Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/4122 E. , 2022/4982 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4122
Karar No : 2022/4982
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müş. …
DAVALI İDARE YANINDA DAVAYA KATILANLAR : 1. … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2. … Otel Turizm İşletmecilik A.Ş. (... Otel)
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1.Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile … Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü ile,
2.Bu Protokolün dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 25.09.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Milli Eğitim Bakanlığının, Devlet adına eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesi ve denetlenmesi görev ve sorumluluğunun dava konusu Protokoller ile devredildiği, mevzuatın böyle bir yetki devrine olanak tanımadığı, özerk bir yapılanmaya gidilmesinin eğitim düzeninde ikiliğe yol açtığı, diğer eğitim kurumlarından farklı uygulama yapılmasının Tevhidi Tedrisat Kanununa aykırı olduğu, Protokoller kapsamında uygulanacak eğitim öğretim programlarının hazırlanması ve uygulanmasının, Tevhidi Tedrisat Kanununa aykırı olduğu, eğitim öğretim programlarının, Talim Terbiye Kurulu kararıyla belirleneceği kuralına aykırı olduğu, Devlet memurlarının atama, görevlendirme ve yer değiştirme işlemlerinde yetkinin devredildiği, Anayasanın 42. maddesine, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na ve 652 sayılı KHK'ya uyarlık taşımadığı öne sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usul bakımından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, esas bakımından, dava konusu Protokollerin, Anayasaya, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ‘’İşbirliği ve protokoller’’ başlığını taşıyan 212. maddesine, 652 sayılı KHK’nın ‘’Atama’’ başlığını taşıyan 37. maddesine ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne uygun olduğu, davaya konu Protokollerin, sektörle etkili işbirliğinin sağlanarak eğitim öğretim faaliyetinin gerçekleştirilmesine yönelik olduğu, yetki devri ve paylaşımının söz konusu olmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetim sorumluluğunun devam ettiği, milli eğitimin amaç ve ilkelerine uygun olduğu, kamu yararının gözetildiği, mevzuata uygun olarak hazırlanan eğitim materyal ve programlarının, Talim Terbiye Kurulu'nun kararı ile uygulandığı, bu anlamda diğer mesleki ve teknik eğitim kurumlarından farklı uygulamaların bulunmadığı savunulmaktadır.
DAVALI İDARE YANINDA DAVAYA KATILANLARIN BEYANI : Dava konusu Protokollerin, turizm sektöründe nitelikli insan gücünün yetiştirilmesine yönelik olduğu, kamu yararı amacı taşıdığı, üst hukuk normlarına uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15/11/2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü ile bu Protokol'ün dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 25/09/2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün iptali istemiyle açılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 14. Maddesinde '' Milli eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma hedeflerine uygun olarak eğitim -insan gücü - istihdam ilişkileri dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanır ve gerçekleştirilir. Mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tespit edilir ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programları bu kademelere uygun olarak düzenlenir. Eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartlar önceden tespit edilir ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesi sağlanır'' kuralı yer almaktadır.
