Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/4921 E. , 2021/1108 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No: 2019/4921
Karar No: 2021/1108
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, bir işçinin işe giriş bildirgesi ile 2014/05-12, 2015/01-05 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 32.310,00 TL idari para cezası ile tecziyesine dair İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sarıyer Sosyal Güvenlik Merkezinin …tarih ve …sayılı işlemine karşı yapılan itirazın reddine yönelik, …sayılı işlemle bildirilen …tarih ve …sayılı idari para cezası itiraz komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; …isimli şahsın mesleki eğitim merkezi bünyesinde eğitim alırken davacı tarafla yapılan çıraklık sözleşmesine istinaden ilgili işyerinde çalıştığı, eğitim merkezi ile 03/03/2015 tarihinde ilişiğinin kesilmesi üzerine bu tarihte Milli Eğitim Bakanlığı Atatürk Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğünce 5510 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin sona erdirildiği, başka bir deyişle 03/03/2015 tarihine kadar …isimli şahsın sigortalı olduğu, 03/03/2015 - 07/05/2015 tarihleri arasında sigortalı olmadığı, bu durumda, davalı idare tarafından davacının 07/05/2014 tarihinden 07/05/2015 tarihine kadar 5510 sayılı Kanun'da belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle hesaplanan idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idari para cezasında usulsüzlük bulunmadığı, denetmen raporunun aksini kanıtlayacak belge sunulmadığı, aleyhe yargı harcı yüklenemeyeceği, idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıya ait iş yerinde sigortasız personel çalıştırıldığı yolundaki ihbar üzerine Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı tarafından yapılan denetim sonucu hazırlanan …tarih ve …sayılı durum tespit raporuyla, 1 işçinin işe giriş bildirgesi ile 2014/05-12, 2015/01-05 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içinde Kuruma verilmediğinin tespit edildiğinden bahisle davacının 32.310,00 TL idari para cezası ile cezalandırıldığı, bu işleme yapılan itirazın reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 8. maddesinde; "İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmü, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 86. maddesinde; "İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tabi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalıların; a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmü, 102. maddesinin 1. fıkrasının "a/2" bendinde; "8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü, “c” bendinde; “86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usûlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için;.... 4) Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkeme kararının, dava konusu işlemin işe giriş bildirgesi ile 03/03/2015 - 05/05/2015 tarihleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden incelenmesi;
Dosyanın incelenmesinden, iş yerinde 07/05/2015 tarihinde fiili denetim yapıldığı, tutanağın işveren ve şikayetçi …tarafından imzalandığı, şikayetçi …'ün yaklaşık üç yıldır aynı iş yerinde çalıştığı, çıraklık sözleşmesi uyarınca 18/02/2012 tarihinde MEB Atatürk Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından sigortalı işe giriş bildirgesinin, 22/02/2015 tarihinde de kalfalık belgesi alması üzerine 03/03/2015 tarihinde işten ayrılış bildirgesinin verildiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, davacı ile Atatürk Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü arasında imzalanan çıraklık sözleşmesinin 12. maddesinde, kalfalık belgesinin alınması ile sözleşmenin fesih olacağının belirtildiği, davacının bu haliyle sigortasız işçi çalıştırdığının sabit olduğu görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu işlemin işe giriş bildirgesi ile 03/03/2015- 05/05/2015 tarihleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısımları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu idare mahkemesi kararının bu kısımlarında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Mahkeme kararının, dava konusu işlemin 2014/05-12, 2015/01, 02 dönemleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, dava konusu işlemin 2014/05-12, 2015/01, 02 dönemleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının işe giriş bildirgesi ile 03/03/2015 - 05/05/2015 tarihleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısımları yönünden BOZULMASINA,
3. Davalının temyiz isteminin kısmen reddine, temyize konu Mahkeme kararının 2014/05 - 2015/02 dönemleri arasında aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmediği gerekçesiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin kısımları yönünden ONANMASINA,
4. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.