Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/5422 E. , 2022/2007 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/5422
Karar No : 2022/2007
TEMYİZ EDENLER :1- (DAVACI) ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... ..., Av. ...
2- (DAVALI) ...Vergi Dairesi Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ...LPG ve Dayanıklı Tüketim Malları Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2015 ila 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...ile ...takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ...takip numaralı ödeme emrinin 1 ila 5, 9 ila 23, 25, 26 ve 37 ila 45. sıralarındaki kamu alacakları ile ...takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındaki kamu alacaklarının asıl borçlu şirket tarafından 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yapılandırıldığı, ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği, yapılandırma ile şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği, ödeme emirlerinin diğer kısımlarına ilişkin kamu alacağının öncelikle şirketten tahsili yoluna gidildiği, mal varlığı araştırması neticesinde kamu alacağını karşılayacak tutarda mal varlığının bulunmadığının ortaya konulduğu ve davacının borcun doğduğu ve ödenmesi gereken tarihlerde kanuni temsilci olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından dava konusu ödeme emirlerinde bu kısımlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ...takip numaralı ödeme emri; 1 ila 5, 9 ila 23, 25, 26 ve 37 ila 45. sıralarındaki kamu alacakları; ...takip numaralı ödeme emri; 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındaki kamu alacakları yönünden iptal edilmiş, ödeme emirlerinin diğer kısımları yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, vergi mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına ilişkin gerekçesinin, kamu alacağının niteliği ve diğer alacaklarla olan bağlantısı dikkate alınmaksızın kurulduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun şekilde takip yapılmasına rağmen kamu alacağının şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ilgili dönmelerde sorumluluğu bulunan davacıdan tahsili amacıyla ödeme emirlerinin düzenlendiği, Vergi Dava Dairesi kararının gerekçesinin eksik olduğu, savunma ve istinaf başvurusu dilekçesinde ileri sürdükleri hususların kararda karşılanmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Davalı temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının ödeme emirlerinin kararda belirtilen kısımlarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, davacı temyiz isteminin reddi ile kararın, ödeme emirlerinin diğer kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Asıl borçlu ...LPG ve Dayanıklı Tüketim Malları Ticaret Limited Şirketi'nin dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağını 7020 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği, sonrasında davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinde ise borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.
7020 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanacağı, İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; ...takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 5, 9 ila 23, 25, 26 ve 37 ila 45. sıralarındaki kamu alacakları ile ...takip numaralı ödeme emrinin, 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındakiler haricindeki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
7020 sayılı Yasa'nın yukarıda sözü edilen düzenlemesi uyarınca kamu alacağının yapılandırılması durumunda vergi borcunun vadesi değişmekte ise de yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği açık olup ödeme yapılmaması nedeniyle yapılandırmadan önceki duruma geri dönüleceğinden dolayısıyla asıl borçlu şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenmesi gerekmediğinden, şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılarak ulaşılacak sonuca göre davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere yazılı gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararının, ...takip numaralı ödeme emrinin 1 ila 5, 9 ila 23, 25, 26 ve 37 ila 45. sıralarındaki kamu alacakları, ...takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındaki kamu alacakları yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ...takip numaralı ödeme emrinin, ...ila ...ila ...ve ...ila ...; ...takip numaralı ödeme emrinin, 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındakiler haricindeki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin kabulüne,
4. Kararın; 1 takip numaralı ödeme emrinin, ...ila ...ila ...ve ...ila ...; ...takip numaralı ödeme emrinin, 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındaki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...TL maktu harç alınmasına, 21/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
Asıl borçlu ...LPG ve Dayanıklı Tüketim Malları Ticaret Limited Şirketi hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucunda şirket adına kayıtlı dört adet araca haciz konulduğu, çeşitli bankalarda şirket adına olan hesapta bulunan ...-TL'ye haciz uygulanmasına karşın, şirketin başka bir mal varlığına rastlanmadığı ve dava konusu ödeme emirlerine konu kamu alacağı tutarının ...TL olduğu görüldüğünden şirket mal varlığının vergi borcunu karşılamayacağından bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmiş ise de; tahsilat işlemlerine devam edilerek vergi borcunu karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi ve kamu alacağının şirketten tahsil edilebilmesi için tüm takip yollarının tüketilmesi gerekirken, bu yollar tüketilmeden davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından Vergi Dava Dairesi kararının; ...takip numaralı ödeme emrinin 1 ila 5, 9 ila 23, 25, 26 ve 37 ila 45. sıralarındaki kamu alacakları ile ...takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 5, 9 ve 11. sıralarındaki kamu alacakları dışında kalan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.