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 212. Maddesinde (1) Okullarda; öğretim programlarının geliştirilmesi, öğretmenlerin hizmetiçi eğitimleri, eğitim ortamlarının iyileştirilmesi, üretimin artırılması, seminer ve projelerin nitelik yönünden geliştirilmesi ve benzeri çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla yükseköğretim kurumları, il müdürlükleri, belediyeler, işletmeler, sivil toplum kuruluşları, spor kulüpleri ile diğer resmî ve özel kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapılarak her türlü araç-gereç, öğretim elemanı ve diğer imkânlardan yararlanılması için gerekli tedbirlerin alınacağı, bununla ilgili çalışmalar için ilgili kurum, kuruluş ve diğer paydaşlarla protokol düzenlenebileceği, kuralı yer almaktadır.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Program Ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin amacının; yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden 15/11/2018 ve 25/09/2018 günlü protokollerle protokol kapsamındaki okullardaki öğrencilerin turizm sektörünün nitelikli insan gücü ihtiyacını karşılamaya yönelik yetiştirilmelerini sağlamak ve öğretmenlerin alan yeterliliklerinin artırılması amacıyla protokollerin imzalandığı, protokol kapsamındaki okullarda uygulanan haftalık ders çizelgeleri, müfredatlar, kayıt, nakil, sınıf geçme, disiplin, devam durumu, gibi öğrencilere ilişkin konular ile öğretmenlere ilişkin konularda diğer okullardan farklı bir uygulama olmadığı, Milli Eğitim Bakanlığının yetkilerinin devrettiğine ilişkin bir hüküm içermediği gibi protokol kapsamında yapılacak iş ve işlemlerin yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlamaya yönelik hükümler içerdiği dikkate alındığında söz konusu protokollerde, üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokol'ü ile bu Protokolün dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 25.09.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin ehliyet yönünden itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu; "Eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi" başlığını taşıyan 42. maddesinde; öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği ve düzenleneceği; eğitim ve öğretimin, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı; bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerlerinin açılamayacağı; ilköğretimin kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu olduğu ve Devlet okullarında parasız olduğu; özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esasların, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenleneceği, eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetlerin yürütüleceği kuralı yer almıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun ''Genel amaçlar'' başlığını taşıyan 2. maddesinde, Türk Milli Eğitiminin genel amacının, Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek olduğu; ''Özel amaçlar'' başlığını taşıyan 3. maddesinde, Türk eğitim ve öğretim sisteminin, bu genel amaçları gerçekleştirecek şekilde düzenleneceği ve çeşitli derece ve türdeki eğitim kurumlarının özel amaçlarının, genel amaçlara ve temel ilkelere uygun olarak tespit edileceği; ''Genellik ve eşitlik'' başlığını taşıyan 4. maddesinde, eğitim kurumlarının dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açık olduğu, eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı; ''Planlılık'' başlığını taşıyan 14. maddesinde, milli eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma hedeflerine uygun olarak eğitim - insangücü - istihdam ilişkileri dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanacağı ve gerçekleştirileceği; mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumluluklarının kanunla tespit edileceği ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programlarının bu kademelere uygun olarak düzenleneceği; eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartların önceden tespit edileceği ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesinin sağlanacağı; ''Koordinasyon'' başlığını taşıyan 42. maddesinde, genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanında görev alan resmi, özel ve gönüllü kuruluşların çalışmaları arasındaki koordinasyonun Milli Eğitim Bakanlığı'nca sağlanacağı, genel yaygın eğitim programlarının düzenleniş şeklinin yönetmelikle tespit edileceği, mesleki ve teknik yaygın eğitim faaliyetlerini yürüten Bakanlıklar ile özerk eğitim kurumları ve resmi ve özel işletmeler arasında Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanacak koordinasyon ve işbirliğinin esaslarının kanunla düzenleneceği; ''Görev'' başlığını taşıyan 53. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının, kendisine bağlı eğitim kurumlarının eğitim araç ve gereçlerini, gelişen eğitim teknolojisine ve program ve metotlara uygun olarak sağlamak, geliştirmek, yenileştirmek, standartlaştırmak, kullanılma süresini ve telif haklarını ve ders kitabı fiyatlarını tespit etmek, paralı veya parasız olarak ilgililerin yararlanmasına sunmakla görevli olduğu; ''Yürütme, gözetim ve denetim'' başlığını taşıyan 56. maddesinde, eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğu kuralları yer almıştır.
Adı “Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” iken, 02.07.2018 tarih ve 703 sayılı KHK’nin 22. maddesiyle Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname olarak değiştirilen 25.08.2011 tarih ve 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 9. fıkrasında, ''Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir.'' kuralı yer almıştır.
10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ''Ortak görevler'' başlığını taşıyan 326. maddesinde; bakanlık birimlerinin, sorumluluk alanlarıyla ilgili konularda yerine getireceği görevler belirtilmiş olup; (f) bendinde, eğitim ve öğretim sürecine diğer kurum, kuruluş ve bireylerin katılımını sağlamak; (g) bendinde, eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere, eğitim bina ve tesisleri ile eğitim araç ve gereçlerinin planlanması, projelendirilmesi ve üretilmesinde ilgili birimlerle işbirliği yapmak, bu görevler arasında belirtilmiştir.
