T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4902
Karar No : 2022/3695
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Bank Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Anonim Şirketi adına düzenlenmiş … tarih ve … sayılı ihracatı teşvik belgesi kapsamında işlem gören … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı beyannameler muhteviyatı eşyaya ait vergilerin teminatı olarak Tütünbank Anonim Şirketi tarafından verilen … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı “Kesin ve Süresiz Teminat Mektupları” nedeniyle müşterek ve müteselsil borçlu sıfatıyla, davacı adına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, … Anonim Şirketi adına düzenlenmiş … tarih ve … sayılı ihracatı teşvik belgesi kapsamında işlem gören … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı beyannameler için davacı tarafından teminat mektupları verildiği, ihracatı teşvik belgesinin süresinin 24/04/1999 tarihinde dolmasına rağmen taahhüt hesabının kapatılması için müracaat edilmediğinden, belge hesabının 06/03/2014 tarihinde kapatıldığı ve belge kapsamında muafiyet sağlanan eşyalara ait vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin tahsili amacıyla teminat mektuplarına istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de; bağımsız bir garanti sözleşmesi olarak kabul edilmeleri ve garanti sözleşmeleri ile ilgili özel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle teminat mektuplarının genel hüküm olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesinde yer alan on yıllık zamanaşımına tabi olacağı, süresiz ve vadesiz olsa da, teminat mektubunu veren kişinin güvence altına alınan riskin doğumundan zamanaşımı süresi sonuna kadar muhataba karşı sorumlu olacağı, süresiz teminat mektubundan doğan sorumluluğun, muhatabın alacağının muaccel olduğu, yani riskin gerçekleştiği ve dolayısıyla bankanın ödeme borcunun doğduğu andan itibaren başlayacağı, dava konusu olayda, … Anonim Şirketi adına tanzimli … tarih … sayılı ihracatı teşvik belgesi kapsamında uygulanan muafiyetten yararlanma süresinin, dahilde işleme rejimi tebliğleri hükümlerine göre maksimum 18 ay olduğu, dolayısıyla teminat mektubu ile garanti altına alınan amme alacağının hangi tarihte muaccel hale geldiğinin tespiti ile muaccel hale gelmiş ise teminat mektubunun zamanaşımına uğrayıp uğramadığının ortaya konulması, alacağın muaccel yani talep edilebilir hale gelebilmesi için de teminat mektubu ile ihracatı teşvik belgesi kapsamında garanti altına alınan ihraç ya da yurtdışı edememe riskinin gerçekleşmesinin gerektiği, … Anonim Şirketi adına tescilli beyannameler kapsamında işlem gören eşyalara ilişkin olarak uygulanan muafiyet şartlarının adı geçen şirket tarafından ihlal edildiğinin, ihracatı teşvik belgesinin süresinin son günü olan 24/04/1999 tarihine kadar gerçekleştirilemediğinin belirlenmiş olması nedeniyle, teminat mektubu ile korunan riskin 24/04/1999 tarihinde gerçekleştiği, riskin gerçekleşmesi ile amme alacağının muaccel hale geldiği ve bu tarihten itibaren 10 yıllık genel zamanaşımının işlemeye başlayacağı sonucuna ulaşılmış olup, zamanaşımının başladığı 1999 yılından itibaren 10 yıl içinde en son 2009 yılının sonuna kadar amme alacağının tahsili yoluna gidilmesi gerekirken, zamanaşımı süresinin dolmasından sonra amme alacağı için garanti olarak davacı tarafından verilen teminat mektuplarının tazminine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: … Birlikleri Genel Sekreterliğinin … tarih ve … sayılı yazısı ile, ihracatı teşvik belgesinin taahhüt hesabının kapatılması için herhangi bir müracaat olmadığından re'sen kapatıldığının öğrenildiği, dolayısıyla zamanaşımının başlangıcında bu tarihin esas alınmasının gerektiği, … adına tescilli bir diğer beyanname olan … tarihli … sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların vergilerine karşılık alınan … Anonim Şirketi tanzimli ... tarihli, … sayılı, … tarihli, … sayılı, … tarihli, … sayılı teminat mektuplarının … Anonim Şirketi tarafından nakte çevrildiği, yine … Anonim Şirketi adına onaylı … tarih ve … sayılı ihracatı teşvik belgesi kapsamında tescilli … tarih ve … sayılı beyanname muhteviyatı eşyanın vergilerine karşılık alınan … Bankası Anonim Şirketi tanzimli … tarihli, … sayılı teminat mektubunun … Bank Anonim Şirketi tarafından nakte çevrilerek kamu alacağının tahsil edildiği, aynı belge kapsamında ithali sağlanan farklı beyannameler muhteviyatı eşyalar için tanzim edilen teminat mektuplarında farklı uygulamaların olduğu, kamu alacağının zamanaşımına uğradığına yönelik somut bir tespitin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 10/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.