Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/372 E. , 2021/4991 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/372
Karar No : 2021/4991
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Metal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirmesi nedeniyle sözü edilen faturalara konu indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2011 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin faturalarını kayıtlarına aldığı …Metal Makine Döküm Plastik Maden Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …(…Metal), …Metal Hırdavat İnşaat Yapı Malzemeleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …İnşaat Yapı Metal Makine Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi, …Endüstriyel Ürünler İnşaat Hırdavat ve Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …İnşaat Hırdavat ve Metal Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …(…İnşaat) ile …İnşaat Madencilik Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerin düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olduğu, …Paslanmaz Demir İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile … İnşaat Nakliye ve İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların ise sahte fatura düzenlediklerini göstermediği, somut tespit olmaksızın kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle tarhiyat azaltılmış, özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının tarhiyatın, …Metal Makine Döküm Plastik Maden Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …(…Metal), …Metal Hırdavat İnşaat Yapı Malzemeleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …İnşaat Yapı Metal Makine Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi, …Endüstriyel Ürünler İnşaat Hırdavat ve Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi, …İnşaat Hırdavat ve Metal Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …(…İnşaat) ve …İnşaat Madencilik Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi, …Paslanmaz Demir İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkraları yönünden reddedilmiş, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Çelik İnşaat Nakliye ve İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarındaki tespitler düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olduğu gerekçesiyle tarhiyatın değinilen firmalardan alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası yönünden davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek, değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava bu yönden de reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, vergi tekniği raporunun tebliğ edilmediği, alımların gerçek olduğu, ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığı bu hususun vergi inceleme raporuyla da tespit edildiği, alımların gerçeği yansaıtmadığının kabulünün varsayıma dayandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir
Davalı idare tarafından, alışlarını sahte faturalarla belgelendirildiği saptanan davacı adına yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davacı şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiği hususunun 31/05/2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin, tasfiyesinin sonuçlandırıldığı hususunun 31/05/2018 tarih ve 9590 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilerek tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ehliyetsiz kişi tarafından açılan davaların reddine karar verileceği, 14. maddesinin 6. fıkrasında ise, davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik ve niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca yargılama işlemlerinde bulunabilmek için, öncelikle hak ehliyetine sahip olmak gereklidir. Şirketler için söz konusu ehliyet tüzel kişiliğin kazanıldığı tarihten kaybedildiği tarihe kadar mevcut olan bir niteliktir. Başka anlatımla; bir şirketin hak sahibi olması, borçlu kılınabilmesi ve temsili, ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile tüzel kişiliğinin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklı bulunmaktadır.
Şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmekle sona ereceğinden ve tüzel kişiliği sona eren şirketin medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanma ehliyeti son bulacağından, tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinen şirketin yargı mercileri önünde temsil edilebileceğinden söz etmek mümkün değildir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin, tasfiyesinin tamamlandığı hususunun 31/05/2018 tarih ve 9090 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı şirketin davanın devamı sırasında ticaret sicilinden kaydı silinmekle tüzel kişiliğinin, diğer bir deyişle hukuk alemindeki varlığının sona erdiği ve dolayısıyla taraf olma ehliyeti ve yargı mercileri önünde temsil olanağının bulunmadığı göz önüne alınarak, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.…Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 08/11/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.