Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2019/4617 E. , 2022/4005 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/4617
Karar No : 2022/4005
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Taahhüt Harfiyat Nakliye Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden 2016/10 dönemine ilişkin olarak tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle resen tarh edilen katma değer vergisinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ihtilaflı dönemde fatura düzenleyen Yenimahalle Vergi Dairesi mükellefi ... adına düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitlerden, söz konusu faturaların sahte belgeler olduğu yeterli ve somut tespitlerle ortaya konulamadığından yapılan işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu, temyiz talebinin kabulü ve temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1.fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontroi sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının ilgili dönemde fatura aldığı ... hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Rapor'unda özetle, davacının iş yeri adresinde 26/03/2014 tarihinde yapılan işe başlama yoklamasında; davacının belirtilen adreste işe başladığı, faaliyet konusunun inşaat, elektrik, altyapı ve hafriyat işleri olduğu, belirtilen adresin ikametgah adresi olduğu, yoklama anında işçisi olmadığı, hafriyat ile ilgili henüz aracının bulunmadığı, kiralanacağı ya da satın alınacağı beyanında bulunulduğu hususlarının tespit edildiği, 06/07/2016 tarihinde davacının … Mah. ... Sok. No:… Yenimahalle/ANKARA adresinde yapılan yoklamada, söz konusu adresin davacı ...'ün ikametgah adresi olduğu, ...'ün nüfus kayıt sistemine kayıtlı olduğu, ...'ün, faaliyet konusunun hafriyat işleri olduğunu, faaliyetine devam ettiğini, adresin konut olduğunu, işini kiraladığı iş makinaları ile ifa ettiğini, demirbaşlarının olmadığını, şu an adına kayıtlı iş makinası bulunmadığını, işçisi olmadığını, sıkça mal alımı yapmadığını, hizmet ifası yaptığını beyan ettiğinin tespit edildiği; anılan adrese, "yapılacak işlemlere esas teşkil etmek üzere hafriyat işinde kullanıldığını ve kiralandığını beyan edilen araçların araç kiralama sözleşmelerinin birer örneğinin istenilmesine" ilişkin … tarih ve … sayılı bilgi isteme yazısı gönderilmiş olmasına ve bu yazının eşi …'e 23/01/2015 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen tarh dosyasında mükellefin bilgi verdiğine ilişkin herhangi bir evraka rastlanmadığı; mükellefin tarh dosyasında faaliyet konusu, işyeri ya da şubesi ile olabilecek ya da yoklama tutanağında bahsetmiş olduğu şantiye olarak kullanılan arsa ile ilgili başka bir hususa rastlanılmadığı; "Gelir İdaresi Başkanlığı GİBİNTRANET Bilgi Sistemleri" üzerinden yapılan sorgulamaya göre, ...'ün ortağı olduğu … İnşaat Taahhüt Hafriyat Nak.Elek.San.ve Tİc. Ltd.Şti.'nin 04.02.2009 tarihinde … Mah. ... Sok. No:… Yenimahalle/ANKARA adresinde zemin arazi hazırlama, alanın temizlenmesi kazı ve hafriyat işleri ile iştigal etmek üzere kurulduğunun tespit edildiği; davacının 2015 takvim yılına ait Gelir Vergisi Beyannamesi ile bilançosunun incelenmesi neticesinde, duran varlıklarına ilişkin beyanının olmadığının, 2016 yılına ait yevmiye defterinin açılış maddesinde ise sermayesinin …TL olduğunun, 2016 yılına ait yevmiye defterinde duran varlıklarına ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığının tespit edildiği; VDKBİS sisteminden yapılan sorgulamalar sonucunda, davacı ...'ün mal ve hizmet aldığı firmalar hakkında rapor tarihi itibariyle düzenlenmiş Vergi Tekniği Raporuna rastlanmasa da VDKBİS sisteminden yapılan sorgulamalarda, ...'nün 2015-2016 hesap dönemlerinde yüksek tutarlarda mal alışının olduğu ... Nak. Yap. İnş. Har. Mad. San. Tic. A.Ş.'nin sahte belge düzenleme olasılığının %100 olduğu, sahte belge düzenleme yönünden incelemeye sevk edildiği, 2015 hesap döneminde mal aldığını beyan ettiği … Mad. İnş. Taah. A.Ş.'nin sahte belge düzenleme olasığının %100 olduğu ve sahte belge düzenleme yönünden incelemeye sevk edildiği, ... İnşaat Taahhit Hafriyat Nak. Elek. Ve Tİc. Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenleme olasığının %97 olduğu, 2014 hesap döneminde davacıya mal sattığını, 2015 döneminde ise davacıdan mal alımında bulunduğunu beyan eden ... Yapı İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.'in sahte belge düzenleme olasılığının %100 olduğu, sahte belge düzenleme yönünden incelemeye sevk edildiği, … Yapı İnş. Mad. Hafr. Nak. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenleme ihtimalinin %100 olduğu, sahte belge düzenleme yönünden incelemeye sevk edildiği; davacının 2016 hesap döneminde mal satışının olduğunu beyan ettiği … Kuyumculuk Hafr. İnş. Taah. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenleme ihtimalinin %88 olduğu; davacının defterlerinden ve Ba formlarından, 2016/10 döneminde 8 adet belge karşılığında KDV hariç 210.029,00-Tl tutarında mal ve hizmet aldığı tespit edilmiş olan Kurtalan Mal Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi … İnş. Nak. Pet. Gıda Tem. Firması hakkında GİBİNTRANET sisteminden yapılan araştırmada, hakkında düzenlenmiş Vergi Tekniği Raporu bulunmamakla birlikte sahte belge kullanma yönünden özel esaslara tabi olduğunun tespit edildiği; davacıya, … Kuyumculuk Hafr. İnş. Taah. Elek. San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin işyeri adresinin kendisinin ikametgah adresiyle aynı olmasıyla ilgili olarak sorulan soruya, anılan şirketin oğlunun firması olduğu, esasen kendi adına iş aldığı, … Kuyumculuk Hafr. İnş. Taah. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin aldığı işleri de anılan şirket adına yaptığı, ... Kuyumculuk Hafr. İnş. Taah. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin işyeri adresinin … Cad. … Yenimahalle/ANKARA olarak değiştirildiği, firmanın şu anda bu adreste faaliyet gösterdiği şeklinde cevap verdiği; davacının muhasebecisi …'e ...'ün muhasebesini ne zamandır tutuğunun, kuruluş tarihinden hemen sonra yüksek tutarlı satışlardan şüphelenip şüphelenmediğinin, ...'ün ortaklığı (ortak olduğu şirket) ile arasında organik bir bağın olup olmadığının sorulduğu, cevaben, "Kuruluş tarihinden itibaren ...'ün muhasebesini tuttuğunu, … Beyin firma kurduğu tarihte daha önceki faaliyetlerinden bahsettiğini, ciroların yüksek olacağını söylediğinden ve daha önceden mükellefin kardeşinin muhesebesini tuttuğundan, piyasaya yaptığı işlerin geniş kapasiteli olduğunu birebir gördüğünden yüksek tutarlı cirolarından şüphelenmediği, firma ile bir ortaklığının kesinlikle olmadığı" şeklinde ifade ve beyanda bulunduğu; davacının defter ve belgelerinden, 2016 takvim yılında mal ve hizmet sattığı tespit edilen … Elektrik İnşaat Taahhüt ve Tic. A.Ş. nezdinde 2/12/2016 tarihinde yapılan karşıt inceleme kapsamında adı geçen şirketin temsilcisine, …'den ne alındığının, alınan mal ve hizmetlerin bedelinin ne şekilde ödendiğinin, bu mal ve hizmetleri alırken piyasada başka firmalar da var iken neden ...'den mal ve hizmet almayı tercih ettiklerinin, firmanın (...'ün) başka faaliyetlerinden haberdar olup olmadıklarının, mal ve hizmet alırken firmayı araştırıp araştırmadıklarının, firma ile organik bir bağlantılarının olup olmadığının sorulduğu, cevaben, "Biz elektrik altyapı hizmetleri ile uğraşmaktayız. ...'den 2016 yılında almış olduğumuz mal ve hizmetleri Başkent Elektrik/Metropol Tesisi taahhütlerimizi yerine getirmekte kullandık. Firmadan daha önceden alışlarımız olmuştur. Tanıdığımız bildiğimiz ve daha önceden de bir çok kez iş yaptığımız bir firmadır. Firma ile kesinlikle organik bir bağlantımız bulunmamakta olup daha önceki işlerimizi usulüne uygun ve zamanında yapmış olduklarından çalışmaya devam ettik. Ödemelerimizi tarafınıza ibraz etmiş olduğumuz 26/09/2016 ve 28/09/2016 tarihli çekler ile yaptık." şeklinde ifade ve beyanda bulunulduğu; davacının 2016 takvim yılına ait Bs analiz formunun incelenmesi sonucunda, davacının 2014-2015-2016 hesap dönemlerinde ortağı ve müdürü olduğu ... İnşaat Taahhüt Hafriyat Nak.Elek.San ve Tic.Ltd.Şti. adlı firmaya olan satışlarının toplam satışları içerisindeki oranının sırasıyla %100, %24 ve %16,5 olduğu; davacıya, kendi firması olan ... İnşaat Tahhüt Hafriyat Nak.Elek.San. Ve Tic.Ltd.Şti'.ne neden mal ve hizmet satışında bulunduğunun sorulduğu, cevap olarak, "Piyasa şartlarına göre şahıs olarak ve şirket olarak faaliyet göstermeyi tercih ettik. İşgücü ihtiyacımızı ... Kuyumculuk Harfriyatından karşıladık. ... İnşaat Tahhüt Hafriyat Nak. Elek. San.veTic.Ltd.Şti. firması olarak makine ve teçhizatımız vardır. ... olarak yaptığımız faaliyetlerde de bu firmama ait makine ve teçhizatı kullanmaktayım. ... İnşaat Taahhüt Hafriyat Nak.Elek.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne ait kazıyıcı yükleyici makinalarımız ve muhtelif araçlarımız mevcuttur." şeklinde beyanda bulunulduğu, tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, davacının beyan ettiği iş yeri adresinin konut olarak görünen ikametgah adresi olduğu, faaliyet konusu ile ilgili araç, makine ve teçhizatının bulunmadığı, mal alışı ve satışı yaptığı firmalar hakkında olumsuz tespitler bulunduğu, davacının sermayesi ve iş hacminin beyan edilen hasılatı elde etmek için yeterli olmaması, şirketin belirtilen cirolara ulaşacak ticari kapasitesinin olmadığı davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların komisyon karşılığında düzenlenen belgeler olduğu sonucuna varılmış olup, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan yeniden yapılacak yargılamada vergi ziyaı cezasına uygulanan tekerrür hükümleri hakkında ayrıca bir değerlendirme yapılacağı tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.