07.09.2013 tarih ve 28758 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''İşbirliği ve protokoller'' başlığını taşıyan 212. maddesinde, okullarda; öğretim programlarının geliştirilmesi, öğretmenlerin hizmetiçi eğitimleri, eğitim ortamlarının iyileştirilmesi, üretimin artırılması, seminer ve projelerin nitelik yönünden geliştirilmesi ve benzeri çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla yükseköğretim kurumları, il müdürlükleri, belediyeler, işletmeler, sivil toplum kuruluşları, spor kulüpleri ile diğer resmî ve özel kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapılarak her türlü araç-gereç, öğretim elemanı ve diğer imkânlardan yararlanılması için gerekli tedbirler alınacağı; bununla ilgili çalışmalar için ilgili kurum, kuruluş ve diğer paydaşlarla protokol düzenlenebileceği kuralı yer almıştır.
652 sayılı KHK'nın 37/9 maddesine dayanılarak hazırlanan 01.09.2016 tarih ve 29818 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak özel şartlar'' başlığını taşıyan taşıyan 10. maddesinin 7. fıkrasında, eğitim kurumlarına atanacak öğretmenler ile görevlendirilecek yöneticiler bakımından ulusal veya uluslararası protokol ve projede yer alan özel hükümlerin saklı olduğu; ''Öğretmen atama'' başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasında, bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılacağı; eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresinin ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabileceği kuralı yer almıştır.
Davaya Konu Protokolün Değerlendirilmesi:
Davaya konu 25.09.2018 tarihli Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü, Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın işbirliğinde turizm sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi amacıyla hazırlanmış olup; bu Protokole dayanılarak, 15.11.2018 tarihinde, Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ve ... Otel arasında Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü imzalanmıştır. Bu Protokol ile konaklama ve seyahat hizmetleri, yiyecek içecek hizmetleri ile eğlence hizmetleri alanında eğitim gören öğrencilerin; turizm sektörünün nitelikli insan gücü ihtiyacının karşılanması için yetiştirilmelerinin sağlanarak, öğretmenlerin alan yeterliliklerinin arttırılmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. 15.11.2018 tarihli Protokol, Antalya Konyaaltı Mehmet Zeki Balcı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Muğla Bodrum Turgut Reis Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde, yönetici ve alan öğretmenlerinin sektörde işbaşı ve hizmet içi eğitimi, okullarda verilecek yabancı dil eğitimi programı, başarılı öğrencilere verilecek burs/ işletmelerde beceri eğitimi, temrinlik desteği, işletmede beceri eğitimi ve istihdama yönelik usul ve esasları kapsamaktadır.
Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı'nın, Devlet adına mesleki ve teknik eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesi ve denetlenmesi görev ve sorumluluğunun dava konusu Protokoller ile devredildiği, mevzuatın böyle bir yetki devrine olanak tanımadığı ileri sürülmüşse de, bu iddianın değerlendirilebilmesi için konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile kalkınma plan ve strateji belgelerinin dikkate alınması suretiyle Protokollerin bir bütün olarak, lafzi ve amaçsal olarak yorumlanması gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı 2023 Eğitim Vizyonu Belgesi'nde, mesleki ve teknik eğitime atfedilen önem ve öncelik ortaya konulmuş olup, 10. Kalkınma Planı Temel ve Mesleki Becerileri Geliştirme Programı'nda, eğitimde alternatif finansman modellerinin geliştirileceği, özel sektörün eğitim kurumu açması, özel kesim ve meslek örgütlerinin mesleki eğitim sürecine idari ve mali yönden aktif katılımının özendirilmesi amacı açıklanmıştır. 23.07.2019 tarih ve 30840 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan, 11. Kalkınma Planında (2019-2023), sektör talepleri ve gelişen teknoloji doğrultusunda mesleki ve teknik eğitimde alan ve dalların öğretim programlarının güncelleneceği; vasıflı insan gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla mesleki ve teknik eğitim ile işgücü piyasası arasındaki bağın güçlendirileceği; mesleki ve teknik eğitim kurumları ile sektör arasında işbirliği protokollerinin arttırılacağı kararlaştırılmıştır.
