Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/4414 E. , 2022/1228 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/4414
Karar No : 2022/1228
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU:… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, iki yıldan fazla süreyle aktifte bulunan beş gayrimenkulün 2010 yılında gerçekleştirilen satışından doğan ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamında beyan edilen kazanç nedeniyle, tekstil faaliyeti yanında taşınmaz ticaretiyle de uğraşıldığından istisna hükümlerinden yararlanılamayacağı yolundaki saptamaları içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2010 yılı için ikmalen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile aynı yılın Temmuz-Eylül dönemi için ikmalen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda, farklı hesap dönemlerinde birden fazla taşınmaz satışı yapılarak taşınmaz ticareti faaliyetiyle iştigal edildiği ve uyuşmazlığa konu arsaların bir takvim yılı içerisinde birden fazla kez devamlılık arz edecek şekilde ve ticari kazanç gayesiyle satıldığı kabul edilmişse de 1973 yılında inşaa ettirilen ve fabrikada çalışan işçilere kullandırılan lojman dairelerinin … Anonim Şirketi ile yapılan sözleşmenin dışında tutulduğu ve söz konusu şirket ile 2007 ve 2008 yılllarında yapılan düzenleme şeklinde kat karşılığında hasılat paylaşımlı inşaat yapımı ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin 2010 yılında iptal edildiği, atıl hale gelen lojmanların 52 adedinin 2010 yılından önce satıldığı, kalan sekiz adet lojmanın 2010 yılı Haziran ayı içerisinde muhasebe kodu kullanım hatası ile 252 Binalar hesabından 153 Ticari Mallar hesabına virmanlandığı, bu hesapta izlenen 8 adet lojmanın satış yoluyla devrinin 2012 ila 2014 yıllarında yapıldığı dolayısıyla 323/3 parselde yer alan 1973 yılında şirket mülkiyetine giren lojmanların, şirkette çalışan sayısının 2007 yılında 245 iken 2014 yılında 14'e düşmesi nedeniyle atıl hale gelmeleri sonucu, nakde çevrilme şeklindeki bu dönüşümlerin ticari faaliyet olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca davacı şirketin aktifine kayıtlı olarak üretim sürecinde kullandığı ve fabrika arazisi çevresinde yer alan … Ada … parsel, … Ada … parsel, … Ada … parsel … Ada … parselde bulunan arsaların parselesyon sonucu oluştuğu, ilk iktisabın 1970'li yıllar olduğu dikkate alındığında davacı şirketin alışlarında devamlılık unsuru bulunmadığı, taşınmaz satışlarının ticari alım-satım faaliyeti kapsamında yapıldığı iddiasının somut olarak ortaya konulamadığı, vergilendirmede vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti esas olduğundan davacı şirketin münhasıran gayrimenkul ticareti ve kiralama işiyle iştigal ettiği ve bu amaçla gayrimenkul iktisap ettiği yönünde bir tespit bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, 5520 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde düzenlenen istisna kapsamında değerlendirilmesi gereken kazanç üzerinden salınan vergi ve kesilen cezalarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu tarhiyat kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Menkul kıymet ve taşınmaz ticareti ve kiralanmasıyla uğraşan kurumların bu amaçla ellerinde bulundurdukları kıymetlerin satışından elde ettikleri kazancın istisna kapsamı dışında olduğu, davacının uyuşmazlığa konu dönem öncesi ve sonrasında da çok sayıda satışının bulunduğu, satışlardaki devamlılığın taşınmaz ticareti yapıldığını gösterdiği, kurum aktifinde bulunan 8 adet dairenin 2010 hesap döneminde, … nolu hesapta izlenmesi gerekirken, … Lojman Daireleri hesabında takip edildiği, 2010 yılı öncesinde satılan 52 adet lojman satışından elde edilen kazanç için istisna hükümlerinden yararlanılmadığı, 2007 yılında başlanılan lojman satışlarının, gayrimenkul yatırım ortaklığı şirketi ile yapılan sözleşme de dikkate alındığında, bir proje kapsamında gerçekleştirildiği, tekstil faaliyeti yanında gayrimenkul ticaretiyle de uğraşıldığından şartları bulunmadığı halde yararlanılan istisna hükümleri nedeniyle davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1972 ila 1974 yıllarında alınan fabrika arazisinin kendilerinin talebi olmaksızın tabi tutulduğu ifraz işlemi sonucu oluşan ve istisna hükümleri kapsamında satışı yapılan yeni parsellerin alım olarak gösterilerek taşınmaz ticareti ile uğraşıldığı algısı yaratılmaya çalışıldığı, hiçbir dönem gayrimenkul ticareti ile uğraşılmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 22/03/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.