Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2019/4173 E. , 2022/1065 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/4173
Karar No : 2022/1065
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, … Temizlik İnşaat Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila …, … ila …, … ila …, … ila …, … ila …, … ila …, …, …, …, …, …, …, …, …. ila … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; asıl amme borçlusu şirket adına … tarih ve … sayılı dilekçe ile 6111 sayılı Kanun'a göre, … tarih ve … sayılı dilekçe ile de 6552 sayılı Kanun'dan yararlanmak amacıyla yapılan yapılandırmaların ödeme emri içeriği borçları kapsayıp kapsamadığı hususunun açıklığa kavuşturulması bakımından, Mahkemelerinin E:… sayılı dosyasında verilen 15/05/2018 tarihli ara kararına davalı idarenin gönderdiği bilgi ve belgeler ile dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu ödeme emirlerine konu amme alacaklarına ilişkin boçları içerir şekilde, asıl borçlu şirket adına yapılan yapılandırma taleplerine istinaden borcun yeniden yapılandırıldığı ve şirket adına 2011 yılından itibaren yapılan ödemelerin borcun tamamını kapsamadığından yapılandırmaların iptal edildiği ve ödeme emirlerine ilişkin yapılan yapılandırmalar, hacizler ve tahsilatlar nedeniyle borcun tarh ve tahsil zamanaşımına uğramadığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili nüshalarının incelenmesi sonucunda, şirketin bilinen adreslerinde bulunamadığından vergi dairesince mükellefiyetinin 29/08/2008 tarihinde re'sen terkin edildiği, bilahare, şirketin ticaret sicil kaydının 28/01/2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan ilanla silindiğinin anlaşıldığı, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, şirketlerin tüzel kişilikleri, ticaret sicilinden silinmeleriyle sona erdiğinden bu tarihten sonra, adı geçen şirketin haklara sahip olması, borçlu kılınmasının mümkün olmadığı, bunun sonucu olarak, tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlerle ilgili olsa dahi, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket adına tarh, tahakkuk, ceza kesme ve takibat işlemlerinin tesis edilemiyeceği, tesis edilen işlemlerin de, herhangi bir hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı açık olup, şirketin kaydının 2014 yılında … sicilinden silinmesi sebebiyle tekrar şirkete yönelinmesine imkan olmamakla birlikte, … tarih ve ... sayılı dilekçe ile 6111 sayılı Kanun'a göre, … tarih ve … sayılı dilekçe ile de 6552 sayılı Kanun'dan yararlanmak amacıyla asıl borçlu şirket adına yapılan yapılandırma taleplerine istinaden borcun yeniden yapılandırılması üzerine şirket adına 2011 ve 2016 yılları arasında yapılan ödemelere rağmen, yapılandırmalardan önceki borçlara ilişkin olarak davacı adına şirketin kanuni temsilcisi sıfatıyla ödeme emri düzenlendiğinin anlaşıldığı, buna göre, asıl borçlu şirketin vergi borçları hakkında şirket müdürünün sorumluluğunun doğması için, şirketin yapılandırma sonrasında vergi borçlarına ilişkin olarak 2011 ila 2016 yıllarında yapılan ödemeler düşülmek suretiyle belirlenecek yeni tutarlara ve vade tarihlerine göre düzenlenmeyen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu ödeme emirlerinin kaynağını oluşturan vergi borçlarının asıl borçlusu … İnş. Tem. Gıda ve İhr. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bilinen adresinde yapılan yoklamalar ve kayıt altına alınan tutanaklar neticesinde yerinde bulunamadığından dolayı 29/08/2008 tarihinde re'sen terk ettirildiği, asıl borçlu şirketin 2006 döneminde sahte belge düzenlediği hususunun … tarih … sayılı Vergi İnceleme Raporu ile tespit edildiği, şirket yöneticisi olan davacı hakkında da Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, muhtelif dönemlere ilişkin vergi borçları için düzenlenen ihbarnameler ve ödeme emirlerinin bir kısmının memur eliyle tebliğ edildiği, bir kısmının ise şirketin bilinen adreslerinde bulunamaması sebebiyle ilanen tebliğ edildiği, ayrıca davacı tarafından asıl borçlu şirketin vergi borçları nedeniyle yapılandırma başvurusunda bulunulduğu, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, şirket nezdinde yapılan mal varlığı araştırmasında herhangi bir mal varlığına rastlanılmadığı, asıl borçlu şirketin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 23/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, kanuni temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı belirtilmiştir.
6183 sayılı Kanun'un "Kanundaki terimler" başlıklı 3. maddesinde, "tahsil edilemeyen amme alacağı" teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; "tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı" teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.
Kanuni temsilcilerin, şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzel kişiliğin varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulmasından sonra kanuni temsilci olarak sorumlu tutulacağı dönemler dikkate alınarak takibi yoluna gidilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, asıl borçlu şirket nezdindeki takip ve tahsil işlemlerinin usulüne uygun yapıldığı, mal varlığı araştırması sonucunda amme alacağının şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı, akabinde asıl borçlu şirketin vergi borçları nedeniyle davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, bu haliyle ilgili dönemlerde kanuni temsilcilik sıfatını haiz bulunan davacının banka hesaplarına uygulanan e-haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmakla, temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.