Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/5076 E. , 2022/3069 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5076
Karar No : 2022/3069
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:
Davacı tarafından, Kütahya İli, ...Mahallesi, ...Caddesi, ...Sokak, No:...adresinde bulunan ...Apartmanında izinsiz öğrenci barınma hizmeti verdiğinden bahisle, 5661 sayılı Yüksek Öğretim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun uyarınca 35.550,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kütahya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve E....sayılı işlemiyle, barınma hizmeti veren işletmesinin kapatılmasına ilişkin Kütahya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve E....sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının maliki olduğu dairelerin yer aldığı apartmanda yapılan denetimde, kiraya verilen 10 adet eşyalı apart daireden 7'sinde kız öğrencilerin, 3'ünde bayan çalışanların barındığının ve toplam barınan sayısının 29 olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından denetim sırasında dairelerin mesken olarak kiraya verildiğine dair kira sözleşmesi veya başkaca bir belge ibraz edilmediği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan 4 adet kira sözleşmesi fotokopisinin incelenmesinden; kira sözleşmelerinde tanzim tarihi, kira müddeti ve kira bedeline ilişkin herhangi bir kaydın yer almadığı, 2 numaralı daireye ilişkin kira sözleşmesinde davacının imzasının yer almadığı, 5 numaralı daireye ilişin kira sözleşmesinde kiracı olarak ...'ın göründüğü ve daire numarası 8 iken 5 olarak değiştirildiği, 8 numaralı daireye ilişkin kira sözleşmesinde ise; kiracı ... olarak görünmesine rağmen, arka sayfasında kiracı olarak ...'ın imzasının yer aldığı, bu haliyle esaslı unsurlarında yer alan eksiklikler ve tahrifatlar nedeniyle söz konusu kira sözleşmelerinin geçerliliğine itibar edilmesi mümkün olmadığı gibi, söz konusu sözleşmelerin denetim tarihini kapsayıp kapsamadığının anlaşılamadığı, davacı tarafından kiraya verilen dairelerde öğrenci barınma hizmeti verilmediğine ve dairelerin mesken olarak ayrı ayrı kiraya verildiğine dair dosyaya başkaca bir belge sunulamadığı, davacının belirtilen adreste izinsiz öğrenci barınma hizmeti verdiği kanaatine ulaşıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 26/04/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 5661 sayılı Yüksek Öğretim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesinde; gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesinin Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlı olduğu, Milli Eğitim Bakanlığının bu gibi yurt ve kurumları tespit edeceği esaslara göre denetleyeceği düzenlenmiş olup; anılan maddeye 694 sayılı KHK ile eklenen (h) bendinin ek fıkrasında; ''Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır." kuralı yer almaktadır.
20/02/2017 tarih ve 2017/10090 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 06.05.2017 tarih ve 30058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının, ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo daireleri açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtildikten sonra, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; (...) b) Barınma hizmeti: Öğrencilerin öğrenim dönemi boyunca konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetleri, g) Kurum: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo dairelerini, ı) Öğrenci apartları: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılmış, bağımsız girişi bulunan bir veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan ve bağımsız her dairesinde birden fazla odası bulunan kurumu, i) Öğrenci pansiyonu: Ortaöğretim kurumları ve yükseköğrenim öğrencileri için bağımsız bir bina veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan en az bir ay olmak üzere barınma hizmetlerinin sunulduğu kurumu, j) Öğrenci stüdyo daireleri: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla bir ana taşınmazın 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre bağımsız bölümlerinde öğrencilerin barındığı ve bazı hizmetlerin ortak sunulabildiği kurumu, k) Öğrenci yurdu: Bir binadan veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan, yatakhaneleri, ortak kullanım alanları bulunan ve toplu hizmetlerin sunulduğu kurumu (...) ifade eder." hükmüne yer verilmiş, anılan Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasında; kurumların, kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının Bakanlık tarafından verileceği düzenlenmiş ve "Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler" başlıklı 5. maddesinin 6. fıkrasında; "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerleri açılamaz ve işletilemez. 