Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/4359 E. , 2021/5226 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4359
Karar No : 2021/5226
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI)... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ... Kozmetik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2017 yılının Temmuz ilâ Aralık dönemleri ile 2018 yılının Ocak ilâ Nisan dönemlerinde satın alınan LPG'nin aerosol üretiminde kullanıldığından bahisle ödenmiş olan özel tüketim vergisinin nakden iadesi istemiyle yapılan başvurunun; 2017 yılının Temmuz ve Ağustos dönemleri için nakden/mahsuben iade talebi ile mahsuben kısmı sonuçlandırılan aynı yılın Temmuz dönemi ve yine aynı yılın Ekim, Kasım ve Aralık dönemleri ile 2018 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan dönemleri nakden iade talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; nakden iade taleplerinin tamamının vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılacağı, ancak iade talep tutarı kadar teminat verilmesi halinde iade talebinin, Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin 6.7.1.2. bölümünde belirtilen belgelerin tamamlanması ve iadeye konu özel tüketim vergisi tutarının, dağıtıcılar tarafından ithal edilerek teslim edilen LPG için dağıtıcı, rafinericilerden özel tüketim vergisi ödenerek satın alınıp teslim edilen LPG için rafinerici, üreticilerce doğrudan ithal edilerek özel tüketim vergisine tabi olmayan aerosol üretiminde kullanılan LPG içinse üretici tarafından ödendiğinin tespiti üzerine vergi inceleme raporunun sonucu beklenmeksizin beş iş günü içerisinde gerçekleştirileceği düzenlemelerine yer verildiği, olayda ise, maddede belirtilen istisnaya yönelik bir teminatın mevcut olmadığı ve nakden iade talebine yönelik incelemenin devam ettiği görüldüğünden, dava konusu işlemin, 2017 yılının Temmuz ve Ağustos dönemleri için nakden/mahsuben iade talebi ile mahsuben kısmı sonuçlandırılan aynı yılın Temmuz dönemi ve Ekim, Kasım ve Aralık dönemleri ile 2018 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan dönemleri nakden iade talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı şirket tarafından, 2017 yılı Eylül döneminde satın aldığı LPG'yi aerosol üretiminde kullanması nedeniyle ödemiş olduğu 800.549,52-TL tutarındaki özel tüketim vergisinin nakden iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, bahse konu dava dosyasının istinaf incelemesinde olduğu, işbu davada da, 2017 yılı Eylül döneminin uyuşmazlık konusu dönemler içerisinde yer aldığı, tarafları, konusu Mahkemelerinin E:... esasında kayıtlı dosya ile aynı olan dava konusu işlemin 2017 yılı Eylül dönemine ilişkin nakden iade başvurusunun reddine yönelik kısmı yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının nakden iade talebinin, Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği uyarınca vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılması için incelemeye sevki yerinde ise de, olayda incelemenin bitirilmesi için Kanun ve Yönetmelik ile belirlenen sürelerin dava konusu işlem tarihi itibariyle aşıldığı, dosyada bu sürelerin uzatıldığına dair herhangi bir iddia, bilgi ve belge de bulunmadığı, söz konusu incelemenin 18/03/2019 tarihi itibariyle halen devam ettiğinin görüldüğü, iade talebine ilişkin raporun ne zaman hazırlanacağı konusunda da bir netlik bulunmadığı, bu durumun iade süreci ile ilgili olarak belirsizliğe ve iade tutarları gözönüne alındığında davacının ticari faaliyetinin aksamasına ve hatta durmasına yol açacağı, vergi incelemelerinde uyulacak sürelere ilişkin düzenlemelere uygun hareket edilmemesinin ve böylece davacının iade talebinin sürüncemede bırakılmasının hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının 2017 yılının Temmuz, Ağustos, Ekim, Kasım ve Aralık dönemlerine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin bu dönemlere isabet eden kısmının iptali ile dava konusu nakden iadesi talep edilen özel tüketim vergilerinin davacıya iadesine; istinaf başvurusunun, kararın dava konusu işlemin kalan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik bölümünün ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece, davacı hakkında devam eden incelemeye ilişkin olarak inceleme elemanınca talep edilen ek sürenin kabul edildiği, incelemenin bitimi için onay verilen bitiş tarihinin 17/09/2019 olduğu, incelemenin devam etmesi nedeniyle iadenin gerçekleştirilemediği; davacı tarafından, 2017 yılının Eylül dönemine ilişkin derdestlik durumunun söz konusu olmadığı, iade taleplerinin yerine getirilmesi için Kanun'da öngörülen vergi incelemesinin tamamlanması şartının makul sürenin aşılması nedeniyle olayda uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 05/03/2015 tarih ve 29286 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 16/03/2015 tarihinde yürürlüğe giren Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin 6.7.2. "Nakden İade Talepleri" başlıklı 6.7.2.2. maddesinde nakden iade taleplerinin tamamının vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılacağı, ancak iade talep tutarı kadar teminat verilmesi halinde iade talebin vergi inceleme raporunun sonucu beklenmeksizin beş iş günü içerisinde gerçekleştirileceği düzenlemesine yer verildiği, dava konusu olayda, davacı şirketin 2016 ile 2017 yıllarına ilişkin sahte belge düzenleme fiili yönünden devam eden tam incelemeleri bulunduğu ancak aynı dönemlere ilişkin özel tüketim vergisi iade taleplerine ait raporların henüz düzenlenmediğinin bildirildiği anlaşılmış olup, iade istemine yönelik bir teminatın verilmediği ve olay tarihinde davacı şirketin özel tüketim vergisi nakden iade talebine yönelik incelemenin devam ettiği açık olduğundan, davacı şirketin ilgili dönemlere ilişkin özel tüketim vergisi nakden iade isteminin reddine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kozmetik ürünleri, sprey, parfüm, deodorant, parlatıcı, cila, şampuan, tıraş köpüğü v.s. (kolonya hariç) imalatı faaliyetiyle iştigal eden davacı şirket tarafından 2017 yılının Temmuz ilâ Aralık dönemleri ile 2018 yılının Ocak ilâ Nisan dönemlerinde özel tüketim vergisi ödenerek satın alınan LPG' nin özel tüketim vergisine tabi olmayan aerosol üretiminde kullandığından bahisle, bu dönemlerde ödenen özel tüketim vergisinin nakden iadesi için 12/09/2018 tarihli dilekçe ile Süleymanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulmuş, davalı idarece, Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin 6.7.2.2. maddesi gereğince nakden iade taleplerinin vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılacağı belirtilerek istem reddedilmiştir.
