T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5330
Karar No : 2023/8107
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... İnşaat
Ticaret Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : Kendi adlarına asaleten çocukları ... , ...
ve ... 'a velayeten ... , ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; Van ili, Edremit ilçesi, ... -... Köy yolunun kenarında bulunan 6 metre yükseklikteki içi su dolu çukura davacılar ... ve ... 'ın çocukları, diğer davacıların kardeşi olan ... 'ın düşerek hayatını kaybettiği olayda davalı idarenin kusurlu olduğundan bahisle anne ... için 2.500,00 TL (ıslah sonrası 23.999,00 TL) maddi, 200.000,00 TL manevi, baba ... için 2.500,00 TL (ıslah sonrası 25.010,00 TL) maddi, 200.000,00 TL manevi, diğer davacılardan her biri için 100.000,00 TL manevi tazminatın ve 2.000,00 TL cenaze ve defin giderinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:... , K:... sayılı kararda; davacıların destekten yoksun kalma zararları için hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda davalı idare %40 oranında kusurlu olduğundan idarenin kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davacılar tarafından talep edilen toplam 49.009,00 TL maddi tazminatın kabulüne; toplam 700.000,00 TL manevi tazminat isteminin ise 75.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine; davacıların cenaze ve defin giderine ilişkin istemi yönünden ise, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin K:... sayılı kararı ile dava konusu olay nedeniyle cenaze ve defin giderine karşılık olarak davacılara 2.000,00 TL ödenmesine hükmedildiği ve ölüm olayı neticesinde mutlaka yapılması gereken zorunlu giderler dışındaki masraf kalemlerine ilişkin herhangi bir belge de sunulmadığı gerekçesiyle cenaze ve defin masrafına ilişkin tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin maddi tazminatın esasına yönelik istinaf isteminin reddine, manevi tazminata yönelik davacının istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısım yönünden İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak manevi tazminat isteminin 175.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin 525.000,00 TL'lik kısmının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, zarar ile idari faaliyet arasında illiyet bağı bulunmadığı, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu, davalı aleyhine nisbi harca hükmedilmesinin 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a aykırı olduğu ileri sürülmekte olup davalı yanında müdahil tarafından, davacıların talebinin zamanaşımına uğradığı, temyize konu kararın gerekçesiz olduğu, davalının kusur oranının yüksek tespit edildiği, hükmedilen fahiş manevi tazminatın mükerrerlik içerdiği belirtilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11. maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında bu oranın yirmide bir olarak uygulandığı, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer'i müdahale gideri" başlığını taşıyan 328. maddesinde ise, “feri müdahil olarak davada yer alan kimse, yanında katıldığı taraf haksız çıkarsa yalnızca feri müdahale giderlerinden sorumlu tutulur, aksi halde bu giderler diğer tarafa yükletilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Temyiz istemine konu kararın hüküm fıkrası incelendiğinde; davacılar tarafından ilk derece aşamasında yatırılan toplam nisbi harç tutarı "1.123,11 TL" olmasına rağmen sehven "768,52 TL" yazıldığı gibi davada taraf konumunda olmayan fer’i müdahilin nisbi karar harcından sorumlu tutulduğu görülmektedir.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasının 5. maddesinin (a) bendinde yer alan "davacılar tarafından ilk derece aşamasında yatırılan 768,52 TL nispi karar harcının davalı idare ve müdahilden alınarak davacılara verilmesine, geriye kalan 14.533,53 TL nispi harcın davalı idareden tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına," kısmının "davacılar tarafından ilk derece aşamasında yatırılan 1.123,11 TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, geriye kalan 14.179,22 TL nispi harcın davalı idareden tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte; İdare Mahkemesince verilen 12/11/2015 tarihli ara kararla davacı ...'ın adli yardım isteminin kabulüne, davacı ...'ın adli yardım isteminin reddine karar verildiği, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında ise yargılama giderlerinin mükerrer hesaplandığı görülmekte olup temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "b-) İlk derece ve istinaf aşamalarında davacının adli yardım talebinin kabulü üzerine alınmayan toplam 259,85 TL yargılama giderinin davada haklılık oranına göre 107,85 TL'sinin davalı idare ve müdahilden tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, kalan 152,00 TL'nin ise davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, c-) Davacılardan ...'ın adli yardım talebinin reddi üzerine ilk derece ve istinaf aşamalarına ait 261,35 TL yargılama giderinin davada haklılık oranına göre 78,35 TL'sinin davalı idare ve müdahilden alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan 183,00 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına," kısmının "350.90 TL yargılama giderinin 233,90 TL'lik kısmının davacılar üzerinde bırakılmasına, 117,00 TL'lik kısmının davalı idareden alınarak davacı tarafa verilmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Öte yandan; davalı idarece, harçtan muaf olunmasına karşın aleyhine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğinin açıkça düzenlendiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu, davacı tarafından ödenen harçların davanın davacı lehine sonuçlanması durumunda karşı taraf olan idareye yükletilmesinin idareyi harç mükellefi haline getirmediği, harç muafiyetinin idare tarafından yapılan işlemlere mahsus olduğu (dava açma, kanun yollarına başvurma vb.) ve idareye aleyhine sonuçlanan davada karşı tarafın masraflarından muafiyet sağlamayacağı dikkate alındığında, davalı idarenin harca yönelik hukuka aykırılık iddialarına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.