T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4899
Karar No : 2022/6820
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …'yı temsilen …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, … Mühendisliği Bölümü'nde 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; Rektör onayı ile tesis olunan dava konusu işlemin usule uygun olduğu, davacı hakkında ... Mühendisliği Bölüm Başkanlığı'nın Mühendislik Fakültesi Dekanlığı'na yazdığı 08/12/2014 tarihli yazıda, "davacının araştırma görevlisi olarak kendisine tebliğ edilen görevleri layıkıyla yerine getiremediği gerekçesiyle görev süresinin uzatılmamasının uygun görüldüğünün bildirildiği", 22/12/2014 tarihli …Mühendisliği Bölüm Başkanlığı'na hitaben yazılan ve 3 öğretim görevlisi tarafından imzalanan yazıda; "19/12/2014 tarihinde 50-60 kişilik grubun Yapı Mekaniği Laboratuvarı'na girerek sloganlar attığı, dersliklerin içine girerek derslerin yapılmasına engel oldukları ve öğretim üyelerinin tartaklandığı, davacının da bu olaylarda aktif rol aldığının" belirtildiği dikkate alındığında, davacının görev süresinin uzatılmamasına yönelik işlemde şekil, sebep, konu ve maksat yönünden de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkı ile 11. maddesinde yer alan örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiği, bağlı olduğu sendikanın iş yeri temsilcisi olduğu, 2014 Ekim promosyon ödemelerine ilişkin görüşmelerde hedef haline getirildiği, görüşmelerin olumsuz sonuçlanması üzerine 15-16/12/2014'de uyarı grevi yapıldığı, olumsuz yazıların gerçeği yansıtmadığı ve 3 öğretim üyesinin haksız iddialarına dayanılarak karar verilemeyeceği, idare tarafından 22/12/2014 tarihinde yayınlanan genel duyuru ile iş akdinin uzatılması ile sendikal faaliyetlerin ayrı konular olduğu, herhangi bir şikayet ve sonuçlanmayan disiplin soruşturmasının iş akdi konusunda değerlendirmeye alınmayacağının belirtildiği, görev süresi bitim tarihinin doktora başvuru tarihlerine denk gelmediği, aynı durumdaki kişilerin görev süresinin doktora başvuru tarihine kadar uzatıldığı, ancak kendisinin süresinin uzatılmadığı, Anayasa'nın 10. maddede yer alan eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı, sendikal faaliyeti nedeniyle ayrımcılığa uğradığı, bunun da ILO sözleşmelerine aykırı olduğu, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının sendikal faaliyetleri nedeni ile hedef haline getirildiği iddialarına katılmanın mümkün olmadığı, davacının sendikal faaliyetlerde yer almasının görev süresinin uzatılmaması kararından sonra gündeme geldiği, kaldı ki sendika üyesi olan bir çok personel olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Orta Doğu Teknik Üniversitesi, …Mühendisliği Bölümü'nde 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının … tarih ve …sayılı işlem ile görev süresinin uzatılmamasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin anılan işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesinde; "Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler." hükmü bulunmaktadır.
Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri İle Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik'in "Atama Süresi" başlıklı 5. maddesinde; "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır. Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir", "Sürelerin Uzatımı" ile ilgili 6. maddesinde; "Her öğretim yılı sonunda öğretim elemanı kadrolarına geçici olarak atanmış olan lisanüstü öğrencilerin bu kadrolara atanmak isteyen diğer adaylar da dikkate alınarak, yeniden aynı usulle atanmalarının yapılıp yapılmamasına Rektörlükçe karar verilir.", "Kadro boşaltma" başlıklı 10. maddesinde ise; "2547 sayılı kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyasının incelenmesinden; davacının Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi …Mühendisliği Bölümü'ne 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak 19/10/2012 tarihinde atandığı, 15/09/2014 tarihinde görev süresinin sona erdiği ancak Üniversite Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının görev süresinin 31/12/2014 tarihine kadar uzatıldığı, görev süresi uzatımı ile ilgili Rektörlük yazısına istinaden, …Mühendisliği Bölüm Başkanlığı'nın Mühendislik Fakültesi Dekanlığı'na yazdığı 08/12/2014 tarihli yazıda, davacının araştırma görevlisi olarak kendisine tebliğ edilen görevleri layıkıyla yerine getiremediği gerekçesiyle görev süresinin uzatılmasının uygun görülmediğinin belirtildiği, Dekanlık makamınca Rektörlüğe yazılan yazıda da aynı gerekçeyle davacının görev süresinin uzatılmasının uygun görülmediği belirtilmiştir.
