T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/4396
Karar No : 2022/3485
TEMYİZ EDENLER :
1- (DAVACI) … Mimarlık Mühendislik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
2- (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda saptamalar içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2014 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi, aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan geçici vergi ve bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, … Belediyesi İmar Müdürlüğü kayıtlarında belirtilen şahıslara ait mimari projeleri çizilen ve danışmanlık hizmetleri verilen yapı ruhsatlarının şirketin temsilcisi … tarafından yetkili mimar olarak imzalandığı ancak fatura düzenlenmediğinin saptanmış olması nedeniyle olayda re'sen tarh nedeninin bulunduğu, re'sen tarhiyatın amacı, beyan dışı bırakılmış veya bırakıldığı ileri sürülen miktarın gerçeğe en yakın şekliyle saptanması olduğu halde vergi incelemesi yapılırken, … Belediyesince gönderilen yapı ruhsatlarında ismi geçen şahıslarla ilgili olarak karşıt incelemeler yapılarak, söz konusu hizmetlerin tamamlanıp tamamlanmadığı, hizmetlerle ilgili herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, hizmetlerin kim tarafından yapıldığı, hizmetlerin tamamının yapı ruhsatı ile ilgili olup olmadığı hususlarında herhangi bir tespit ve araştırma yapılmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan yapı ruhsat sahibi ifadalerinde, davacı şirkete herhangi bir ücret ödemediklerini beyan ettikleri, yine davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, vergi inceleme raporunda kayıtdışı hasılata konu edilen yapı ruhsatlarının birkısmının başka ofislerce yapıldığı ve bir kısmının ise tadilat işinden kaynaklandığının belirtildiği, davacının defter ve belgelerine göre daha fazla kazanç elde etiği somut ve hukuken kabul edilebilir delillere dayandırılmak suretiyle tereddüte yer bırakmayacak biçimde ortaya konulmadığından, dava konusu tarhiyatta ve özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mimarlık, mimari danışmanlık ve proje çizimi faaliyeti ile iştigal eden davacı şirketin 2013 dönemine ait defter ve belgelerinin, … Belediyesi İmar Müdürlüğü kayıtlarıyla birlikte incelenmesi sonucunda düzenlenen inceleme raporunda; … Belediyesi İmar Müdürlüğü kayıtlarında adları yer alan bazı şahıslara ait yapı ruhsatlarının davacı şirketin temsilcisi … tarafından proje müellifi yetkili mimar olarak imzalandığı, mimari projeleri çizilen ve danışmanlık hizmetleri verilen yapı sahiplerinin adlarının, ruhsat tarihleri, ruhsat numaraları, yapının ait olduğu sınıf/grup bilgilerine de yer verilmek suretiyle vergi inceleme raporunda listelendiği, bir kısım yapı ruhsatları ile ilgili olarak, davacı şirketçe fatura düzenlenmediğinin tespiti üzerine, davacı şirket temsilcisi ve mimarı tarafından, … Belediye sınırları içerisinde bulunan III-B sınıfı ve II-C sınıfı yapı işleri ile ilgili olarak metrekare başı ortalama mimarlık hizmeti veya mimarlık danışmanlık hizmeti fiyatlarına ilişkin verilen beyan ile Türk Mühendis Mimarlar Odası Birliğinin internet sitesinde hesaplanan, mimarlık proje hizmetlerine ilişkin en az bedeller de dikkate alınarak beyan edilen lehe olan ortalama fiyatlar esas alınmak suretiyle, davacının mesleki faaliyeti karşılığında mimari projeleri çizilen ve danışmanlık hizmeti verilen yapı ruhsatları ile ilgili kurum kazancı elde ettiği ve bu geliri nedeniyle fatura düzenlemediğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği olayda; adına ruhsat çıkarılan yapı sahipleriyle hizmet sözleşmesi düzenlenmediği yönünde davacı iddiası bulunmadığı gibi vergi inceleme raporu eki tutanakta, dava dilekçesinde yer verilen davacı şirketçe imzalanan bazı projelere ait işlerin başkaca ofislerce yürütüldüğü, küçük değişiklik ve tadilat projelerinden ücret alınmadığı, bazı projelerden hiç ücret tahsil edilmediği yönündeki soyut iddia ve itirazlara da yer verilmediği, davacının sunduğu hizmetten umulan yararın projenin düzenlenip imzalanması ve ilgili kuruma onaylatılarak yapı ruhsatının alınması suretiyle elde edildiği, sermaye şirketi olan davacı şirketçe verilen hizmetten elde edilen ticari kazançta tahakkuk esasının geçerli bağlı olduğu ve TMMOB Mimarlık-Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliğinde, tadilat projelerinden ücret alınmayacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği göz önüne alındığında, davacının, dilekçede belirttiği ticari icaplara aykırı ve soyut iddialarına itibar etme imkanının da bulunmadığı, dava dilekçesine örnekleri eklenen ve ruhsat mimari müellifinin aynı zamanda davacı şirket müdürü ve yetkili mimarı (müellifi) olan …'un da imzasının bulunduğu davacı şirkete ücret ödenmediği yönündeki beş yapı sahibine ait imzalı adi tutanak örneklerinin gerek hukuken bağlayıcı ve resmi bir nitelikte olmaması, gerek projenin davacı şirket müellifince düzenlenip imzalandığını ve hizmetin davacı şirketçe verildiğini teyit eder nitelikte bulunması karşısında, varılan sonucu çürütmeye yeterli bulunmadığı, bu nedenlerle, davacı şirket yetkili mimarınca, Türk Mühendis Mimarlar Odası Birliğinin internet sitesinde hesaplanan mimarlık proje hizmetlerine ilişkin en az bedellerle de uyumlu tutarlarda davacı şirket temsilcisi tarafından beyan edilen, mimarlık veya mimarlık danışmanlık hizmeti ortalama birim fiyatları dikkate alınmak suretiyle belirlenen kayıt ve beyan dışı kazançtan doğan matrah farkları ile bu matrah farkları esas alınarak davacı adına gerçekleştirilen dava konusu vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezalarında ve bir kısım hizmet teslimlerine belge düzenlenmediğinden bahisle 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık görülmediği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi hükmü uyarınca; mahsup dönemi geçen geçici vergisi asıllarının aranmaması gerektiğinden geçici vergi tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları ve özel usulsüzlük cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi ise belirtilen gerekçeyle kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, ruhsat imzalama işinin ticari nitelik taşımadığı, eksik inceleme ve araştırma ile matrahın hukuka aykırı belirlenerek anayasanın mülkiyet hakkının ve belediye tarafından yapı ruhsatlarının vergi incelemesine gönderilmesi ile ayrımcılık yasağının ihlal edildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından; geçici vergi için karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerekirken kaldırılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesinin kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 03/10/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.