T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4807
Karar No : 2023/3633
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. …
Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mardin İli, …İlçe Devlet Hastanesinde hemşire olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İnsan Kaynakları Başkan Yardımcılığının … tarih ve … sayılı yazısıyla bildirilen Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Devlet Hastanesinde hemşire olarak görev yapan davacının, Facebook isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden Türkiye Cumhuriyeti Devletini suçlayan, aşağılayan, güvenlik güçlerini ''katil'' olarak niteleyen ''Cizre'de katliama sessiz kalma'' ''Cizre'de sivil halk katlediliyor'' gibi paylaşımlarda bulunduğu, Cumhurbaşkanı ve Diyanet İşleri Başkanı hakkında aşağılayan ve hakaret içeren paylaşımlarının olduğu, ayrıca evinde yapılan aramada "Kürdistan Krallığı" isimli, hakkında toplatma kararı bulunan kitabın bulunduğu, telefonunda yapılan araştırmada Suriye'de öldürülen BTÖ mensubu ...'ın fotoğrafının bulunduğu, nöbeti olmadığı gün Hastaneye gelerek ayağından yaralanan BTÖ mensubunun durumunu sorduğuna dair tutanakların bulunduğunun görüldüğü, dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri ve davacının ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacıya isnat edilen fiilerinin sübuta erdiği görüldüğünden, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 29/03/2017 tarihli işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İnsan Kaynakları Başkan Yardımcılığı'nın … tarih ve …sayılı işleminin iptali istemi yönünden yapılan incelemede ise; söz konusu işlemin kesin, icrai nitelikte bir işlem olmadığı, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İnsan Kaynakları Başkan Yardımcılığı ile Mardin İli Kamu Hastaneleri Birliği arasında iç yazışma niteliğinde ve davacının meslekten çıkarna cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin bildirimine dair olduğu görüldüğünden, bu yazı yönünden iptal isteminin esasının incelenebilmesinin mümkün bulunmadığı; ayrıca, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olduğuna karar verildiğinden, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini talebinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesince; davacının, Facebook isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden Türkiye Cumhuriyeti Devletini suçlayan, aşağılayan, güvenlik güçlerini ''katil'' olarak niteleyen ''Cizre'de katliama sessiz kalma'' ''Cizre'de sivil halk katlediliyor'' gibi paylaşımlarda bulunduğuna, Cumhurbaşkanı ve Diyanet İşleri Başkanı hakkında aşağılayan ve hakaret içeren paylaşımlarının olduğuna, ayrıca evinde yapılan aramada "Kürdistan Krallığı" isimli hakkında toplatma kararı bulunan kitabın bulunduğuna, telefonunda yapılan araştırmada Suriye'de öldürülen BTÖ mensubu ….'ye ait fotoğrafın bulunmasına, nöbeti olmadığı gün Hastaneye gelerek ayağından yaralanan BTÖ mensubunun durumunu sormasına ilişkin eylemlerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen çıkarma cezasını gerektiren fiillerin nitelik ve ağırlığı itibarıyla benzeri olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Aynı eylemler ve iddialar nedeniyle hem 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile hem de Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile kamu görevinden çıkartılmak suretiyle iki kez cezalandırıldığı, ceza yargılamasına konu olabilecek fiiller kesinmiş gibi kabul edilerek 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde yer almayan fiillerin yorum yolu ile suç kabul edildiği, Mahkemece, Kanun'da yer almayan eylemlerin Kanun maddesi kapsamına alındığı, davalı idarece, ceza yargılamasına konu olan bu iddiaların sabit olup olmadığına ilişkin ceza yargılaması beklenmeksizin memuriyetten çıkarma cezası verildiğinin görmezden gelindiği, Mahkemenin de bu hususta bir araştırma yapmadığı ve ceza yargılamasının sonucunu beklemediği, Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde yazılı fiillerden herhangi birini işlemediği, başarılı bir devlet memuru olduğu, disiplin cezasının bulunmadığı gibi hususlar gözetildiğinde; hakkında Devlet Memurları Kanunu gereğince bir derece hafif cezanın uygulanmasına karar verilmemiş olması da usul ve yasaya aykırı olduğu gibi aynı zamanda hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, ölçüsüz ve orantısız ceza verildiği belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlem hukuka uygun olduğundan, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararı ile istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Mardin İli, … İlçe Devlet Hastanesinde hemşire olarak görev yapan davacının, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işlemi ile, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, bu işlemin Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İnsan Kaynakları Başkan Yardımcılığının … tarih ve … sayılı yazısıyla bildirilmesi üzerine, anılan işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde, "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek," ; (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, anılan maddenin dördüncü fıkrasında ise; “Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu olayda, davacının, Facebook isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden Türkiye Cumhuriyeti Devletini suçlayan, aşağılayan, güvenlik güçlerini ''katil'' olarak niteleyen ''Cizre'de katliama sessiz kalma'' ''Cizre'de sivil halk katlediliyor'' gibi paylaşımlarda bulunduğu, Cumhurbaşkanı ve Diyanet İşleri Başkanı hakkında aşağılayan ve hakaret içeren paylaşımların olduğu, ayrıca evinde yapılan aramada "Kürdistan Krallığı" isimli hakkında toplatma kararı bulunan kitabın bulunduğu, telefonunda yapılan araştırmada Suriye'de öldürülen BTÖ mensubu ...'ın fotoğrafının bulunduğu, nöbeti olmadığı gün Hastaneye gelerek ayağından yaralanan BTÖ mensubunun durumunu sormasına ilişkin eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde düzenlenen çıkarma cezasını gerektiren fiillerin nitelik ve ağırlığı itibarıyla benzeri olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu durumda; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 21/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.