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin kanun hükümlerini uygulama ve bu kapsamda idari düzenleme yapma yetkisinin, kanunlarla getirilen hükümleri aşacak, bu kuralları değiştirecek şekilde kullanılamayacağı İdare Hukukunun en temel prensiplerindendir. Bu husus hukuk devleti ilkesinin görünümlerinden olan kanuna saygılı idare (kanuni idare) olgusunun gerçekleşmesinin de bir gereğidir.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, 1739 sayılı Kanunda belirtilen amaçlar doğrultusunda salt akademik anlamda eğitim verilmesini aşan bir biçimde kişinin birey olarak gelişiminin sağlanmasına yönelik eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesine ilişkin yetkinin, hukuk devleti ilkesi uyarınca anayasaya, üst hukuk normlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Anayasamız ve kanunlarımız gereği, ulusumuzu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştıracak teknik, ekonomik, kültürel ve sosyal gelişme alanlarında iyi bireyler yetiştirilmesi ve bunun için ülke çapında etkin önlemler alınması, Devletin devredemeyeceği görevleri arasındadır. Bununla birlikte; eğitim ve öğretime yönelik politikalar belirlemek ve uygulamak noktasında asıl yetkili ve görevli olan Milli Eğitim Bakanlığı'nın, 1739 sayılı Kanun, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 212. maddesi kapsamında mesleki ve teknik eğitimde, gelişen teknolojinin takip edilerek, sektörle yakın ve etkili işbirliğinin sağlanması, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi amacına yönelik olarak ilgili kurum ve kuruluşların katılımının sağlamasına yönelik protokol düzenleyebileceği kabul edilmektedir. Davaya konu 15.11.2018 tarihli Protokolde de, protokol kapsamında yapılacak işler 6. madde de açık ve net olarak kurala bağlanmış olup; Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü (MTEGM), Kültür ve Turizm Bakanlığı ve ... Otel'in yükümlülüklerine 7. maddede ayrı ayrı yer verilmiştir. Protokoller çerçevesinde yapılacak işler ve gerçekleştirilecek faaliyetler ile yükümlülükler bir bütün olarak incelendiğinde, protokol hükümlerinin protokol kapsamındaki okullarda öğretim programlarına yabancı dil hazırlık sınıfının eklenerek, sektörün ihtiyaçları ve talepleri doğrultusunda revize edilmesi ve uygulanması, işletmelerde beceri eğitimi ve staj uygulamalarının yapılması, eğitim öğretimde kullanılacak temrinlik malzeme, hizmetli ve teknik personel ihtiyacının temin edilmesi, okulların atölye/ laboratuvarlarına sektör ihtiyaçlarına uygun olarak son teknolojiye göre donanım kurulması, yenilenmesi, bakım ve onarımın gerçekleştirilmesi ve mezun öğrencilere istihdam imkanı tanınması çerçevesinde, ... Otel'in eğitim öğretim sürecine katılımının sağlanmasına yönelik olduğu, dayanak hukuksal düzenlemelerin amaç ve kapsamına aykırılık taşımadığı, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim öğretim hizmetinin yürütümüne ilişkin görev ve sorumluluğunun ortadan kaldırılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından, Protokollerin kapsamı dışındaki eğitim kurumlarından farklı olarak, eğitimin yönetimi ve yürütülmesinde özerk bir yapılanmaya gidilmek suretiyle, yetkinin Protokol Danışma Kurulu (PDK) ve Protokol Yürütme Kuruluna (PYK) devredildiği, Devlet memurlarının atama, görevlendirme ve yer değiştirme işlemlerinde yetkinin özel kuruluşlara devredilmesinin, Anayasaya, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na ve 652 sayılı KHK'ya aykırı olduğu öne sürülmüştür.
