Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/4438 E. , 2022/291 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/4438
Karar No : 2022/291
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Vergi Mahkemesinin … tarh ve E:…, K:… sayılı kararıyla iadesine hükmedilen damga vergisi için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesi uyarınca tahsil tarihinden düzeltme fişinin tanzim edildiği tarihe kadar geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanan tutarın ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu damga vergisinin tahsil tarihi itibarıyla, yargı kararıyla kaldırılan vergilendirmeler nedeniyle tahsil edilmiş tutarların ilgililere iadesi sırasında, tahsil tarihi ile karar tarihi arasında geçen süre için tasarrufundan yoksun bırakılmaktan dolayı iadenin hangi oranda faiz eklenerek yapılması gerektiği konusunda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Kanunda yapılmış bir düzenleme bulunmadığı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28'. maddesinin 6. fıkrasında ise vergi davalarında kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi sebebiyle idarece tecil faizi ödeneceği düzenlenmek suretiyle tecil faiz uygulamasının, kararın verilip idareye tebliğinden sonraki zaman dilimine özgülendiği, bu durumda, haksız yere alınan vergi nedeniyle yoksun kalınan tutarın ödemenin yapıldığı tarihten itibaren, Danıştay'ın yerleşik hale gelen içtihatlarıyla kabul edilen ve bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanarak ilgilisine ödenmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin yasal faizi aşan kısmında hukuka aykırılık, yasal faize isabet eden kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin yasal faize isabet eden kısmının iptaline karar veilmştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDELERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Vergi Mahkemesince, olaya uygulanması gereken mevzuatta hata yapılarak yanlış değerlendirmede bulunulduğu ve kararların gerekçeli olması ilkesinin ihlal edildiği, 213 sayılı Kanun'un 112/4. maddesinde fazla ve yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde tecil faizi oranında hesaplanan faizin ödeneceğinin açıkça hüküm altına alındığı, bu kapsamda tecil faizine hükmedilmesi gerektiği, aksi uygulamanın mülkiyet hakkının ihlali anlamına geldiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALI İDARENİN İDDİALARI: Uyuşmazlığa konu damga vergisinin iadesine hükmedilen mahkeme kararında tecil faizi ödenmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, tecil faizi ödenmesinin mümkün olmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacının savunması, yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... Vergi Mahkemesinin … tarh ve E:…, K:… sayılı kararıyla iadesine hükmedilen damga vergisi için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesi uyarınca tahsil tarihinden düzeltme fişinin tanzim edildiği tarihe kadar geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanan tutarın ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E:2008/58, K: 2011/37 sayılı iptal kararı üzerine, 15/06/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yeniden düzenlenen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrasında "fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın, mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte, 120. madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edileceği, söz konusu 120. maddede ise; vergi hatalarının düzeltme fişine dayanılarak düzeltileceği, hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla verginin, aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olunmuş ise mükellefe reddolunacağı, düzeltme fişinin bir nüshasının, reddedilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe tebliğ edileceği belirtilmiştir.
213 sayılı Kanun'un yine aynı Kanunla eklenen geçici 29. maddesinde ise bu Kanunun 112. maddesinin 4. fıkrasının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanacağı öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, uyuşmazlığa konu verginin tahsil edildiği 06/06/2007 ve 24/07/2007 tarihlerinden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesinin yürürlüğe girdiği 15/06/2012 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz ödenmesi gerekçesiyle iptaline ilişkin kısmı ile bu döneme ilişkin yasal faizi aşan kısmına yönelik hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesinin yürürlüğe girdiği 15/06/2012 tarihinden, düzeltme fişinin davacıya tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin tecil faizi isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz iddialarının incelenmesine gelince;
213 sayılı Kanun ile daha önce fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerden, sadece vergi hatalarından kaynaklananların iadesinde tecil faiziyle geri ödenmesi öngörülmüş iken, yukarıda değinilen ve 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren madde hükümleri ile diğer tüm hallerde, yargı kararıyla tespit edilmiş olanlar dahil olmak üzere, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin tecil faiziyle birlikte mükellefe iadesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıya iade edilen damga vergisine ilişkin olarak, 213 sayılı Kanun'un 112. maddesinin 4. fıkrasının yürürlüğe girdiği 15/06/2012 tarihinden düzeltme fişinin davacıya tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için tecil faizine hükmedilmesi gerekirken, bu kısım yönünden reddeden vergi mahkemesi kararına yönelik davacı istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu işlemin, 15/06/2012 tarihinden uyuşmazlığa konu verginin iade edildiği 28/08/2017 tarihine kadar geçen süreye ilişkin hesaplanacak tecil faizi isteminin reddine dair kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan … TL maktu harç alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 08/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.