T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/445
Karar No:2024/422
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu (E- Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucunda istasyonda ulusal marker seviyesi geçersiz akaryakıt bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca satış pompalarının ve yer altı tanklarının mühürlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı mühürleme tutanağı ile buna dayanak gösterilen … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Konya ili, Karatay ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt istasyonunda 12/05/2016 tarihinde EPDK denetçileri tarafından yapılan denetimde motorin satış tabancasından ve yer altı tankından alınan numunenin ulusal marker ölçüm cihazı ile yapılan ölçümünde geçersiz sonuç vermesi üzerine alınan numunenin EGE PAL'e gönderildiği, numunenin incelenmesinden ulusal markerin geçersiz ve teknik düzenlemelere uygun olduğu raporu verilmesi sonrasında işyerinde kaçak akaryakıt satışı yapıldığı değerlendirmesinden hareketle 5015 sayılı Kanun'un 20/8. maddesine istinaden dava konusu işlemlerle istasyon satış pompalarının ve yer altı tanklarının mühürlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;
Bu durumda, ulusal marker seviyesinin geçersiz olması hâlinde, akredite laboratuvar sonucu bildirilinceye kadar Kurum tarafından alınacak idari tedbirin "kaçak akaryakıt" satışını engellemeye yönelik olacağı gözetildiğinde, sadece kaçak akaryakıt olduğu seyyar kontrol cihazı ile tespit edilen tank ve pompaların mühürlenmesi gerekirken, ulusal marker seviyesinin geçerli olduğu tespit edilen tank ve pompalar dâhil istasyonun bütünüyle mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ölçüm cihazı ile yapılan ilk ölçüme istinaden sadece ilgili tank ve pompaların mühürlendiği (… no'lu tutanak ile), analiz laboratuvarı sonucuna göre istasyonun tamamının mühürlendiği (… no'lu tutanak ile), analiz sonucu gelmeden istasyonun tamamının mühürlenmediği, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, harçtan muaf olunduğundan aleyhe harca hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
"Konya ili, Karatay ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:…" adresinde faaliyet gösteren bayilik lisansı sahibi olan davacıya ait akaryakıt istasyonunda 12/05/2016 tarihinde yapılan denetimde satış tabancasından ve yer altı tankından alınan numunenin ulusal marker ölçüm cihazı ile yapılan ölçümünde geçersiz sonuç vermesi üzerine ilk olarak tank ve pompaların mühürlendiği, analiz için numunelerin EGE PAL'e gönderilen numunenin incelenmesinden ulusal markerin geçersiz ve teknik düzenlemelere uygun olduğu raporu verilmesi sonrasında işyerinde kaçak akaryakıt satışı yapıldığı değerlendirmesinden hareketle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.
Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralı yer almıştır.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 11. fıkrasında ise, "Ulusal marker uygulamasına tabi olup da, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı;
a) Ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden,
b) Satışa arz eden veya satan,
c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,
Kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak, marker içermeyen veya seviyesi geçersiz olan akaryakıtın kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur." kuralına yer verilmiştir.
Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Mühürleme" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Akaryakıt veya madeni yağın teknik düzenlemelere uygun olmadığının veya akaryakıtta ulusal markerin gerekli şart ve seviyede bulunmadığının tespit edilmesi hâlinde, bunların piyasaya arzı geçici olarak mühürleme suretiyle durdurulur... (2) Seyyar kontrol cihazı ile yapılan ölçüm sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması hâlinde; akredite laboratuvar sonucuna kadar ulusal marker seviyesi geçersiz çıkan numunenin alındığı tank, pompa gibi yerlerle sınırlı olmak üzere geçici mühürleme yapılır. (3) Alınan numunede ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğunun akredite laboratuvar analiz raporu ile tespiti hâlinde; rafineri hariç her türlü tesis mühürlenerek, lisansa tâbi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar geçici olarak durdurulur ..." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallar uyarınca, marker seviyesi geçersiz akaryakıtı bulundurma ve satışa arz etme fiillerinin kaçakçılık suçu kapsamında olduğu, kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği anlaşılmaktadır.
5015 sayılı Kanun kapsamında petrol istasyonlarında gerçekleştirilen mühürleme işleminin 5607 sayılı Kanun ve diğer kanunlar kapsamındaki mevzuata aykırı fiillerin önlenmesi veya sona erdirilmesi amacını taşıyan bir idari tedbir niteliğinde olduğu, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinde kaçakçılık suçlarını oluşturan fiiller sayıldığı, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde ise, kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen her türlü tesiste lisansa tâbi tüm faaliyetlerin Kurum tarafından geçici olarak durdurulacağı açıktır.
Bu durumda, davalı idare tarafından davacıya ait tesiste yapılan denetimde, ilk önce ulusal markerı geçersiz çıkan tank ve pompaların mühürlendiği, sonrasında ise tanklardan alınan numunelerin akredite kuruluş olan EGE PAL'de yapılan analizleri neticesinde düzenlenen analiz raporlarına göre numunelerin ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması üzerine istasyonun tamamının geçici olarak mühürlendiği, bu hususun aksini ortaya koyan herhangi bir somut tespitin mevcut olmaması ve 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 11. fıkrası uyarınca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren akaryakıtı bulundurmanın idari tedbir niteliğinde olan mühürleme işleminin tesis edilebilmesi için yeterli olması karşısında, ulusal marker seviyesi geçersiz akaryakıt bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen ve geçici tedbir mahiyetinde olan mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, temyiz aşamasında yatırılan toplam …-TL harcın istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdar Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 31/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.