T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/5
Karar No : 2023/3777
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Tarım Ürünleri İç ve Dış Ticaret
Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; 3. kişiden olan alacağı için Malkara İcra Müdürlüğü'nde başlatmış olduğu icra takibi kapsamında, İcra Müdürlüğünün yazısı ile takip borçlusu adına tescilli olan taşınmazlara haciz şerhi konulmasına ilişkin talebin, Babaeski Tapu Müdürlüğü'nce reddedilerek haciz uygulanmaması sebebiyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararına karşılık 915.964,34 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idare tarafından haciz şerhi talebi hakkında yapılan işlemin hukuka uygun olduğu, haczin şerh edilmemesi sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zarar ile davalı idare tarafından yapılan tapu sicilinin tutulması hizmeti arasında illiyet bağının bulunmadığı, davalı idarenin olayda hizmet kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olmadığı, İdare Mahkemesi kararının eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu, Tapu Müdürlüğünce haciz konulmaması işleminin hatalı olduğu, hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, 3. kişiden olan 915.964,34 TL alacağın tahsili amacıyla … İcra Dairesi'nin E:… sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, … Asliye Hukuk Mahkemesinin D.İş:… sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığı, ihtiyatı haciz kararının uygulanması amacıyla … İcra Müdürlüğü'nün 26/02/2016 tarihli yazısı ile, ekli Uyap Takbis çıktısındaki taşınmazın borçlu adına kayıtlı olması halinde haciz şerhi konulmasının ve borçlu şirket adına tescilli başka taşınmazlar var ise o taşınmazlara da haciz konulmasının Babaeski Tapu Müdürlüğü'nden istenildiği, Babaeski Tapu Müdürlüğü'nün … tarih ve … yevmiye nolu yazısı ile, Türk Medeni Kanunu'nun 1016. maddesi ve Tapu Sicil Tüzüğü'nün 26. maddesi gereğince, talep yazısı ekinde Takbis çıktısının bulunmadığı ve taşınmaz bilgilerinin tapu müdürlüğüne sunulması gerektiğinden bahisle talebin reddedilerek haciz uygulanmadığı, davacı tarafından haciz uygulanmaması sebebiyle uğradığı iddia edilen zararına karşılık 915.964,34 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; anılan Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde de 14. maddenin 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Sorumluluk" başlıklı 5. maddesinde, "İcra ve İflas Dairesi görevlilerinin kusurlarından doğan tazminat davaları, ancak idare aleyhine açılabilir. Devletin, zararın meydana gelmesinde kusuru bulunan görevlilere rücu hakkı saklıdır. Bu davalara adliye mahkemelerinde bakılır." hükmü yer almaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Tapu İdareleri" kısmının "Kuruluş" başlıklı 1006. maddesinde, "Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir." hükmüne;"Sorumluluk" başlıklı 1007. maddesinde, "Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür." hükümlerine yer verilmişti.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın, davacı şirketin 3. kişiden olan alacağı nedeniyle … İcra Müdürlüğünde başlatılan E:… sayılı icra takibi dosyasında, anılan İcra Müdürlüğünce Asliye Hukuk Mahkemesinden alınan ihtiyati haciz kararının uygulanması amacıyla Babaeski Tapu Müdürlüğü'ne gönderilen haciz talebinin reddedilmesi ve borçlunun tapu kaydına haciz şerhi konulmaması nedeniyle ortaya çıkan zararın davalı idarece tazmininin istenilmesinden kaynaklı olduğu görülmektedir.
Dosya kapsamı ve yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar davacı tarafından davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklı olarak zarara uğradığı ileri sürülmekteyse de, Devletin sorumluluğuna ilişkin söz konusu özel düzenlemeler dikkate alındığında uyuşmazlıkta özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerektiğinden davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi gerekmekteyken, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının görev yönünden BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığın, davacı şirket tarafından 3. kişiden olan alacağı için başlattığı icra takibinde, İcra Müdürlüğünce borçluya ait taşınmazlara haciz konulmasının Babaeski Tapu Müdürlüğü'nden istenildiği, Tapu Müdürlüğü'nce haciz işleminin uygulanmaması nedeniyle uğranılan zarar için maddi tazminat isteminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Tapu Müdürlüğünün hizmet kusurundan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olduğu dikkate alındığında davanın görüm ve çözümümde idari yargının görevli olduğu düşüncesiyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.19/06/2023