İdarece, sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG) sektöründe faaliyette bulunan riskli mükellefler ile risk konularının tespitine yönelik olarak yapılan çalışmalar kapsamında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı görüş ve öneri raporunda, başvurular ile ilgili olarak sınırlı inceleme başlatıldığı, bilahare dağıtıcı firmalardan satın alındığı beyan edilen LPG'nin gerçekte alınıp alınmadığı, aerosol üretiminde kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi amacıyla incelenmesi gereken şirketler arasında davacının da yer aldığının ve iade başvurularının inceleme sonuçlanıncaya kadar ivedi olarak durdurulmasının belirtilmesi üzerine davacının iade süreci askıya alınmış ve bu durum davacıya bildirilmiştir. Söz konusu bildirim üzerine davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı başvuru dilekçesi ile; daha önce yapmış olduğu iade başvurularının sonuçlandırılması ve bu kapsamda nakden iade talep edilen tutarların tarafına iadesi talep edilmiş; idarece hesapların incelenmesi neticesinde tanzim edilecek raporun kendilerine intikalinden önce iade talebinin sonuçlandırılmasının mevzuat uyarınca mümkün bulunmadığından bahisle istem reddedilmiş; davacı tarafından, iade talebinin reddine dair işlemin iptali ve nakden iade talep edilen tutarların tarafına iadesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 12. maddesinin 1. fıkrasında, özel tüketim vergisinin, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınacağı; 2. fıkrasının (a) bendinde, Bakanlar Kurulunun, topluca veya ayrı ayrı olmak üzere (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla en yüksek vergi tutarının yarısına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye yetkili olduğu; 4. fıkrasında ise, (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından farklı tespit edilmesi halinde; Maliye Bakanlığı'nın vergi farklılaştırmasını, verginin mükellefe veya vergiye tâbi işlemlere taraf olanlara iadesi yöntemi ile uygulamaya, teminat istemeye, bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esaslar ile verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
05/03/2015 tarih ve 29286 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 16/03/2015 tarihinde yürürlüğe giren Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin 6.7.2. "Nakden İade Talepleri" başlıklı 6.7.2.1. maddesinde, iade talebinin, internet vergi dairesi üzerinden mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecek standart iade talep dilekçesi ile elektronik ortamda yapılacağı, 6.7.2.2. maddesinde, nakden iade taleplerinin tamamının vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılacağı, ancak iade talep tutarı kadar teminat verilmesi halinde iade talebinin, bu uygulamanın (6.7.1.2) bölümünde belirtilen belgelerin tamamlanması ve iadeye konu özel tüketim vergisi tutarının; dağıtıcılar tarafından ithal edilerek teslim edilen LPG için dağıtıcı, rafinericilerden özel tüketim vergisi ödenerek satın alınıp teslim edilen LPG için rafinerici, üreticilerce doğrudan ithal edilerek özel tüketim vergisine tabi olmayan aerosol üretiminde kullanılan LPG içinse üretici tarafından ödendiğinin tespiti üzerine vergi inceleme raporunun sonucu beklenmeksizin beş iş günü içerisinde gerçekleştirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararının, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden, mahkemece verilen 26/02/2019 tarihli ara kararı üzerine idarece sunulan bilgi ve belgelerden, davacı şirketin 2016 ile 2017 yıllarına ilişkin sahte belge düzenleme fiili yönünden devam eden tam incelemeleri bulunduğu, aynı dönemlere ilişkin özel tüketim vergisi iade taleplerine ait raporların ise henüz düzenlenmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, maddede belirtilen istisnaya yönelik bir teminatın olayda mevcut olmadığı ve olay tarihinde davacı şirketin özel tüketim vergisi nakden iade talebine yönelik incelemenin devam ettiği açık olup, davacı şirketin ilgili dönemlere ilişkin özel tüketim vergisi nakden iade isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, davacı hakkında, davalı idarece sonradan yapılan araştırmalara istinaden dava konusu dönemleri de kapsayan vergi inceleme raporlarının tamamlandığı, davacının taahhüt ettiği aerosol üretimine ilişkin daha detaylı tespitler içeren vergi tekniği raporuna istinaden, haksız iade alınan tutarın geri alınmasına yönelik işbu dava konusu dönemleri de kapsayan tarhiyatların yapıldığı ve bu tarhiyatlara karşı açılan davanın reddi yolunda verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 26/11/2021 tarih ve E:2021/3210, K:2021/5222 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.
Bu itibarla, Mahkemece mükerrerlik olup olmadığı hususu da değerlendirilerek söz konusu Mahkeme kararında değinilen hususların incelenmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere, temyize konu kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin ise kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, redde ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, iptale ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
6. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 26/11/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.