Davaya konu 15.11.2018 tarihli Protokolün 2. maddesinde, Protokol Danışma Kurulu'nun (PDK), MEB MTEGM Genel Müdürü ile ilgili daire başkanı (koordinatör), Kültür Turizm Bakanlığı (KTB) Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü ile ilgili daire başkanından oluşan kurulu; Protokol Yürütme Kurulunun (PYK), MEB'in il/ilçe milli eğitim müdürü veya temsilcisi, KTB'nin il/ilçe Kültür ve Turizm Müdürü veya temsilcisi (koordinatör), ... Genel Müdürü veya görevlendirdiği temsilci, ilgili okul müdüründen oluşan kurulu ifade ettiği belirtilmiş olup; görevleri 13. maddede kurala bağlanmıştır. Protokolün 7-1.8 maddesinde, Protokol Yürütme Kurulunun kararlarına uygun olarak okullarda ihtiyaç duyulan eğitici personelin mevzuatına uygun olarak görevlendirilmesini sağlamak MTEGM'in yükümlülükleri arasında yer verilmiştir. Protokolün 8. maddesinde, okullarda ihtiyaç duyulan atölye ve laboratuvar öğretmenleri ile ilgili olarak öncelikle il içinde, yeterli aday bulunmaması halinde Türkiye genelinde ilgili meslek alanı öğretmenlerine duyuru yapılacağı; bu okullara öğretmen ataması ile ilgili mevzuata göre duyuruya başvuru yapan öğretmenler arasından PYK'nın belirlediği öğretmenlerin PDK tarafından alınan karar doğrultusunda atanması için MEB Personel Genel Müdürlüğü'ne bildirileceği; atamasının ilgili birim tarafından gerçekleştirileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Protokolün 10. maddesinde ise, ilgili mevzuata göre; okul müdürünün PYK tarafından okulda eğitimi yapılan konaklama ve seyahat hizmetleri alanı ile yiyecek ve içecek hizmetleri alanı öğretmenlerinden öncelikle okul içerisinde, aday bulunmaması halinde il içerisinde, il içerisinde de aday bulunmaması halinde il dışından en fazla 3 müdür adayının belirleneceği; ayrıca istemesi halinde KTB ve ... Otel Yönetimi tarafından da ilgili mevzuata göre şartları taşıyan müdür adayının MTEGM'ye teklif edileceği; görevlendirmesi teklif edilen yöneticiler ile ilgili iş ve işlemlerin PDK'nın kararı sonucunda verilen görüş ile birlikte MEB Personel Genel Müdürlüğü'ne görevlendirme yapılması için teklif edilmesi, görevlendirme işlemlerinin ilgili birim tarafından 1 ay içerisinde gerçekleştirilmesi kural bağlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 7. fıkrası gereği eğitim kurumlarına atanacak öğretmenler ile görevlendirilecek yöneticiler bakımından ulusal veya uluslararası protokol ve projede yer alan özel hükümler saklıdır. Bu hüküm dikkate alındığında; protokol kapsamındaki okullara yapılacak öğretmen atamalarında ve yönetici görevlendirmelerinde, protokol ile özel hükümler öngörülmesi mümkün olmaktadır. Davaya konu Protokol kapsamında da, Protokolün yönetim ve işleyişinin sağlanması amacıyla PYK ve PDK'nın oluşturulduğu anlaşılmış olup; öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirilmelerinin, sonuç olarak ilgili mevzuata göre Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede; özel program ve proje uygulayan bu okulların arzettiği önem ve özelliklerin dikkate alınması suretiyle yapılacak atamalar için öngörülen düzenlemeler, 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 9. fıkrasına ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 13 ve 14. maddelerine aykırılık taşımamaktadır. Nitekim; bu konuda davaya konu Protokol ile bir yetki devri olmadığı gibi Protokolde de belirtildiği üzere sonucu itibarıyla kesin karar, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tesis edilecektir. Bununla birlikte, davaya konu Protokol hükümleri ile ilgili mevzuatta bir değişikliğe yol açılmadığı da açıktır.
Davacı tarafından; Protokol kapsamındaki eğitim- öğretim programlarının hazırlanması ve yürütümünün, Talim Terbiye Kurulu kararına dayanmadığından bahisle Protokollerin normlar hiyerarşisi ve yasallık ilkesine aykırı olduğu öne sürülmüştür.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 319. maddesi uyarınca, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu, eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulamaya ilişkin görüşlerini Bakana sunmakla görevli olup, Milli Eğitim Bakanlığının bilimsel danışma ve inceleme organıdır. Bu çerçevede; eğitim- öğretim programlarının, Talim ve Terbiye Kurulu kararı ve Milli Eğitim Bakanı'nın onayı ile uygulamaya konulması gerekmekte olup, davaya konu Protokolde de aksi yönde bir hükmün yer almadığı anlaşılmıştır. Nitekim; 25.09.2018 tarihli Protokolün 6. maddesinde ve 15.11.2018 tarihli Protokolün 7. maddesinde, öğretim programlarına yabancı dil hazırlık sınıfının eklenerek, sektörün ihtiyaçları ve talepleri doğrultusunda revize edilmesi ve belirlenecek okullarda bu programların uygulanması, Milli Eğitim Bakanlığı'nın yükümlülükleri arasında belirtilmiştir. Protokollerdeki düzenlemeler, sektörün ihtiyaçlarının belirlenerek, öğrencilerin mesleki bilgi ve becerilerinin bu yönde gelişimini sağlayacak eğitim öğretim programlarının hazırlanması sürecinde, Protokolün amacı kapsamında alınan tavsiye niteliğinde kararlar olup, nihai karar merciinin Milli Eğitim Bakanlığı olduğu ve bu konuda bir yetki devrinin ya da üst hukuk normlarına aykırılığın bulunmadığı açıktır.
