T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5241
Karar No : 2022/3264
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Plastik ve Kimya Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2012 ve 2013 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın faturasında yazılı kıymetle, … tarafından belirlenen referans kıymet arasındaki farkın yurt dışı gider olarak ihtirazi kayıtla beyan edilmesi suretiyle ithal edilmesi üzerine, söz konusu eşyalarla ilgili beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilmesi hususunda tereddüte düşüldüğünden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin 45. maddesi ve Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2012/29 sayılı Genelgesi uyarınca kıymet araştırmasına gidileceğinden ve bu araştırma sonucuna göre işlem yapılacağından, herhangi bir vergi kaybına sebebiyet verilmemesi amacıyla kıymet araştırması sonuçlanıncaya kadar, Gümrük Yönetmeliğinin 587. maddesi uyarınca, ilgili beyannamelere tekabül eden para cezalarına ilişkin teminatın yatırılması talebine ilişkin işleme vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle, olayda, davacı tarafından, ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine davalı idarece, söz konusu beyannameler muhteviyatı eşyalarla ilgili beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilmesi hususunda tereddüte düşüldüğünden kıymet araştırmasına gidilerek bu araştırma sonuçlanıncaya kadar herhangi bir vergi kaybına sebebiyet verilmemesi amacıyla Gümrük Yönetmeliğinin 587. maddesi uyarınca, ilgili beyannamelere tekabül eden para cezalarına ilişkin teminat yatırılmasının talep edildiği, yapılacak kıymet araştırması sonucuna göre işlem tesis edileceği bildirilmek suretiyle davacının ihtirazi kayıtla beyanının etkisizleştirilmesi, ayrıca kıymet araştırmasına gidilebilmesi için, davacıdan, ihtirazi kayıtla beyan edilen vergilerin iki katı tutarında para cezası kadar teminat yatırılmasının istenilmesi ile de kesin olmayan, muhtemel bir ceza için davacının ekonomik olarak zor durumda bırakılması durumu söz konusu olduğu gibi, davacının ihtirazi kayıtla beyan ettiği vergilere karşı itiraz hakkının dolayısıyla da, olası bir uyuşmazlığın mahkemeye taşınmasının engellendiğinin anlaşıldığı, bu itibarla gerek Anayasanın ilgili hükümleri uyarınca gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi tarafından güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının hakim konumdaki idare tarafından kamu gücünün kullanılarak ihlal edildiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İthale konu eşyanın kıymetinde tereddüte düşülmesi halinde, ilgili kanuni düzenlemeler gereği, kıymet araştırmasına gidilebileceği ve teminat istenebileceği, davacı tarafından ihtirazi kayıt hakkının kullanılması sebebiyle de mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu yapılan kararın Dairemizin 22/03/2018 tarih ve E:2014/2109, K:2018/1925 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz konusu karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.