Bunun üzerine … tarih ve …sayılı işlemle davacıya 31/12/2014 tarihi itibariyle görev süresinin uzatılmadığının bildirildiği, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin anılan işlemin ve görev süresinin uzatılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle davacı tarafından açılan ve … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında görülen davada … tarih ve … sayılı kararla; "davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin, bölüm başkanının önerisi, dekanın olumsuz görüşü üzerine rektör onayı ile yapılması gerekirken bu usule uyulmadan bölüm başkanınca görev süresinin uzatılmamasına ilişkin olarak tesis edilen 23/12/2014 tarihli işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği, Mahkemenin iptal kararı üzerine, idarece … tarih ve …sayılı …Mühendisliği Bölüm Başkanlığı ve … tarih ve … sayılı Mühendislik Fakültesi Dekanlığı'nın, ilgilinin görev süresinin uzatılmamasına ilişkin gerekçeli kararları doğrultusunda, davacı …, 31/12/2014 tarihinden geçerli olmak üzere görev süresinin uzatılmamasının Rektörlük Makamının … tarih ve …sayılı kararıyla uygun görüldüğü ve … tarih ve …sayılı işlem ile davacıya bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
…Mühendisliği Bölüm Başkanlığı'nın Mühendislik Fakültesi Dekanlığı'na yazdığı 08/12/2014 tarihli yazıda," davacının araştırma görevlisi olarak kendisine tebliğ edilen görevleri layıkıyla yerine getiremediği gerekçesiyle görev süresinin uzatılmamasının uygun görüldüğünün bildirildiği", 22/12/2014 tarihli …Mühendisliği Bölüm Başkanlığı'na hitaben yazılan ve 3 öğretim görevlisi tarafından imzalanan yazıda ise; "19/12/2014 tarihinde 50-60 kişilik grubun Yapı Mekaniği Laboratuvarına girerek sloganlar attığı, dersliklerin içine girerek derslerin yapılmasına engel oldukları ve öğretim üyelerinin tartaklandığı, davacının da bu olaylarda aktif rol aldığının" belirtildiği, davacının asistan olarak görev yaptığı Hidromekanik Laboratuvarı'nda Laboratuvar Yöneticisi Doç. Dr. …Tarafından Bölüm Başkanı'na gönderilen yazıda ise davacının 17-24 Şubat tarihleri arası mesaiye gelmediğinin bildirildiği görülmektedir.
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacı tarafından, doktora programı başvurusunun reddine ilişkin 19/01/2015 tarihli işlemin iptaline ilişkin açılan davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, ODTÜ Mühendislik Fakültesi …Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan ve ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü'nde yüksek lisansını tamamlayan davacının, yabancı dil puanının 98.50, lisansüstü sınav puanının 98.67, lisans ortalamasının 2.74, yüksek lisans ortalamasının 3.93 olduğu, doktora için başvuran adaylar arasında en başarılı adaylardan biri olduğu, davacının tüm bu başarılı performansına rağmen idare tarafından referans mektuplarının olumsuzluğu nedeniyle 7 kişilik kurulun 5'i tarafından başarısız olarak değerlendirildiğinin belirtildiği, söz konusu referans mektuplarında öğrenme ve çalışma isteğinin yetersiz, performansının hayal kırıklığı yarattığı, yüksek lisans sonunda yazımı bitirilmemiş ve jüriye teslim edilmeyecek kadar kötü bir tez kopyasını jüriye teslim ettiği görüşüne yer verilmiş ise de, davacının yüksek lisansı 3,93 ortalamayla tamamladığı ve tezinin aynı zamanda bu olumsuz referans mektuplarını düzenleyen öğretim üyelerinin katılımı ile başarılı bulunarak kabul edildiği, ayrıca dosyaya bu hususları hukuken kabul edilebilir şekilde belgeleyecek başka bir delilin de sunulmadığı, bu nedenle değerlendirmeye esas referans mektuplarının sübjektif olarak düzenlendiği sonucuna varıldığı, bu durumda, davacının doktora programına kabul edilmemesinin tek gerekçesi olan olumsuz referans mektuplarının davacının başarı ile tamamladığı yüksek lisans aşamasındaki hocaları ve başarılı bulunan tez jürisinde yer alan öğretim üyeleri tarafından düzenlenmiş olması sebebiyle doğan çelişkinin objektif olarak açıklanamadığı dikkate alındığında davacının doktora programına kabule yönelik objektif kriterler esas alınarak değerlendirilmesi gerekirken hukuken kabul edilemeyecek sübjektif değerlendirmeler içeren referans mektuplarından hareketle yapılan değerlendirme sonucunda tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesinin ekinde, davacı tarafından iş yerinde darp edildiği iddiası ile Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi aciline başvurduğuna dair 01/12/2014 tarihli Genel Adli Muayene Raporunun olduğu görülmektedir.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen hususların değerlendirilmesi ve davalı idarenin, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı, çalışmalarının ve performansının düşük olduğu, görevini layıkıyla yapamadığı iddiası hakkında hukuken geçerli ve somut herhangi bir bilgi ve belge olup olmadığı; "19/12/2014 tarihinde 50-60 kişilik grubun Yapı Mekaniği Laboratuvarı'na girerek sloganlar attığı, dersliklerin içine girerek derslerin yapılmasına engel olduğu ve öğretim üyelerinin tartaklandığı, davacının da bu olaylarda aktif rol aldığı" ve mesaiye gelmediği iddialarına ilişkin olarak da davacı hakkında herhangi bir disiplin soruşturması ya da ceza soruşturması yapılıp yapılmadığı hususları araştırılarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen davanın reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.