Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/5139 E. , 2021/1398 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5139
Karar No : 2021/1398
TEMYİZ EDENLER : 1- (Davacı) …
VEKİLİ : Av. …
2- (Davalı) … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Orta Doğu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Merkez Tasfiye İşletme Müdürlüğünde … olarak görev yapan davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. Fıkrasının (f) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığının ... tarihli onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Bakanlık Makamının ... tarihli onayı ile davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin görülen dava devam ederken, bu defa 01.09.2016 tarih ve 29818 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi uyarınca anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin Ekli (1) sayılı listesinde davacının ismine yer verilmek suretiyle de başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarıldığı görüldüğünden, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 27/11/2018 tarih ve E:2018/4358, K:2018/17726 sayılı bozma kararına uyan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Dairelerince, Danıştay bozma kararına uyularak, yeniden inceleme yapılmak suretiyle UYAP ortamında yapılan sorgulamada, davacının 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddi üzerine ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında kamu görevinden çıkarılması işleminin iptali istemiyle dava açtığı görüldüğünden, davacının istinaf isteminin anılan açıklama ile reddine karar verilmesi gerektiği; kararın davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına ilişkin olarak ise; dava konusu uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin hukuka uygunluğu ya da aykırılığı yolunda Mahkemece bir değerlendirme yapılmamış olduğu, davaya konu işlemin 672 sayılı KHK ile kendiliğinden ortadan kalkması nedeniyle dava konusuz kaldığından, İdare Mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin reddine, vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; Dava konusu işlemin unsurları itibariyle hukuka aykırı olduğu, menfaat ihlalinin ortadan kalktığından söz edilemeyeceğinden davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; İlgili mevzuat hükümleri uyarınca idareleri lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği, davanın konusu idari işlem olduğundan 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de yer alan KHK ile kamu görevinden çıkarılma işlemlerine karşı açılan davalarda mahkemelerce vekalet ücretine hükmedilemeyeceğine ilişkin hükmün bu davada uygulanamayacağı, Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
DAVACININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN:
Maddi Olay:
Orta Doğu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Merkez Tasfiye İşletme Müdürlüğünde … olarak görev yapan davacı, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığının ... tarihli onayı ile kamu görevinden çıkarılmıştır.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
Öte yandan, davacı, 01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı dava … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiş, anılan karara yönelik olarak … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … sayılı esasına kayden istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, söz konusu dava ile ilgili yargılama sürecinin devam ettiği anlaşılmıştır.
İlgili Mevzuat
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" hükmüne yer verilmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının bakan onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen karar verilmesine yer olmadığı yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
DAVALININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN:
Davacının temyiz istemi yönünden verilen bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verileceğinden ve verilecek kararda vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulacağından davalı idarenin vekalet ücreti yönünden temyiz isteminin bu aşamada incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun (esasa yönelik olarak) reddi yolundaki yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/05/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)KARŞI OY :
Tarafların temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden reddi, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısım yönünden kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılması yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.