T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4454
Karar No : 2022/4811
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Tır Gümrük Müdürlüğü …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Otomotiv Tekstil İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Transit refakat belgesi ile 17/05/2018 tarihinde Kapıkule Tır Gümrük sahasına giriş yapan davacı adına kayıtlı araç içerisinde beyan edilen "yatak kovanı" cinsi eşyanın yanı sıra belge kapsamında yer almayan beyan harici "bilyalı rulman" cinsi eşyanın tespit edilmesi üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, beyan harici eşyaların kıymetinin İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ'de belirtilen birim gümrük kıymeti esas alınarak belirlendiği, Gümrük Kanunu'nda yer alan kıymete ilişkin düzenlemelerin eşyaların gümrüklenmiş değerinin hesaplanmasında göz önünde bulundurulmamış olması sebebiyle, somut verilerden yoksun hesaplamaya dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tespit edilen beyan harici eşyalara ilişkin fatura olmadığından, kıymetin İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ'de belirtilen birim gümrük kıymeti esas alınarak belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ :Olay tarihinde yürürlükte bulunan 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen transit rejime tabi serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı düzenlenmiş olup, beyan edilenden fazla çıkan eşyanın anılan madde kapsamında değerlendirilmesi mümkün görülmediğinden, yukarıda yer verilen madde kapsamında değerlendirilemeyecek dava konusu para cezasını, istemin özeti bölümünde yazılı gerekçe ile iptal eden mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Transit refakat belgesi ile 17/05/2018 tarihinde Kapıkule Tır Gümrük sahasına giriş yapan davacı adına kayıtlı araç içerisinde beyan edilen "yatak kovanı" cinsi eşyanın yanı sıra belge kapsamında yer almayan beyan harici "bilyalı rulman" cinsi eşyanın tespit edilmesi üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, "gümrük beyanı"nın eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını; 17. fıkrasında, "beyan sahibi"nin gümrük beyanında bulunan kişiyi; 20. maddesinin (a) bendinde "rejim hak sahibi" nin gümrük beyanında bulunan kişiyi , (b) bendinde ise, "asıl sorumlu"nun transit rejiminde rejim hak sahibini ifade ettiği belirtilmiş; 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı, hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin olay tarihinde yürürlükte bulunan mülga 278. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği, Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda ise, transit beyannamesi kapsamında belirgin bir şekilde farklı cinste eşya beyan edilmesi değil, belge muhteviyatında yer almayan fazladan tespiti yapılan eşyaların mevcudiyeti söz konusudur.
Bu bakımdan, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı bulunmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle alınan para cezasına yapılan itirazın reddine dair işlemi yazılı gerekçeyle iptal eden kararda sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 01/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.