T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/4480
Karar No:2023/3835
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait LPG Otogaz istasyonunda 25/06/2015 tarihinde yapılan denetimde tesiste LPG yetkili personel belgesi sahibi olmayan personel çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca 83.839,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacıya ait istasyonda 25/06/2015 tarihinde yapılan denetimde "... İstasyon Yetkilisinden LPG pompacılarının eğitimine dair belgeler istendiğinde, eğitim sertifikası ve pompacı kimlik kartının olmadığını beyan etmiş ve tarafımıza ibraz etmemiştir. Söz konusu evraklar yoktur. ..." açıklamalarına yer verilerek düzenlenen tutanağın yetkili İbrahim Esici tarafından da imzalandığının görüldüğü, bu durumda LPG yetkili personel belgesi olmayan personel çalıştırıldığı açık olduğundan davacı şirkete 2015 yılı için geçerli olan 83.839,00-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... İdarî Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, LPG Otogaz Bayilik Lisansı verildikten sonra "LPG Dağıtıcı Lisansına" sahip olan ... Gaz adlı firmayla 20/01/2010 tarihinde sözleşme imzalanarak 20/01/2010-20/01/2015 tarihleri arasında bu dağıtıcı şirket ile çalışıldığı, gerek sözleşmenin sona ermesi ve gerekse de LPG satış istasyonlarının şirket güzergahında çoğalması nedeniyle sözleşme bitiş tarihi olan 20/01/2015 tarihinden sonra LPG satışını durdurarak istasyonda sadece benzin ve motorin satışına devam edildiği, soruşturma raporunda, denetim tarihi olan 25/06/2015 tarihinde şirketin herhangi bir dağıtıcı firma ile sözleşmesinin olmadığı, istasyonda denetim tarihi itibari ile LPG satışının yapılmadığının belirtildiği, dolayısıyla LPG'nin bulunmadığı ve satışının yapılmadığı bir dönemde istasyonda "LPG Yetkili Personel Belgesine" haiz personel çalıştırılmasının da düşünülemeyeceği, bu nedenle otogaz bayilik faaliyetlerinin yürütülmediği bir dönemde LPG Yetki Belgesine sahip personelinde istasyonda bulunma veya çalışma zorunluğunun olmaması nedeniyle verilen cezanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile Dairemizin 09/03/2023 tarihli ara kararına verilen cevaplar incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait "Van Erciş Karayolu üzeri ... Köyü ... Mevkii/VAN" adresinde ... numaralı bayilik lisansıyla faaliyet gösteren LPG otogaz istasyonunda 25/06/2015 tarihinde yapılan denetimde LPG yetkili personel belgesi olmayan personel çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle başlatılan soruşturma sonucunda, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacı şirkete idari para cezası verilmiş, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Otogaz bayileri" başlıklı 7. maddesinde "Otogaz bayileri, dağıtıcılar ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütürler. Otogaz bayileri;
1) Tek bir dağıtıcı ile sözleşme yapmak ve istasyonunda sadece sözleşmeli olduğu dağıtım şirketince ikmal edilen LPG’yi satmak,
2) Otogaz istasyonları için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli ruhsat, izin ve belgeleri almak,
3) Otogaz istasyonlarında LPG ile çalışan araçlara otogaz LPG ikmali yapmak,
4) Otogaz istasyonlarında LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak,
5) Anlaşma yaptıkları dağıtıcının tescilli markası ve amblemini istasyonunda görülebilecek bir yere koymak,
6) İstasyonlarında sorumlu müdür çalıştırmak, ile yükümlüdür. ...", "Lisans sahiplerinin hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasında "Bu Kanuna göre faaliyette bulunanlar; ... ı) Aslî faaliyetlerinde eğitim ve sertifika almış personel çalıştırmak, ... ile yükümlüdür." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan düzenlemeler çerçevesinde 5307 sayılı Kanun kapsamında otogaz bayiliği faaliyetinde bulunulabilmesi için öncelikle tek bir dağıtıcı ile sözleşme yapılması şartının arandığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden davacı otogaz bayii tarafından denetim yapıldığı tarih itibariyle geçerli bir dağıtıcı sözleşmesi bulunmadığından otogaz satış faaliyetinde bulunmadığı dolayısıyla da "Aslî faaliyetlerinde eğitim ve sertifika almış personel çalıştırmak" yükümlülüğünü yerine getirmesine gerek olmadığının iddia edildiği görülmüş olup bu kapsamda uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden 09/03/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden "20/01/2015 tarihinde dağıtıcı ... Gaz ile sözleşmesi sona eren ve idareniz kayıtlarına göre 22/07/2015 tarihinden itibaren yeni dağıtıcı ile sözleşmesi bulunduğu anlaşılan davacı bayi tarafından, dava konusu işleme dayanak alınan denetimin yapıldığı 25/06/2015 tarihi itibarıyla LPG satış faaliyetinde bulunulup bulunulmadığının sorulmasına, konuya ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin (sözleşme, fatura vb.) istenmesine" karar verilmiştir.
