Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/5474 E. , 2022/184 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/5474
Karar No : 2022/184
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Yapı Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Davanın konusu: Sayıştay Başkanlığı'nın yazısı üzerine, davacı tarafından, 28/12/2018 tarihinde imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesine ilişkin eksik noter harcı ve damga vergisi ödendiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen 2013/Ocak-Aralık dönemine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisi ile 2013/Ocak dönemine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı noter harcının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idareden dava konusu vergi ziyaı cezalı damga vergisi ve noter harcına ilişkin esas matrahın ne şekilde tespit edildiğinin ve matrah tespitinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin düzenlenmesi akabinde sözleşmede belirlenen tutar (410.000,00-TL) üzerinden davacı tarafından ödenen damga vergisi ve noter harcının dikkate alınıp alınmadığının ara kararla sorulduğu, davalı idare tarafından, matrah tespitinde 28/04/2012 tarih ve 28277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ ile belirlenen metrekare birim değerinin esas alınarak matrahın hesaplandığının ifade edildiği, sözleşmede belirtilen tutar üzerinden ödenen damga vergisi ve noter harcının anılan matrahların belirlenmesinde dikkate alınıp alınmadığı konusunda ise izahatta bulunulmadığı, vergi incelemesi yapma yetkisi bulunan takdir komisyonunca Tebliğde belirtilen metrekare birim değerinin esas alınması dışında başkaca bir inceleme ve araştırmada bulunulmadığı, ayrıca dava konusu cezalı tarhiyata ait matrahın bulunmasında davacı tarafından sözleşmede belirtilen 410.000,00-TL tutar üzerinden beyan edilip ... tarih ve ... nolu tahsil alındısı ile ödenen ve bu nedenle mahsup edilmesi gereken noter harcının dikkate alınmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece yeterli inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, dairelerin değerinin açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı, varsayımdan hareketle matrah takdirine gidildiği ve daha önce tahsil edilen harcın mükerrer olarak bu defa tarhiyata konu edildiği görüldüğünden, eksik incelemeye dayalı olarak bulunan matrah üzerinden yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı noter harcında hukuka uygunluk bulunmadığı; dava konusu vergi ziyaı cezalı damga vergisi yönünden yapılan incelemede ise, takdir komisyonunca sözleşmede 410.000,00-TL tutar esas alınarak bir matrah takdirine gidildiği, ancak davacı tarafından sözleşmede belirtilen 410.000,00-TL tutar üzerinden beyan edilerek 03/01/2013 tarih ve 209105 nolu tahsil alındısı ile ödendiği görüldüğünden, davacı tarafından yapılan ödeme dikkate alınmadan, mükerrer olarak tesis edilen uyuşmazlık konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin, dava konusu vergi ziyaı cezalı noter harcının sözleşmede belirtilen 410.000-TL bedel matraha esas alınarak tarh edilen kısmı ile dava konusu vergi ziyaı cezalı damga vergisine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine; dava konusu vergi ziyaı cezalı noter harcının sözleşmede belirtilen 271 adet dairenin gayrimenkuller için belirlenen metrekare birim değeri olan toplam 18.187.650-TL matrah esas alınarak tarh edilen kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise; adedi ve metrakereleri belli olan dairelerin değerlerinin 28/04/2012 tarih ve 28277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ hükümleri uyarınca hesaplanması suretiyle noter harcına esas matrahın belirlenmesinde ve bu matrah üzerinden tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kabulüne, vergi mahkemesi kararının anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Uyuşmazlığa konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiş ise de 04/01/2022 tarihli dilekçesiyle temyiz isteminden feragat edilmiştir.
DAVALININ İDDİALARI: Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kağıtlarda değer gösterilmesinin mecbur olduğu, bu değer üzerinden nispi harç alınması gerektiği, davacı kooperatifin tarafı olduğu kat karşılığı inşaat yapım işine ilişkin sözleşmede inşa edilmesi taahhüt edilen daireler için herhangi bir değere yer verilmediği, sözleşmede taahhüt edilen daire sayısı ve metrekareleri belli olduğundan, bu kapsamda 28/04/2012 tarih ve 28277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğinin esas alınarak yapılan hesaplama uyarınca belirlenen matrah üzerinden tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davacı vekili tarafından temyiz isteminden feragat dilekçesi verildiğinden davacının temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı vekili tarafından verilen 04/01/2022 tarihli dilekçede, temyiz isteminden feragat edildiği bildirildiğinden, davacının temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminden feragat nedeniyle davacının temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı idarenin temyiz isteminin reddine;
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenen kısım yönünden ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan, feragat nedeniyle ...-TL maktu harcın üçte ikisi olan ... TL maktu harcın alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 02/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.