Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/4435 E. , 2021/3474 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/4435
Karar No:2021/3474
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. ….
KARŞI TARAF (DAVACI) : …. Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ….
İSTEMİN KONUSU : …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin …. tarih ve E:…., K:…. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ….. sayılı dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin sözleşmeli bayisi olan ….'a ait akaryakıt istasyonunda 31/08/2015 tarihinde yapılan denetimde, kaçak akaryakıt satmak amacıyla bayilik lisansına esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı gizli bölme bulundurulduğundan bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun (Kanun) 19. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 286.093,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin …. tarih ve … sayılı … Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…., K:…. sayılı kararda; 5015 sayılı Kanun'un, 28/02/2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikten önce yürürlükte bulunan hâlinde dava konusu cezanın dayanağı düzenlemeye açıkça yer verilmişken, anılan tarihte yürürlüğe giren değişikliklerden sonra Kanun'da 4. maddenin 4. fıkrasının (l) bendinin bayilik lisansı sahibi tarafından ihlâl edilmesi hâlinde, bu ihlali yapan lisans sahibinin sözleşmeli bulunduğu dağıtıcı lisansı sahibi hakkında da bir yaptırım uygulanmasına yönelik eski düzenlemenin korunmadığı, farklı bir yaptırımın da öngörülmediği; bu durumda, 28/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren Kanun'da yapılan değişiklikler sonrasında 4. maddenin 4. fıkrasının (l) bendinin bayilik lisansı sahibi tarafından ihlâl edilmesi hâlinde, bu ihlâli yapan lisans sahibinin sözleşmeli bulunduğu dağıtıcı lisansı sahibi hakkında yaptırım uygulanmasının mümkün olmadığı, lehe olan normun uygulanması ilkesinin idarî para cezaları yönünden de geçerli olduğu, bu bakımdan, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise idarî para cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmünün dikkate alınması gerektiği, Kanun'un 4. maddenin 4. fıkrasının (l) bendinin bayilik lisansı sahibi tarafından ihlâl edilmesi hâlinde, bu ihlâli yapan lisans sahibinin sözleşmeli bulunduğu dağıtıcı lisansı sahibi hakkında, değişikliğe ilişkin hükümler sonrasında yaptırım uygulanmasına hukukî imkân bulunmadığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, harçtan muaf olduğundan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında aleyhine harca hükmedilmiş olmasının bozmayı gerektirdiği, dava konusu idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararının kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce alındığı, davacıya verilen idarî para cezasının hukuka uygun, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalının temyiz yoluna başvurma gerekçelerinin dava konusu işlemi hukuka aykırı hâle getiren iddiaları ile örtüşmediği, lehine olan Kanun hükümlerine göre verilen Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, dava konusu idarî para cezasının kabulü anlamına gelmemekle birlikte davalının neden üst sınırdan ceza verdiğini gerekçelendirmediği, suç teşkil eden eylemlerin içinde olanın sözleşmeli bayisi olduğu, kendisi hakkında herhangi bir soruşturma olmadığı, gizli bölme iddiasının bayisi hakkında olduğu, cezaların şahsiliği ilkesi gereğince kendisine suç isnat edilemeyeceği, kanunî yükümlülüklerinin tamamını yerine getirdiği, bayisinin sağlıklı olarak kullanıma açtığı tanklara otomasyon sistemi kurmakla yükümlü olduğu, tanklar üzerinde ve bağlantılarda değişiklik yapan bayinin eylemlerinin sorumlusunun kendisi olmadığı, kolluk gücüne sahip olmadığından araştırılarak ya da çıplak gözle fark edilmesi mümkün olmayan bir sistemi tespit etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dava konusu idarî para cezasının hukuka aykırı, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ….'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki …. Bölge İdare Mahkemesi ….. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ….İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, … tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.