Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/5444 E. , 2021/1268 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5444
Karar No : 2021/1268
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı ... Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sultanbeyli ilçesi, ... mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı 712,35 m2 yüzölçümlü taşınmazın satışının yapılmasına dair başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... kararda; dava konusu taşınmaza ilişkin imar durum belgelerinden söz konusu taşınmazın imar planlarında kısmen yol, kısmen üniversite alanında kaldığı anlaşılmış olup, bahsi geçen imar planlarına davacı tarafından açılan davada Mahkemelerinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile, süre ret kararı verildiği, 6292 sayılı Kanunun 6. maddesinin 12. fıkrasında, kamu hizmetine ayrılan veya bu amaçla kullanılan veya Maliye Bakanlığı'nca belirlenen taşınmazların hak sahiplerine satılamayacağının düzenlenmesi karşısında, taşınmazın davacıya satılmasının mümkün olmadığına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın 2/B olduğu, parselin içinde bulunduğu 2/B alanında imar planı yapılabilmesi için Orman Genel Müdürlüğünün görüşünün alınması gerektiği, taşınmaza yönelik imar planının iptali istemiyle dava açıldığı, dava konusu taşınmazın imar planında üniversite alanı olarak ayrılmasında kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının fiili kullanımında olan mülkiyeti hazineye ait İstanbul ili, Sultanbeyli ilçesi, ... mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı 712,35 m2 yüzölçümlü taşınmazın, 6292 sayılı Kanun uyarınca satışının yapılması istemiyle davalı idareye başvurulduğu, İstanbul Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile taşınmazın imar planında kısmen yol, kısmen üniversite alanında kaldığından bahisle anılan başvurunun reddi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6292 sayılı Kanun'un “Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış" başlıklı 6. maddesinde;
"(1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır.
(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.
...
(12) Bu maddeye göre hak sahiplerine doğrudan satılması gereken taşınmazlardan ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan ya da Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ile ilgili idarelerce bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde idareye bildirilmesi şartıyla özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gerekenler ile içme ve kullanma suyu havzalarında maksimum su seviyesinden itibaren üç yüz metrelik bant içerisinde kalan yerler hak sahiplerine satılmaz. Bu taşınmazların yerine istenilmesi hâlinde hak sahiplerine, hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç değerine eşdeğer öncelikle aynı il sınırları içerisinde bulunan 2/B alanlarındaki taşınmaz, bu maddenin dördüncü fıkrasına göre hesaplanacak satış bedeli karşılığında doğrudan satılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın imar planında kısmen yol, kısmen üniversite alanında kalması nedeniyle 6292 sayılı Kanunun 6. maddesinin 12. fıkrası uyarınca davacıya satılmasının uygun görülmediği, bu işleme karşı bakılmakta olan davanın açıldığı; ayrıca, dava konusu taşınmazı kapsayan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde bir davanın açıldığı; imar planlarına karşı açılan davada Mahkemenin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu nedenle bakılmakta olan davanın da taşınmazın kamu hizmetine ayrılan alanda kalması dolayısıyla reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İmar planlarına karşı açılan davada Mahkemesince verilen süre ret kararı, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi üzerine temyiz aşamasında Danıştay Altıncı Dairesinin 02/03/2020 tarih ve E:2018/9388, K:2020/2880 sayılı kararıyla bozulmuş; Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak İdare Mahkemesinin süre ret kararı kaldırılmış ve işin esası hakkında bir karar vermek üzere dosya Mahkemesine iade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca, kamu hizmetlerine ayrılan taşınmazların kullanıcılarına satışı mümkün olmamakla birlikte, dava konusu taşınmaz yönünden imar planlarının iptali istemiyle açılan davada verilecek karar, söz konusu taşınmazın planda ayrıldığı vasfı, dolayısıyla kamu hizmetine ayrılmış olma halini değiştirebilecek niteliktedir. Başka bir ifadeyle, imar planlarının iptali halinde dava konusu taşınmazın davacıya satışı gündeme gelebilecektir.
Bu durumda, dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca davacıya satışına ilişkin işlemleri etkileyeceği açık olan, yukarıda ayrıntısına yer verilen bozma kararının ardından ... İdare Mahkemesinin E: ... esas sayılı dosyasında görülen davanın sonucunun beklenilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/03/2021 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.