Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/4814 E. , 2021/3702 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/4814
Karar No : 2021/3702
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Güvenlik Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, prime esas kazancın eksik bildirilmesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 37.044,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile anılan işleme karşı yapılan itirazın reddine yönelik … tarih ve … sayılı komisyon kararının iptali ile yapılan ödemenin iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi ile prime esas kazancın nasıl hesaplanacağının ayrıntılı olarak düzenlendiği, yine ayni yardımların, ölüm, doğum ve evlenme yardımlarının, görev yolluklarının, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatının, iş sonu tazminatının veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatlarının, kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarlarının, prime esas kazanca tabi tutulmayacağının belirtildiği, sayılan istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin ise prime esas kazanca tabi tutulacağının açıkça hükme bağlandığı dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine muhalefet edilmediği, yol yardımlarının hizmetle ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığı, sigortalıya nakdi ödeme yapılmadığı, taşıma kartlarına yüklenen ulaşım hakkının ayni yardım olduğu, ayni yardımların Kanun gereğince prime tabi tutulamayacağı, yol yardımının iş akdinden değil, işverenin yardım amaçlı takdir hakkından kaynaklandığı, ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, yol yardımının 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinde sayılan istisna kapsamında olmadığı, maddede sayılan istisnalar haricinde her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemelerin ve ayni yardım yerine geçmek üzere nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun prime esas kazançlar başlıklı 80. maddesinin (b) bendi, ayni yardımların prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, (c) bendi, (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı hükmündedir. Ayni yardım, kişilere parasal olarak değil ama mal ya da hizmet temini ile yardım etmek anlamına gelir. Sosyal amaçlı olarak veya yasa ve sözleşme dışında sigortalılara yapılan yardım ve ödemelerin ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayandığı, işin karşılığı olmaktan ziyade, insani değer yargıları sonucu verildiği, iş barışını sağlamada faydalı olduğu, işverenlerin işçilerin işe gidiş gelişlerini sağlamak için kendi araçları ile servis imkanı sağlaması halinde, bu hizmetin prime esas kazanca tabi tutulamayacağı, yine servis aracı kiralanması halinde de aynı şekilde bu hizmetin de prime esas kazanca tabi tutulamayacağı, davacının takdir hakkını kullanarak kendi servis hizmetini oluşturmak yerine işçilerine toplu taşımada kullanılmak üzere ulaşım kartı vermesinin bir nevi servis hizmeti sağlamaktan ibaret olduğu, bu hizmetin sağlanması için fatura karşılığı bir bedel ödendiği, ödenen bu bedelin ayni yardım yerine nakdi ödeme olarak kabul edilemeyeceği, ayni yardım kavramının lafzi değil amaçsal yorumunun yapılmasının iş hukukunun temel ilkelerinden olan işçi lehine yorum ilkesine de uygun düşeceği bu nedenle davanın reddi yönündeki kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.