Davacı tarafından, Protokol kapsamında olmayan okullar bakımından, eğitim öğretim sisteminde ikiliğe yol açıldığı öne sürülmüşse de, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 212. maddesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği uyarınca sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli işgücünün yetiştirilmesi amacıyla protokol kapsamında işbirliği yapılmasının mümkün olduğu ve bu durumun, mesleki eğitimin gelişimi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Nitekim; Protokolün 11. maddesinde, eğitim öğretime ilişkin işlemlerde, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ve Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin uygulanacağı belirtilerek, eğitim ve öğretimin işleyişi bakımından Protokol kapsamında olmayan okullar ile Protokol kapsamındaki okullar arasında ikiliğin oluşmamasının amaçlandığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda; davaya konu Protokollerin, dayanak hukuksal düzenlemelerin amaç ve kapsamını aşmadığı, Anayasanın amir hükümlerine, Türk Milli Eğitimi'nin temel ilke ve kurallarına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün 7/4 maddesinin 6, 7 ve 11. fıkraları ile 9. maddesinin 3. fıkrası yönünden oyçokluğuyla ve diğer kısımları yönünden oybirliğiyle, bu Protokolün dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 25.09.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü yönünden oybirliğiyle DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
3. Davaya katılanların yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
21/09/2022 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü ile bu Protokolün dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 25.09.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün iptali istemiyle açılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün 7/4 maddesinin 6, 7 ve 11. fıkraları ile 9. maddesinin 3. fıkrası yönünden;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu; "Eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi" başlığını taşıyan 42. maddesinde; öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği ve düzenleneceği; eğitim ve öğretimin, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı; bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerlerinin açılamayacağı; ilköğretimin kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu olduğu ve Devlet okullarında parasız olduğu; özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esasların, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenleneceği, eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetlerin yürütüleceği kuralı yer almıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun ''Genel amaçlar'' başlığını taşıyan 2. maddesinde, Türk Milli Eğitiminin genel amacının, Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek olduğu; ''Özel amaçlar'' başlığını taşıyan 3. maddesinde, Türk eğitim ve öğretim sisteminin, bu genel amaçları gerçekleştirecek şekilde düzenleneceği ve çeşitli derece ve türdeki eğitim kurumlarının özel amaçlarının, genel amaçlara ve temel ilkelere uygun olarak tespit edileceği; ''Genellik ve eşitlik'' başlığını taşıyan 4. maddesinde, eğitim kurumlarının dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açık olduğu, eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı; ''Planlılık'' başlığını taşıyan 14. maddesinde, milli eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma hedeflerine uygun olarak eğitim - insangücü - istihdam ilişkileri dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanacağı ve gerçekleştirileceği; mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumluluklarının kanunla tespit edileceği ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programlarının bu kademelere uygun olarak düzenleneceği; eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartların önceden tespit edileceği ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesinin sağlanacağı; ''Koordinasyon'' başlığını taşıyan 42. maddesinde, genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanında görev alan resmi, özel ve gönüllü kuruluşların çalışmaları arasındaki koordinasyonun Milli Eğitim Bakanlığı'nca sağlanacağı, genel yaygın eğitim programlarının düzenleniş şeklinin yönetmelikle tespit edileceği, mesleki ve teknik yaygın eğitim faaliyetlerini yürüten Bakanlıklar ile özerk eğitim kurumları ve resmi ve özel işletmeler arasında Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanacak koordinasyon ve işbirliğinin esaslarının kanunla düzenleneceği; ''Görev'' başlığını taşıyan 53. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının, kendisine bağlı eğitim kurumlarının eğitim araç ve gereçlerini, gelişen eğitim teknolojisine ve program ve metotlara uygun olarak sağlamak, geliştirmek, yenileştirmek, standartlaştırmak, kullanılma süresini ve telif haklarını ve ders kitabı fiyatlarını tespit etmek, paralı veya parasız olarak ilgililerin yararlanmasına sunmakla görevli olduğu; ''Yürütme, gözetim ve denetim'' başlığını taşıyan 56. maddesinde, eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğu kuralları yer almıştır.