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı alarak bu Yönetmelik kapsamında öğrenci barınma hizmeti veren veya öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları, öğrenci stüdyo daireleri gibi işletilen ya da tabelasında öğrenci ibaresi bulunduran yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idare tarafından iptal edilir. Bu yerler, ruhsatı veren yetkili idarece işlem yapılmaması veya ruhsatlarının bulunmaması halinde ...tarihli ve ...sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır." hükmüne, "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve idari para cezaları" başlıklı 42. maddesinin 4. fıkrasında; "Her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin, Kanunun 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen ruhsat alınmadan yürütülmesi halinde aynı fıkrada belirtilen idari para cezası verilir ve bu yerler valilikçe kapatılır." hükmüne, aynı maddenin 8. fıkrasında; "İdari para cezaları, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi halinde verilir. Verilen idari para cezası gerçek kişi ise kurucuya; tüzel kişilik ise kurucu temsilcisine 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre valilikçe tebliğ edilir. Kanunda belirtilen idari para cezaları, yetkili makam tarafından cezanın verildiği günde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret üzerinden belirlenir. Verilen idari para cezaları e-Barınma modülüne işlenir ve aynı fiillerin tekrarının olup olmadığı bu modül üzerinden kontrol edilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; izinsiz öğrenci barındırma faaliyetinde bulunan yerlerin denetlenmesi amacıyla kurulan denetim komisyonu tarafından, davacının maliki olduğu, Kütahya İli, ...Mahallesi, ...Caddesi, ...Sokak, No:...adresinde bulunan ...Apartmanında 28/11/2017 tarihinde yapılan denetim sonucunda; denetimi yapılan binanın 12 adet eşyalı apart daireden oluştuğu, eşyalı dairelerden 10 adedinin bayanlara kiraya verildiği, bunlardan 7'sinde kız öğrencilerin, 3'ünde bayan çalışanların barındığı, toplam barınan sayısının 29 olduğu, iş yerinde çalışana rastlanmadığı, yemekhane, mutfak ve kantin gibi bir faaliyeti olmadığı ve Kütahya Belediyesinden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; dava konusu işlem tarihi itibarıyla öğrencilere yönelik barınma hizmeti sunulmasına yönelik olarak öğrenci apartı öğrenci pansiyonu, öğrenci stüdyo dairesi ya da öğrenci yurdu şeklinde sunulan bütün barınma hizmetlerin Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan barınma hizmeti sunum şekilleriyle izinsiz ve ruhsatsız olarak hizmet sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir.
Öncelikle; 5661 sayılı Kanun'un amir hükmünün uygulanabilmesi için; anılan yerlerde izinsiz ve ruhsatsız öğrenci barınma hizmeti sunumuna yönelik tespitlerin hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde yapılması gerekmektedir ki; bu çerçevede, yapılan denetim neticesinde davalı idarece hazırlanan tutanakta açıkça Milli Eğitim Bakanlığı'nın görev ve yetkisine giren barınma hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız yapıldığı yolunda tespitlerin yapılması, bu durumun varsa başkaca bilgi belge ile de desteklenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; Kütahya İli, ...Mahallesi, ...Caddesi, ...Sokak, No:...adresinde bulunan ...Apartmanında 28/11/2017 tarihinde yapılan denetim sonucunda; denetimi yapılan binanın 12 adet eşyalı apart daireden oluştuğu, eşyalı dairelerden 10 adedinin bayanlara kiraya verildiği, bunlardan 7'sinde kız öğrencilerin, 3'ünde bayan çalışanların barındığı görülmekte olup; davacının mülkiyetindeki apartmanın bağımsız dairelerinin, özel hukuk sözleşmesi çerçevesinde müstakilen kiraya verildiği, kiralayanlar arsında öğrenciler yanında öğrenci olmayan kişilerin de bulunduğu görüldüğünden, anılan yerde izinsiz ve ruhsatsız öğrenci barınma hizmeti sunulduğu yolunda yeterli tespitlerin ve bu yolda gerekli bilgi belgelerin dosyada bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin iptali gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.