T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/4603
Karar No : 2022/4050
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU:…Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2010 yılında edinilen kooperatif hissesinin 2013 yılındaki satışından doğan değer artış kazancının beyan edilmediği yönündeki saptamalara yer veren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesi uyarınca, davacının 2010 yılında iktisap etmiş olduğu kooperatif hisselerini 2013 yılında satış yoluyla devretmiş olması nedeniyle elde etmiş olduğu kazancın değer artış kazancı olarak vergilendirmeye tabi olduğu açık olmakla birlikte re'sen tarh edilecek vergi matrahının da hukuka uygun olarak tespitinin gerektiği, S.S. …Konut Yapı Kooperatifinin, …Grup İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile imzaladığı 09/07/2010 tarihli Ek Sözleşmede "arsa sahibi" ibaresinin tek tek gerçek şahısları değil kooperatif tüzel kişiliğini ifade ettiği, 5.000-ABD Doları olarak belirlenen m² birim fiyatının "arsa" için belirlendiğine dair tereddüte mahal bırakmayacak şekilde bir düzenlemenin bulunmadığı, davacının 2010 yılında iktisap ettiği toplam 32 adet hissenin 2'sini 6.250-TL bedel karşılığında Beyoğlu …Noterliği'nin …tarih ve …Yevmiye Nolu Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile …'e, 30 adedini ise 93.750-TL bedel karşılığında Beyoğlu … Noterliği'nin …tarih ve … Yevmiye Nolu Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile …''e devrettiği, alıcıların da imzalarının bulunduğu Kooperatif Hisse Devir Sözleşmelerinde yer alan bedellerin gerçeği yansıtmadığına dair davalı idarenin aksi yönde eşdeğer bir tespitinin bulunmadığı, kooperatif hisse devirlerinin m² birim fiyatının 5.000-ABD Doları üzerinden gerçekleştirildiğine dair başkaca bir yazılı ifade, ödeme belgesi, dekont ve sair bir belgenin mevcut olmadığı da dikkate alındığında, değer artışı kazancına ilişkin satış tutarının, noter hisse devir sözleşmelerinde belirtilen hisse devir bedelleri yerine, 5.000-ABD Doları m² birim fiyatı üzerinden hesaplanması hukuka uygun olmadığı gibi, gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesi uyarınca davacının sattığı hissenin gerçek maliyetinin belirlenmesi amacıyla kooperatife üye olabilmek için ödenen bedel, aidatlar ile varsa ecrimisil bedelleri, yıkım ücreti v.b ilave harcamaların tespit edilmesi gerekirken, davacının üyesi olduğu konut yapı kooperatifinin yüklenici ile imzalamış olduğu ek sözleşmede yer alan ve arsa mı yoksa inşaatı tamamlanmış bağımsız bölümler için mi belirlendiği açık ve somut biçimde anlaşılmayan bedelin yapılan incelemeye dayanak alınmasının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesinde öngörülen ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırma ve tespit etme amacına aykırı olduğu dolayısıyla davacının 5.000-ABD doları üzerinden gelir elde etmiş olduğu soyut kabulüne dayanılarak eksik inceleme suretiyle belirlenen matrah üzerinden salınan vergi ve kesilen cezada hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu tarhiyat kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : S.S. … Konut Yapı Kooperatifi tarafından … Grup İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine yapılan 200 metrekare ve 500 metrekare arsa satışlarında metrekare birim fiyatlarının 5.000-5050 Amerikan Doları olarak belirlenmesi ve Kooperatifle değinilen şirket arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesine ek olarak düzenlenen sözleşmede arsa metrekere fiyatının 5.000-Amerikan Doları olarak tayin edilmesi karşısında, davacının hisselerini devir sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir bedelle satmış olduğu açıkça ortaya konulduğundan, elde edilen kazancın değer artış kazancı olarak vergilendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kooperatif hissesinin daha yüksek bir bedelle satıldığı iddiasının objektif bir dayanağının bulunmadığı, Kooperatifle inşaat firması arasında yapılan ek sözleşmede yer alan metrekare birim fiyatının arsaya değil bitmiş inşaata ilişkin olduğu, toplam 6439,98 hisseden 32'sine sahip olunduğundan pazarlık gücünün bulunmadığı ayrıca kooperatif hissesi nedeniyle katlanılan giderlerin dikkate alınmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Davacı hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi İnceleme Raporu ile kooperatif işlemlerine yönelik ihbar dilekçesine nedeniyle tanzim edilen …tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda yer alan tespitlerin, S.S. …Konut Yapı Kooperatifi tarafından …Grup İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne Şubat 2011 tarihinde yapılan 500 metrekare ve Ekim 2012 tarihinde yapılan 200 metrekare arsa satışlarında metrekare birim fiyatlarının 5.000 ve 5050- Amerikan Doları olarak belirlenmesi, yine Kooperatifle adı geçen şirket arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesine ek olarak düzenlenen 09/07/2010 tarihli Ek Sözleşmede arsa metrekare fiyatının 5.000-Amerikan Doları olarak tayin edilmesi hususunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının kooperatif hissesini …Grup İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ortaklarına satışından elde ettiği kazancının, hesaplanan matrah üzerinden değer artış kazancı olarak vergilendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.