Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/3979 E. , 2022/1149 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/3979
Karar No : 2022/1149
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Demir ve Metal Ürünleri İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … ,… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E: … , K: … sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emirlerinin davacıya 22/05/2018 tarihinde tebliğ edildiği, şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasının ise 03/07/2018 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından, asıl borçlu şirket hakkında mal varlığı araştırması tamamlanmadan ve vergi borcunun şirketten tahsil imkanı bulunmadığı ortaya konulmadan, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının asıl borçlu şirketin hali hazırda mal varlığı bulunduğu yönünde somut bir iddiası bulunmadığı gibi, mal varlığı araştırmalarının 11/09/2013 tarihinden sonra sadece elektronik ortamda yapılacağına yönelik düzenlemeler dikkate alındığında, davalı idarece dava dosyasına sunulan mal varlığı araştırmasına ilişkin belgelerin asıl borçlu şirketin mal varlığının bulunmadığını açıkça ortaya koyduğu, bu belgelerde yer alan 03/07/2018 tarihinin ise mal varlığı araştırmasının yapıldığı tarihi değil, ilgili makama sunulmak üzere hazırlanan belgelerin düzenlenme tarihini gösterdiği, bu yönüyle davalı idarece yapılan mal varlığı araştırmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, … tarih ve … sayılı ödeme emri yönünden; … Demir ve Metal Ürünleri İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte fatura kullanma nedeniyle 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin olarak yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davanın özel usulsüzlük cezaları yönünden kabulüne cezalı tarhiyatlar yönünden reddine dair … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… ile … tarih ve E:… K:… sayılı kararlarına karşı taraflarca yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nin 28/12/2018 tarih ve E:2016/21634, K:2018/111700; E:2163, K:2018/11697 sayılı kararları ile davacının temyiz başvurularının kabulüne, davalı idarenin temyiz başvurularının reddine karar verildiği anlaşıldığından, yargı kararıyla hukuka aykırılığı ortaya konulan cezalı tarhiyatlara dayanılarak düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı; … tarih ve … sayılı ödeme emri yönünden, 2012/Nisan dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile özel usulsüzlük cezası için 24/10/2017 tarihinde uzlaşmaya varıldığı, … Ltd. Şti. adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin elektronik ortamda tebliğ edildiği, dava konusu yapılmayan ve ödenmeyen vergi boçlarının şirketten tahsil edilememesi üzerine, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun … tarih ve … sayılı ödeme emri yönünden belirtilen gerekçeyle reddine, … tarih ve … sayılı ödeme emri yönünden ise kabulüne Vergi Mahkemesi karanın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Şirket hâlen faal olduğundan borcun şirketten tahsil edilmesi gerektiği, borcun zamanaşımına uğradığı, şirket hakkındaki malvarlığı araştırmasının usulüne uygun yapılmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Ödeme emri içeriği borçların mahkeme kararı ve uzlaşma talebi üzerine tahakkuk eden borçlar olduğu, elektronik ortamda yapılan malvarlığı araştırmasında şirketin malvarlığına rastlanılmadığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
… Demir ve Metal Ürünleri İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … ,… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun "Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan amme alacakları" başlıklı 3 üncü maddesinde, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin %50’si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin %50’si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği, aynı Kanunun "Ortak Hükümler" başlıklı 9. uncu maddesinin 6'ncı fıkrasında ise, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emrine davalı tarafından ileri sürülen temyiz iddiaları kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emrine yönelik kısmına gelince;
Dosyanın Dairemizin E.2019/4423 sayılı dosyası ile birlikte değerlendirilmesinden, anılan ödeme emri içeriği alacakların, şirket hakkında sahte fatura kullandığından bahisle başlatılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu ile 2012/Nisan dönemi için şirket hakkında vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapılması ve özel usulsüzlük cezası kesilmesinin önerilmesi sonrasında şirket tarafından yapılan tarhiyat öncesi uzlaşma talebi üzerine, uzlaşılarak tahakkuk eden vergi ve cezaların yasal süresi içerisinde ödenmemesi üzerine şirket adına … tarih ve … sayılı ödeme emri düzenlenerek 20/12/2017 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği, söz konusu ödeme emrine karşı açılan davanın … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… ve K:… sayılı kararı ile reddedildiği, şirket tarafından ödeme emrine konu borçlar için 17/08/2018 tarihli dilekçe 7143 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirme talebinde bulunulduğu ve borcun yapılandırılarak yeni mahiyet kazandığı görülmüştür.
Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından yapılan bu işlem alacağın kesinleşmesi, zamaaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğu dikkate alındığında 7143 sayılı Kanuna göre belirlenecek ödenmeyen tutarların takip ve tahsil edilebilmesi için bu yeni hukuki duruma göre asıl borçlu şirket hakkında takip prosedürüne başlayıp bu prosedür tamamlandıktan ve asıl borçlu şirketten tahsil imkanının bulunmadığı ortaya konulduktan sonra kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle davanın reddine hükmedilen kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz istenimin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının redde ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi… Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 31/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.