve ihaleye iştirak eden isteklilere tebliğ edildiği, 21/06/2018 tarihli tespit tutanağında yol oturmaları ve çökmeler olan başka bir hattın ivedilikle onarılması gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine, dava konusu ihalenin yeni yapılacak olan ihale ile birlikte yürütülemeyeceği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı işlemle ihalenin re'sen iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta ihale onaylandıktan sonra, ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar bulunduğundan bahisle idari işlemin geri alındığı, oysaki ihale davacıların üzerine bırakıldıktan sonra idare tarafından öngörülemeyecek bir durumun da ortaya çıkmadığı görülmektedir.
Dava konusu olayda klasik anlamda ihalenin iptali işleminden söz edilemeyeceği, zira ihale kararının onaylanıp davacının sözleşme imzalamaya davet edilmesi aşamasına gelindikten sonra ihalenin Kamu İhale Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca onaylanmaması değil, idari işlemin geri alınması durumunun oluştuğu; idari işlemlerin ancak açık hata veya ilgilinin hilesi durumda geri alınabileceği, dava konusu olayda ise idarenin açık hatasından veya ilgilinin hilesinden de bahsetmenin mümkün olmadığı göz önüne alındığında yeni ihtiyaçların ortaya çıkması sebep gösterilerek tesis edilen işlemde hukuk devletinde idareden beklenen, açık ve güvenilir olma yükümlülüğü ile hukuki güvenlik ilkesine uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşü ile karara katılmıyorum.