Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2019/445 E. , 2022/4438 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/445
Karar No : 2022/4438
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat ve İnşaat Malzemeleri ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2011/1, 2, 3, 5, 10, 11 dönemleri tekerrür artırımlı vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının fatura aldığı Kasımpaşa Vergi Dairesi mükellefi Tas. Hal. … Elek. Mot. Rul. As. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yenibosna Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Turz. Hafr. Metal Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti., İkitelli Vergi Dairesi mükellefi … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerden, düzenlenen faturaların gerçek bir alım satıma dayanmadığı, sahte olduğu somut olarak ortaya konulduğundan yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının fatura aldığı Küçükköy Vergi Dairesi mükellefi … Teks.Ak. Gıda ve İnş. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, düzenlenen faturaların sahte olduğu ortaya konulamadığından söz konusu faturalar nedeniyle yapılan tarhiyatlarda, vergi ziyaı cezasına uygulanan tekerrür uygulamasının dayanağının 31/05/2011 tarihinde tebliğ edilen 2009 yılı kurumlar vergisine ilişkin vergi ziyaı cezasının gösterildiğinden vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmında ve somut tespit bulunmaksızın kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı temyiz isteminin cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının kabulü, vergi ziyaı cezasına uygulanan tekerrür ve 213 sayılı Kanun'un 353/1. Maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı İdarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler kararın vergi ziyaı cezasına uygulanan tekerrür ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı … Tekstil Aks. Gıda. İnş. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; 16/11/2007 tarihinde belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda diğer dış giyim perakende satışı alanında faaliyet göstermek üzere mükellefiyet tesis ettirildiği, mükellefiyetinin 30/06/2012 tarihinde re'sen terkin edildiği, … Mahallesi … Caddesi No:… G.O.P. adresinde yapılan 19/11/2007 tarihli işe başlama yoklamasında; işyerinin 40 metrekare büyüklüğünde olduğu, muhtelif büro malzemeleri ile 2.000,00-TL tutarında emtiasının mevcut olduğu, … Mahallesi ... Sokak No:… G.O.P. adresinde yapılan 07/12/2009 tarihli yoklamada şirket müdürünün adreste tanınmadığı, muhtarlıkta kaydının bulunmadığı, … Mahallesi … Caddesi No:… G.O.P. adresinde yapılan 15/12/2009 tarihli yoklamada; şirketin ismen tanınmadığı, terk tarihi hakkında bir bilgi edinilemediği, … Mahallesi ... Sokak No:.. D:… G.O.P.'ta yapılan 18/12/2009 tarihli yoklamada çevre komşuların ve muhtarlık kayıtlarının tetkikinde …'un … Caddesi … Sokak No:… D:… Eyüp adresine nakil aldırdığı, … Mahallesi … Sok. No:… Eyüp adresinde yapılan 27/04/2010 tarihli yoklamada, dış kapı numarasının belediyece değiştirildiği, mükellefin nakil aldırmadan adresten taşındığı, … Mahallesi … Caddesi No:… G.O.P. adresinde yapılan 17/02/2011 tarihli yoklamada; şirketin ismen tanınmadığı, terk tarihi hakkında bir bilgi edinilemediği, … Mahallesi … Caddesi … Sokak No:… G.O.P. adresinde yapılan 02/06/2011 tarihli yoklamada; şirket çalışanı … tarafından 25/05/2011 tarihinde (Eski adres: … Mh. … Cd. No… G.O.P' dan) … Mah. … Cad. … Sk. No:… G.O.P. adresine taşınıldığı, işyerinin 40 m2 olduğu, işyerinde muhtelif büro malzemeleri ile 35.000 TL değerinde emtia (temizlik ürünleri) bulunduğu, işyerinin alt katında 6 m2 büyüklüğünde depo olduğu, şirket faaliyet alanının toptan ve perakende temizlik ürünleri satışı olduğu, yoklama sırasında 2 adet çalışanın bulunduğu, … Mah. … Cad. … Sk. No:… G.O.P. adresinde yapılan 05/04/2012 tarihli yoklamada mükellefin adresi terk ettiği, adreste başka bir mükellefin faaliyet gösterdiği, … Mah. … Cad. … Sk. No:… G.O.P. adresinde yapılan 16/04/2012 tarihli yoklamada; mükellefin adreste faal olduğu, işyerinin 240 m² büyüklüğünde olduğu ve 2 kattan oluştuğu, muhtelif büro malzemelerinin bulunduğu, adresin 40 m²'sinin faaliyet alanı 200 m²'sinin depo olarak kullanıldığı, 25/04/2012 tarihinde yapılan yoklamada, mükellefin adreste faal olduğu, 500.000,00-TL tutarında emtiasının mevcut olduğu, işyerinin 450 m² olduğu, … Mah. … Cad. … Sk. No:… G.O.P. adresinde yapılan 09/07/2012 tarihli yoklamada; mükellefin adreste bulunmadığı, çevre esnafça tanınmadığı, adreste başka bir mükellefin faaliyet gösterdiği, 2010 hesap döneminde katma değer vergisi matrahı bildirmediği gibi Ba-Bs formlarını vermediği, karşılık Ba-Bs formlarıyla da herhangi bir alış ya da satış bildirilmediği, 2011 hesap döneminde 2.617.910,93-TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, karşılık Ba formları ile 2.835.251,00-TL mükelleften mal ve hizmet alındığının bildirildiği, mükellef Ba formu ile 2.244.798,00-TL tutarında alım yaptığını bildirmesine karşılık Bs formları ile mükellefe 82.000,00-TL tutarında satış yapıldığının bildirildiği, 2012 hesap döneminde 415.406,00 TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, karşılık Ba formları ile 2.227.499,00 TL mükelleften mal ve hizmet alındığının bildirildiği, mükellef Ba formu ile 338.221,00-TL tutarında alım yaptığını bildirmesine karşılık Bs formları ile mükellefe 197.574,00-TL tutarında satış yapıldığının bildirildiği, mal alımı yaptığı bir kısım firmalar hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporları bulunduğu, tahakkuk eden vergi borçlarını ödemediği, Sosyal Güvenlik Kurumunca (SGK) yapılan tespitte mükellefin 12 işçisinin gerçekten çalıştığının diğer işçilerinin çalışmasının gerçek olmadığının bildirildiği, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim borçlarını ödemediği yönünde tespitlere yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, mükellefin sık sık adres değiştirmesi, bahsettiği cirolara ulaştığı varsayılsa bile herhangi bir neden olmadan işi bırakmasının ekonomik ve teknik icaplara uygun olmaması, mükelefin Ba-Bs bildirimleri ile mal alıp satan firmaların Ba-Bs bildirimlerinin uyumsuz olması, mal alımı yaptığı firmaların büyük kısmı hakkında olumsuz tespit bulunması, vergi ve SGK borçlarını ödememesi hususları adı geçen mükellef tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal veya hizmet karşılığında düzenlenmediği sonucuna ulaşıldığından, Vergi Dava Dairesi kararının buna ilişkin kısımında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:..., K:… sayılı kararının, tekerrür ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 28/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.