T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/435
Karar No : 2022/6637
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Elektrik Malz. ve Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta İli, Sütçüler İlçesi, … Köyü sınırlarında madencilik faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, … nolu ruhsat sahasındaki mermer madeni işletme ve alt yapı tesis izninin Orman Kanununun 16.maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10.maddesi gereğince 1 yıl süre ile uzatılması için 11.11.2016 tarihli dilekçesi ile yaptığı başvuruya ilişkin Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğünce tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararında; Davacı şirket, Isparta İli, Sütçüler İlçesi,… Köyü sınırlarında bulunan ve … numaralı ruhsat sahasında madencilik faaliyetinde bulunmakta olup, II-b Grubu işletme ruhsatının yürürlüğe giriş tarihinin 20.11.2014, ruhsat bitim tarihinin ise 20.11.2044 tarihi olduğu anlaşıldığından davacı şirketin süre uzatılmasına yönelik talebinin Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10/1.maddesi hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekeceği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda yenilenmiş ruhsat sahibi olan davacı şirketin izin süre uzatımına ilişkin 11.11.2016 tarihli başvurusuna karşı Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10/1.maddesi hükümleri uygulanmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği halde, aynı yönetmeliğin 10/2.maddesi hükümleri uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda, ilk derece mahkemesince yenilenmiş ruhsat sahibi olan davacı şirketin izin süre uzatımına ilişkin 11.11.2016 tarihli başvurusuna karşı Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10/1.maddesi hükümleri uygulanmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş ise de; dava konusu işleme dayanak teşkil eden davacıya ait 11.11.2016 tarihli başvuru dilekçesi ile Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğüne başvuru yaptığı, dilekçede orman izni ile ilgili temdit izin dosyasının Orman Genel Müdürlüğünde olur sürecinde olduğu belirtilerek … nolu ruhsat sahasındaki mevcut izinlerin 15.11.2016 tarihinde sona ereceği belirtilerek Yönetmeliğin 10.maddesi hükmü gereğince 1 yıl süre ile uzatım yapılmasını talep ettiği, bu durumda; davacının başvurusun 1 yıllık uzatım talebi olduğu, 1 yıllık süre uzatım talebinin Yönetmeliğin 10.maddesinin 2. fıkrasında belirtildiği, bu madde kapsamında 1 yıllık süre uzatımı yapılabilmesi için bu fıkrada belirtilen prosedürün yerine getirilmesi gerektiği, davalı idarece de bu fıkrada belirtilen prosedürün tamamlanmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, izin talebinde 1 yıl süre ile uzatılmasını istemiş olmasının Yönetmeliğin 10. maddesinin 2. fıkrasının uygulanması anlamına gelmediği ancak bu doğrultuda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 16/11/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Isparta İli, Sütçüler İlçesi, … Köyü sınırlarında madencilik faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, … nolu ruhsat sahasındaki mermer madeni işletme ve alt yapı tesis izninin Orman Kanununun 16.maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10.maddesi gereğince 1 yıl süre ile uzatılması için 11.11.2016 tarihli dilekçesi ile yaptığı başvuruya ilişkin Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğünce tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
6831 sayılı Orman Kanunun 16. maddesinde; "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.
Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar.
(Ek fıkra: 26/5/2004-5177/34 md.) Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir.
(Ek fıkra: 10/6/2010-5995/19 md.) Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir.
(Ek fıkra: 10/6/2010-5995/19 md.) Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir" hükmü yer almaktadır.
18.04.2014 gün ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin "Kesin izin süre uzatımı" başlıklı 10.maddesinde "(1) İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır. (2) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve izin sahibinin ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması halinde; izin sahibinin, izin süresi son günü mesai bitimine kadar Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınmış ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte bölge müdürlüğüne müracaat etmesi, bir yıllık arazi izin bedelini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde bir yıl süreyle izin aynı şartlarla devam eder. (3) Bu maddenin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ve bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair belge ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmesi halinde izin bir yıl daha devam eder, ancak bu fıkradaki süre içinde sahada çalışmaya müsaade edilmez." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Isparta İli, Sütçüler İlçesi,… Köyü sınırlarında bulunan ve … numaralı ruhsat sahasında madencilik faaliyetinde bulunduğu, davacının sahip olduğu II-b grubu işletme ruhsatının 20.11.2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, ruhsat bitim tarihinin ise 20.11.2044 tarihi olduğu, ruhsat sahasında geçerli olan ve Orman Kanununa göre verilen izinlerin sürelerinin 15.11.2016 tarihinde dolacak olması nedeniyle davacı şirket tarafından bu sürelerin bir yıl uzatılması için 11.11.2016 tarihinde Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğüne başvurulduğu, davalı idare tarafından dava konusu işlem ile Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10/2.maddesine göre işlem tesis edilerek davacı şirketten ödeme yapılması ve ek taahhüt senetlerinin noter tastikli olarak gönderilmesinin istenmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının … numaralı işletme ruhsatı yenilenerek 20.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren 30 yıl süreli işletme ruhsatının düzenlendiği, 11.11.2016 tarihli dilekçesi ile Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesi hükmü kapsamında izninin 1 yıl süreyle uzatılması isteminde bulunduğu görülmüş olup, her ne kadar başvuru dilekçesinde 1 yıl süre ile uzatılması istenilmiş ise de davacının işletme ruhsatının yenilenerek 2014 yılında yürürlüğe giren 30 yıl süreli işletme ruhsatı düzenlendiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10/2. maddesinde yer alan düzenlemede izin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve izin sahibinin ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması hali düzenlenerek işletme ruhsatı alınıncaya kadar mevcut izinler korunarak maden faaliyetinin devamlılığının sağlanması amacına yönelik olarak düzenlendiği, somut olayda ise davacının 2014 yılında yürürlüğe giren yenilenmiş işletme ruhsatının bulunduğu, başvurusunda süre uzatımının 1 yıl olarak uzatılmasının istenildiği göz önüne alındığında idarece, davacının başvurusunun Yönetmeliğin 10. maddesinin 1. fıkrası kapsamında değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda; davacının talebi üzerine idarece Yönetmeliğin 10/1. maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, Yönetmeliğin 10/2. maddesi kapsamında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle aksi yönde oluşan karara katılmıyoruz.