Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/4604 E. , 2021/5889 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/4604
Karar No : 2021/5889
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü - …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca ihale edilen … ihale kayıt numaralı "Rize İli Merkez İlçesi Hayrat Mahallesi 283 Adet Konut, 14 Adet Dükkan İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından, sözleşme bedeli üzerinden beyan edilen ve ek dilekçe ile ihtirazi kaydı konu edilen toplam 755.890,76 TL tutarındaki ihale karar pulu ve sözleşme damga vergisine ilişkin tahakkukun kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacı şirket tarafından, 2018/Haziran dönemine ilişkin olarak 23/07/2018 tarihinde elektronik ortamda verilen damga vergisi beyannamesinde ve anılan beyannameye ilişkin olarak düzenlenen … tarih ve … sayılı tahakkuk fişinde herhangi bir ihtirazi kayda rastlanmadığı, Mahkemece verilen 15/01/2019 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevapta; davacının 2018/Haziran dönemine ilişkin damga vergisi beyannamesini verebileceği son tarihin 23/07/2018 olduğu ve beyannamenin verildiği tarih itibariyle ihtirazi kaydın sistemsel arızalar nedeniyle konulamadığına ilişkin bir tespitin olmadığının beyan edildiği, ihtirazi kayıt içeren dilekçenin ise davacı tarafından beyanname verme süresi geçtikten sonra 24/07/2018 tarihinde verildiği, bu durumda mükelleflerin beyan ve tanzim ederek elektronik ortamda onayladıkları beyannameler üzerinden tarh edilen ve tahakkuk fişine bağlanan vergilere karşı vergi davası açamayacakları, ayrıca beyanname verme süresi içerisinde de verilen herhangi bir ihtirazı kayıt beyannamesinin bulunmadığı sabit olduğundan, dava konusu tahakkukun iptali istemiyle açılan davanın 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 378/2. maddesi uyarınca esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi ziyaına sebebiyet vermemek için 2018/Haziran dönemi damga vergisi beyannamesinin 23/07/2018 tarihinde elektronik ortamda verilerek, ertesi gün Giresun Vergi Dairesi Müdürlüğüne … kayıt numarasıyla ihtirazi kayıt dilekçesi verildiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili Tebliğlerde ihtirazi kayıtla beyanname verilmesine dair bir yöntem belirlenmediği, dava açma süresi içerisinde ihtirazi kayıt beyanının davalıya bildirilmesi halinde davanın esasının incelenmesi gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca ihale edilen … ihale kayıt numaralı "Rize İli Merkez İlçesi Hayrat Mahallesi 283 Adet Konut, 14 Adet Dükkan İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından, sözleşme bedeli üzerinden ihtirazi kayıtla beyan edilen ve ek dilekçe ile ihtirazi kaydı konu edilen toplam 755.890,76 TL tutarındaki ihale karar pulu ve sözleşme damga vergisine ilişkin tahakkukun iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 378. maddesinin 2. fıkrasında; mükelleflerin beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamayacakları ancak, bu Kanun'un vergi hatalarına ait hükümlerinin mahfuz olduğunun hükme bağlandığı, vergi mevzuatında, beyannamelerin ihtirazi kayıtla verileceğine dair bir hükme yer verilmemiş olmakla birlikte 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27. maddesinin 3. bendinde; ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler ile tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davaların tahsil işlemini durdurmayacağı kuralına yer verilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, damga vergisi beyannamesinin, kağıtların düzenlendiği ertesi ayın 20. günü akşamına kadar beyan edilmesi öngörülmüştür.
Maliye Bakanlığı'na, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü, kanuni süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirleme yetkisi veren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 28. maddesi uyarınca çıkarılan 371 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile damga vergisi beyannamesinin verilme süresi, ertesi ayın 23. günü akşamına kadar uzatılmıştır.
5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; her yıl Temmuz ayının birinden yirmisine kadar mali tatil uygulanacağı, 2. fıkrasında; son günü mali tatile rastlayan aşağıda belirtilen sürelerin, tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı düzenlendikten sonra aynı fıkranın (a) bendinde; "beyana dayalı tarhiyatta, kanuni süresinde verilmesi gereken beyannamelerin verilme süreleri" sayılmış, 6. fıkrasında ise; mali tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün içinde biten bu madde kapsamındaki kanuni ve idari sürelerin, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığının 25/07/2018 tarih ve 109 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile de; Bakanlığa iletilen talepler nedeniyle, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 28. maddesindeki yetkiye dayanılarak 25/07/2018 tarihine kadar verilmesi gereken Muhtasar Beyannameler, Damga Vergisi Beyannameleri ve Katma Değer Vergisi Beyannamelerinin verilme süreleri 26/07/2018 Perşembe günü sonuna kadar uzatılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan düzenlemelerin değerlendirilmesinden; beyan olunan matrah üzerinden tarh olunan vergiye karşı mükelleflerin dava açamayacakları yönündeki kuralın istisnalarından birisinin beyannameye "ihtirazı kayıt" konulması hali olduğu; yükümlülerin beyan ettikleri matrah için ihtirazi kayıt koymalarının mümkün olduğu ve ihtirazı kayıt konulması ile ihtirazı kayıt konusuna şamil olmak üzere dava açabilme haklarını saklı tuttukları anlaşılmaktadır.
Yükümlülerin; süresi içinde beyan ettikleri matrahlara ilişkin olarak verdikleri beyannamelere ihtirazi kayıt koyabilecekleri gibi beyanname verme süresi içinde olmak koşuluyla dilekçe ile beyanın ihtirazi kayıtla yapıldığını bildirebilecekleri kabul edilmekte olup, ihtirazı kaydın zamanına bağlı olarak doğurduğu hukuki sonuçları yönünden mevzuatta bir fark öngörülmemiştir. Aksine ihtirazı kaydın konulma zamanına bağlı olarak hukuki sonuçlarının değiştiği yönündeki düşüncenin "mahkemeye erişim hakkına" dolayısıyla, "adil yargılanma" hakkına müdahale anlamına geleceği açıktır.
Uyuşmazlığa konu sözleşmenin 18/06/2018 tarihinde imzalandığı, bu kapsamda, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca beyanname verme süresinin son gününün 26/07/2018 olduğu, davacı tarafından 23/07/2018 tarihinde elektronik ortamda beyanname verildiği, 24/07/2018 tarihinde de ihtirazi kayıt dilekçesinin sunulduğu, bu suretle davacının ihtirazı kayıt konusuna şamil olmak üzere tahakuk eden vergiye karşı dava haklarını saklı tuttuğu anlaşılmıştır.
Bu durumda davacı tarafından, beyanname verdikten sonra, ancak beyanname verme süresi içerisinde verilen ihtirazi kayıt dilekçesi dikkate alınarak, işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden yazılı gerekçe ile davanın incelenmeksizin reddine karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 01/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.