Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/4189 E. , 2021/4262 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4189
Karar No : 2021/4262
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Teknoloji A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:
Dava; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin 25.05.2017 tarih ve 2017/4-6 sayılı kararının Taksi ve Dolmuş Taşımacılığı Yönergesinin "taksi yönetim merkezi"ne ilişkin 12. maddesini değiştiren kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "Belediyelerin kendileri yürütebileceği gibi özel kişiler eliyle de gördürebileceği toplu taşıma hizmetinin yanı sıra diğer her türden ticari araçları da ruhsatlandırarak çalışma koşullarını belirlemek suretiyle bu araçlar üzerinde de bir denetim ve gözetim yetkisi oluşturulduğu, bu yetki, belediye sınırları içinde trafik düzen ve güvenliğinin sağlanması konusunda belediyelere verilmiş olan asli görevin doğal ve zorunlu bir sonucu olduğu, kaldı ki bu araçlarla sunulan hizmetin kamusal niteliği de bulunduğundan bu haliyle de belediyenin denetim ve gözetimi dışında bırakılmaması amaçlandığı, Taksi ve Taksi Dolmuş Taşımacılığı Yönergesinde yer alan düzenlemelerin de bu açıklamaların ışığı altında değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Taksi ve Taksi Dolmuş Taşımacılığı Yönergesi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu kapsamında ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan ve kamusal bir hizmet yürüten taksi plakalı araçların çalışma şekil ve şartlar belirlendiği görülmektedir. Taksi ve Taksi Dolmuş Taşımacılığı Yönergesi'nde yapılan değişiklik ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatlandırılmış olan ticari taksi plakalı araçların "taksi yönetim merkezi" adı altında merkezi bir kontrol sistemine dahil edilmeleri öngörüldüğü, bu sistem ile taşıma hizmetinin bir organizasyon dahilinde en hızlı, etkili ve güvenilir şekilde sunumunun sağlanması amaçlandığı, böylece bu sistem ile müşteri ve taksinin en hızlı, en uygun noktada buluşması sağlanarak zaman ve yakıt kaybına engel olunacağı gibi takip sisteminin hem müşteri hem de taksi şöförü açısından güvenlik sağlayacağı ve bu hususların bir bütün olarak trafik hizmetlerine olumlu etki yaratacağının amaçlandığı, dava konusu değişiklikle Belediye tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler de bu konularla ilgili çağrı merkezi, kamera, araç takip, elektronik ödeme sistemi, elektronik sürücü kimlik doğrulama sistemi, mobil taksi çağırma uygulaması vb hizmetler sunabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu açıklamalar karşısında, "Taksi Yönetim Merkezi" adı altında oluşturulan sistemle öngörülen bu hizmetin, UKOME'ye mevzuatla ticari plakalı taksiler açısından tanınmış olan gözetim ve denetim yetkisinin ayrılmaz bir parçası niteliğinde olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen dava dosyalarının ve mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu değişiklik ile Belediye tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler de bu konularla ilgili çağrı merkezi, kamera, araç takip, elektronik ödeme sistemi, elektronik sürücü kimlik doğrulama sistemi, mobil taksi çağırma uygulaması vb hizmetler sunabileceği hüküm altına alındığı, ticari plakalı taksilerle yapılan ve kamusal niteliği bulunan taşıma hizmetinin, denetim ve gözetiminin yapılması noktasında belediye ile bağının kesilmeksizin yerine getirilmesini öngören düzenlemede dayanağı kurallar ile kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı / davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, cezaların kanuniliği ilkesinin, çalışma ve sözleşme özgürlüğünün, kişisel verilerin korunması hakkının ihlal edildiği iddialarıyla bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davalı idare tarafından, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Kesin olarak, 30/09/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.