Adı “Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” iken, 02.07.2018 tarih ve 703 sayılı KHK’nin 22. maddesiyle Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname olarak değiştirilen 25.08.2011 tarih ve 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 9. fıkrasında, ''Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir.'' kuralı yer almıştır.
10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ''Ortak görevler'' başlığını taşıyan 326. maddesinde; bakanlık birimlerinin, sorumluluk alanlarıyla ilgili konularda yerine getireceği görevler belirtilmiş olup; (f) bendinde, eğitim ve öğretim sürecine diğer kurum, kuruluş ve bireylerin katılımını sağlamak; (g) bendinde, eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere, eğitim bina ve tesisleri ile eğitim araç ve gereçlerinin planlanması, projelendirilmesi ve üretilmesinde ilgili birimlerle işbirliği yapmak, bu görevler arasında belirtilmiştir.
07.09.2013 tarih ve 28758 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''İşbirliği ve protokoller'' başlığını taşıyan 212. maddesinde, okullarda; öğretim programlarının geliştirilmesi, öğretmenlerin hizmetiçi eğitimleri, eğitim ortamlarının iyileştirilmesi, üretimin artırılması, seminer ve projelerin nitelik yönünden geliştirilmesi ve benzeri çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla yükseköğretim kurumları, il müdürlükleri, belediyeler, işletmeler, sivil toplum kuruluşları, spor kulüpleri ile diğer resmî ve özel kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapılarak her türlü araç-gereç, öğretim elemanı ve diğer imkânlardan yararlanılması için gerekli tedbirler alınacağı; bununla ilgili çalışmalar için ilgili kurum, kuruluş ve diğer paydaşlarla protokol düzenlenebileceği kuralı yer almıştır.
652 sayılı KHK'nın 37/9 maddesine dayanılarak hazırlanan 01.09.2016 tarih ve 29818 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin ''Yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak özel şartlar'' başlığını taşıyan taşıyan 10. maddesinin 7. fıkrasında, eğitim kurumlarına atanacak öğretmenler ile görevlendirilecek yöneticiler bakımından ulusal veya uluslararası protokol ve projede yer alan özel hükümlerin saklı olduğu; ''Öğretmen atama'' başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasında, bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılacağı; eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresinin ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabileceği kuralı yer almıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolünün 7/4 maddesinin 6. fıkrasında; ''Yabancı dil eğitiminde (Almanca, Arapça, Çince, Fransızca vb.) ihtiyaç bulunan hallerde eğitici desteği sağlamak,'' 7. fıkrasında; ''MEB ile ortaklaşa belirlenecek takvime ve programa göre öğretmen ve yöneticilere yönelik hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamında seminer ve işbaşı eğitim faaliyetleri düzenlemek, faaliyetlere yönelik eğitim programını ve uygun eğitim ortamını hazırlamak,''; 11. fıkrasında; ''İşletmelerde beceri eğitimi sırasında ... Otel tarafından eğitici personel görevlendirilerek, ilgili departman ve öğrencilerin performans değerlendirmelerini yapmalarını sağlamak,'' kurallarına ve ''Uzman ve usta öğreticiler'' başlığını taşıyan 9. maddesinin 3. fıkrasında; ''Ayrıca ... Otel açık geçen derslerle ilgili olarak, (dil eğitimi, atölye ve laboratuvar vb. tüm giderlerini karşılaması kaydıyla ilgili mevzuat hükümlerine göre uzman ve/ veya usta öğretici görevlendirebilir.'' kuralı yer almıştır.
