Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/421 E. , 2022/6968 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/421
Karar No : 2022/6968
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. … 2- … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının iptal isteminin reddine dair kısmının kaldırılmasına ve parselasyon işleminin iptaline, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacıya ait Ankara İli, Keçiören İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan parselasyon işlemine yönelik itirazın reddine dair Keçiören Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararının iptali ile parselasyon işlemi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 9.538,00 TL zararın tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “park alanı”nda kalması nedeniyle davacıya taşınmazının bulunduğu yerden imar parseli verilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, taşınmazın yakınında bulunan imarlı alanlarda oluşturulan imar parsellerinin ise altlıklarında yer alan kadastral taşınmazların maliklerine tahsisinin gerekmesi nedeniyle davacıya bu alanlardan da imar parseli verilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, bu teknik zorunluluklardan dolayı davacıya taşınmazına 1,4 km mesafede müstakil olarak verilebilecek … ada, … sayılı imar parselinin verildiği, söz konusu imar parselinin konut alanında kaldığı ve davacının herhangi bir mağduriyetinin söz konusu olmadığı, önceden yapılan kesinti ve tahsisler nedeniyle düzenleme sahasındaki taşınmazlardan düzenleme ortaklık payı kesintisi ve kamu ortaklık payı tahsisinin yapılmadığı, bu itibarla parselasyon işleminde dağıtım ilkeleri ve parselasyon tekniklerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle iptal isteminin reddine, parselasyon işlemi ile davacıya uygulama imar planında “park alanı”nda kalan taşınmazına karşılık aynı yerden tahsis yapılamadığı, bu nedenle taşınmazın üzerindeki ahşap evin ve ağaçların değerinin davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle Sulh Hukuk Mahkemesi marifetiyle yapılan tespite ait bilirkişi raporunda taşınmazın üzerindeki ahşap evin ve ağaçların değeri olarak belirlenen 9.538,00 TL'nin tazmini isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; parselasyon işlemi ile kamu alanlarında kalan taşınmazlara karşılık mümkün olan en yakın ve eşdeğer yerlerden tahsis yapılması gerektiği, uygulama imar planında "park alanı"nda kalan uyuşmazlık konusu taşınmaza daha yakın yerlerde oluşturulmuş imar parselleri varken davacıya taşınmazına 1,4 km uzaklıkta oluşturulan bir imar parselinin verildiği, bu itibarla parselasyon işleminin dağıtım ilkeleri ve parselasyon tekniklerine aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının iptal isteminin reddine dair kısmının kaldırılmasına ve parselasyon işleminin iptaline, mahkeme kararının parselasyon işlemi nedeniyle uğranılan 9.538,00 TL tutarındaki zararın tazmini isteminin kabulüne ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; usul yönünden davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise dosyada bulunan bilirkişi raporuyla da ortaya konulduğu üzere dava konusu parselasyon işleminin dağıtım ilkeleri, parselasyon teknikleri ve kamu yararına uygun olduğu, bu nedenle işlemin iptali isteminin ve hukuka uygun olarak tesis edilen bu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından; dosyada bulunan bilirkişi raporuyla da ortaya konulduğu üzere dava konusu parselasyon işleminin dağıtım ilkeleri, parselasyon teknikleri ve kamu yararına uygun olduğu, bu nedenle işlemin iptali isteminin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacıya ait Ankara İli, Keçiören İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon işlemi yapılmış, bu işleme yapılan itiraz Keçiören Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bunun üzerine, bu belediye encümeni kararlarının iptali ile parselasyon işlemi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 9.538,00 TL zararın tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu parselasyon işleminin onaylandığı tarihte yürürlükte olan mülga İmar Kanununun 18 İnci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinde, "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır,..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Parselasyon işleminin yapıldığı tarihte yürürlükte olan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 10. fıkrasında, "Bu maddede belirtilen kamu hizmetlerine ayrılan yerlere rastlayan yapılar, belediye veya valilikçe kamulaştırılmadıkça yıktırılamaz." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal İstemi Yönünden:
Dosyanın Dairemizin E:2019/19419 sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun iptali istemiyle açılan davanın … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla reddedildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesince verilen 19/03/2019 tarih ve E:2014/10028, K:2019/1496 sayılı kararla bozulduğu ve bozma kararının düzeltilmesi isteminin de aynı Dairece verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararı üzerine yeniden karar verilirken dava konusu parselasyon işleminin dayanağı uygulama imar planı hakkında verilecek kararın da göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır. Uygulama imar planının iptaline karar verilmesi halinde, bu plana istinaden yapılan dava konusu parselasyon işleminin de iptaline karar verilmesi gerekecektir.
Uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi halinde ise, incelemenin parselasyon işleminin dağıtım ilkeleri ve parselasyon tekniklerine uygun olup olmadığı yönünden yapılması gerekmektedir.
Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Yönetmelik maddesine göre parselasyon işlemi yapılırken düzenlemeye tabi tutulan taşınmazların maliklerine mümkün mertebe, yani hukuki ya da fiili bir engel söz konusu değilse bu taşınmazların bulundukları yerde veya yakınında oluşturulan imar parsellerinden imar tahsisi yapılması gerekmektedir. Ancak taşınmazın bulunduğu yerin kamu alanlarına rastlaması halinde, bu taşınmazın malikine aynı yerde oluşturulan imar parselinden imar tahsisi yapılmasının hukuken olanaklı olmayacağı açıktır.
İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucuna hazırlanan raporda; uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “park alanı”nda kaldığı, bu nedenle davacıya aynı yerden imar parseli verilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, taşınmazın yakınında bulunan imarlı alanlarda oluşturulan imar parsellerinin ise altlıklarında yer alan kadastral taşınmazların maliklerine tahsis edilmesi gerektiği, bu nedenle davacıya taşınmazının kuş uçuşu 1,4 km uzağında oluşturulan bir imar parselinin verilmesinde zorunluluk bulunduğu belirtilmiş, ancak taşınmazın yakınında bulunan imarlı alanlarda oluşturulan imar parsellerinin tamamen altlıklarında yer alan kadastral taşınmazların maliklerine verilip verilmediği hususunda detaylı bir inceleme yapılmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince anılan raporda yer verilen bu tespitlere itibar edilmeyerek parselasyon işlemi ile kamu alanlarında kalan taşınmazlara karşılık mümkün olan en yakın ve eşdeğer yerlerden tahsis yapılması gerektiği, uygulama imar planında "park alanı"nda kalan uyuşmazlık konusu taşınmaza daha yakın yerlerde oluşturulmuş imar parselleri varken davacıya taşınmazına kuş uçuşu 1,4 km uzaklıkta oluşturulan bir imar parselinin verildiği, bu itibarla parselasyon işleminin dağıtım ilkeleri ve parselasyon tekniklerine aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının iptal isteminin reddine dair kısmının kaldırılmasına ve parselasyon işleminin iptaline karar verilmiştir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince bilirkişilerden ek rapor alınarak uyuşmazlık konusu taşınmazın yakınında bulunan imarlı alanlarda oluşturulan imar parsellerinin tamamen altlıklarında yer alan kadastral taşınmazların maliklerine tahsis edilip edilmediği, söz konusu taşınmaza nazaran daha uzakta bulunan kadastral taşınmazların maliklerine de bu parsellerden imar tahsisi yapılıp yapılmadığı hususları açıklığa kavuşturulduktan sonra dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Tazminat İstemi Yönünden:
Yukarıda yer verilen kanun hükmünde, uygulama imar planında kamu alanlarında kalması nedeniyle parselasyon işlemi sonucunda kamunun eline geçmesi sağlanan alanlarda yer alan yapıların, ilgisine göre belediye veya valiliklerce kamulaştırılması öngörülmüştür.
Uygulama imar planında "park alanı"nda kalması nedeniyle dava konusu parselasyon işlemi ile kamunun eline geçmesi sağlanan taşınmazın kapladığı arazi parçasının üzerindeki ahşap evin ve ağaçların yukarıda yer verilen Kanun hükmü uyarınca kamulaştırılması söz konusu olacağından bu aşamada bedelinin tazminine karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının tazminat isteminin kabulüne dair kısmının kaldırılması ve davanın bu kısmının reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen kararda isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.