07/04/2023 tarihinde Dairemiz kaydına giren davalı idarenin cevap dilekçesi ve eklerinin incelenmesi neticesinde; Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında, "... denetim tutanağı incelendiğinde, denetim tarihi itibariyle istasyonda bulunan personele ait LPG Yetkili İşletme Personeli Sertitikası/Belgesi'nin lisans sahibi tarafından sunulamadığı ve söz konusu tutanakta denetim tarihi itibarıyle istasyonda satış yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği görülmektedir. Dolayısıyla Mahkeme ara kararında istenilen bilgi ve belgeler, ilgili soruşturma dosyasında yer almamaktadır. ...", Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında ise "... ... LPG Ologaz bayilik lisansına kayıtlı ... -... Petrol ile ... Gaz ile 20/01/2010-20/01/2015 tarihleri arası için 5 yıllık bayilik sözleşmesi yapılmıştır. Şirketin 25/06/2015 tarihli Van 3. Noterliği aracılığıyla Kurumumuza 04/08/2015 tarihinde ulaşan kayıtlara göre ... Gaz ile sözleşmesinin sona erdiği ve yeni dağıtıcı firması ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi (...) ile 22/07/2015-22/07/2020 tarihleri arası sözleşme imzalandığı belirtilmiştir. Daire Başkanlığımızın 05/08/2015 tarih ve 28652 sayılı Oluru ile 22/07/2015 tarihinden geçerli dağıtıcı tadili gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla dava konusu işleme konu olan denetimin yapıldığı 25/06/2015 tarihi itibarıyla Kurum kayıtlarımıza göre mezkur bayi ile ... Gaz arasında yapılan 20/01/2010-20/01/2015 tarihli sözleşmesinin bittiği anlaşılmaktadır. Dağıtıcısız olarak LPG Otogaz bayilik lisansı kapsamında otogaz satışı mümkün olmayıp mevzuata aykırı olarak fiili olarak satış yapılıp yapılmadığı saha denetimindeki tespitlere bağlıdır. ..." ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
Diğer taraftan dava konusu idari para cezası işlemine esas 25/006/2015 tarihli denetim tutanağında "... İstasyon girişinde büyük şekilde ... panosunun bulunduğu, istasyon içerisinde bulunan pompa üzerinde fiyat panosunun arkasında ...gaz logosunun bulunduğu görüldü. İstasyon yetkilisi LPG bayilik sözleşmesinin ...gaz firması ile yapıldığını ... firması ile ilerleyen dönemde yapılacağını beyan etmiştir. LPG bayilik sözleşmesini tarafımıza ibraz edememiştir...." şeklinde ifadelere yer verilmesine rağmen istasyonda LPG satışı yapılıp yapılmadığına dair herhangi bir tespite yer verilmemiştir.
Dava konusu işleme esas ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunun "Yapılan İnceleme ve Tespit Edilen Hususlar" başlıklı (B) bölümünde de "Lisans kayıtlarının incelenmesi sonucunda; ... ... -... Petrol'ün dağıtıcı olarak, 20/01/2010-20/01/2015 tarihleri arasında ... Gaz ile çalıştığı, 22/07/2015 -22/07/2020 tarihleri arasında da Dağıtıcı olarak ... ile sözleşme imzaladığı belirlenmiştir. Denetim tarihinde yapılan tespit dikkate alındığında lisans sahibinin eski dağıtıcısı olan ... Gaz ile sözleşmesinin sonlandırılmış olduğu ancak, yeni dağıtıcısı olan ... ile de henüz sözleşme imzalamadığı belirlendiğinden, istasyonda iki ayrı dağıtıcının panosunun bulunmasının henüz yeni dağıtıcı ile sözleşme imzalamamasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir." şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.
Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, davalı idare tarafından dava konusu işlem tesis edilirken gerek işleme esas denetim tutanağı gerekse ilgili soruşturma raporu çerçevesinde davacının denetim tarihi itibariyle geçerli bir bayilik sözleşmesinin bulunmadığına ilişkin bilgi sahibi olunmasına rağmen davacının fiilen otogaz satış faaliyetinde bulunup bulunmadığına ilişkin somut herhangi bir araştırma tespit yapılmaksızın eksik inceleme sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 04/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.