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin kanun hükümlerini uygulama ve bu kapsamda idari düzenleme yapma yetkisinin, kanunlarla getirilen hükümleri aşacak, bu kuralları değiştirecek şekilde kullanılamayacağı İdare Hukukunun en temel prensiplerindendir. Bu husus hukuk devleti ilkesinin görünümlerinden olan kanuna saygılı idare (kanuni idare) olgusunun gerçekleşmesinin de bir gereğidir.
Yukarıda alıntısı yapılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ülkemizde milli eğitimin bir bütün olarak, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirtilen amaçlar doğrultusunda salt akademik anlamda eğitim verilmesini aşan bir biçimde kişinin, birey olarak gelişimini de dikkate alan ve bu anlamda kişiye temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlık kazandırmayı da amaç edinen bir yapıya haiz olduğu açıktır.
Bu bakımdan; bir kamu hizmeti olan eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden, eğitim ve öğretim programlarının hazırlanması, uygulanması ve güncellenmesinden asıl olarak Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur. Belirli bir program çerçevesinde, örgün eğitim kapsamında bilimsel, sosyal ve kültürel etkinliklerin, idarenin hizmet alanında yine idare tarafından yürütülmesi, Anayasa ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun gereğidir. Diğer bir anlatımla; Milli Eğitim Bakanlığının örgün eğitimdeki öğrencilerin eğitim ve öğretimine yönelik politikaları belirleyerek, gereği gibi uygulaması kanuni idare ilkesinin sonucudur.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, 1739 sayılı Kanunda belirtilen amaçlar doğrultusunda salt akademik anlamda eğitim verilmesini aşan bir biçimde kişinin birey olarak gelişiminin sağlanmasına yönelik eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesine ilişkin yetkinin, hukuk devleti ilkesi uyarınca anayasaya, üst hukuk normlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Anayasamız ve kanunlarımız gereği, ulusumuzu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştıracak teknik, ekonomik, kültürel ve sosyal gelişme alanlarında iyi bireyler yetiştirilmesi ve bunun için ülke çapında etkin önlemler alınması Devletin devredemeyeceği görevleri arasındadır. Bununla birlikte; 1739 sayılı Kanun uyarınca örgün eğitimdeki öğrencilerin eğitim ve öğretimine yönelik politikalar belirlemek ve uygulamak noktasında asıl yetkili ve görevli olan Milli Eğitim Bakanlığı'nın, eğitim öğretim sürecine diğer kurum, kuruluş ve bireylerin katılımını sağlaması mümkündür. Davaya konu protokolün 7/4 maddesinin 6, 7 ve 11. fıkraları ile 9. maddesinin 3. fıkrasının, eğitim ve öğretim sürecine diğer kurum, kuruluş ve bireylerin katılımını aşar nitelikte olduğu görülmüştür. Bu durum, bir kamu hizmeti olan eğitim öğretim hizmetinin, Devletin hizmet alanı içerisinde ancak memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceğini kurala bağlayan Anayasanın amir hükmüne aykırılık teşkil edecektir.
Bu nedenle, anılan protokol hükümlerinin asli olarak programı yürütmekle yükümlü olan Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmesi gerekli kuralları kapsadığı bu haliyle protokolün diğer tarafı otele verilemeyecek asli yükümlülükler içerdiği, dayanak hukuksal düzenlemelerin amaç ve kapsamını aştığı, eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesine ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın yetkisini üst hukuk normlarına uygun olarak kullanmadığı görülmüştür.
Bu çerçevede, davaya konu Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü ile ... Otel arasında 15.11.2018 tarihinde imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolünün 7/4 maddesinin 6, 7 ve 11. fıkraları ile 9. maddesinin 3. fıkrası yönünden, bir kamu hizmeti olan eğitim öğretim hizmetinin, Devletin hizmet alanı içerisinde ancak genel idare esaslarına göre memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesine ilişkin Anayasanın amir hükmüne ve Türk Milli Eğitimi'nin temel ilke ve kurallarına aykırı olduğu, dayanak hukuksal düzenlemelerin amaç ve kapsamını aştığı anlaşıldığından iptal edilmesi gerektiği oyuyla bu maddelere yönelik çoğunluk kararına katılmıyorum.