Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/5534 E. , 2022/193 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/5534
Karar No : 2022/193
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ...Gıda Araç Kiralama Otomotiv Temizlik ve Bilgisayar Sistemleri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ...Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(...Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:...K:...sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2013/Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin bulunmadığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2014/Haziran, Temmuz, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının 2013 yılına ait yasal defter ve belgelerinin ibraz edilmemesi üzerine, şirketin 2013 vergilendirme dönemlerine ait indirim konusu yaptığı katma değer vergilerinin reddedilmesi üzerine, 2013/Aralık döneminden 2014/Ocak dönemine devreden katma değer vergisi tutarının bulunmadığının tespit edildiği ve buna istinaden şirket adına dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı, 2013 yılının muhtelif dönemleri için yapılan cezalı tarhiyata karşı açılan davada, Mahkemelerince ...tarih ve E:..., K:...sayılı karar ile katma değer vergisi tarhiyatları yönünden davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, aynı nedenle 2014/Ocak dönemine devreden indirilebilir katma değer vergisi bulunmadığından bahisle yapılan dava konusu tarhiyatta da hukuka aykırılık görülmediği, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyen davacı şirket adına yapılan tarhiyata ilişkin matrah farkının, idarece başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, sadece mükellefin vergi dairesine vermiş olduğu beyannamelerinden, ödeyeceği katma değer vergisinin miktarını azaltıcı bir unsur olarak gösterilen indirimlerinin tümünün reddedilmesi suretiyle tespit edildiği ve bu suretle tespit edilen devreden katma değer vergisi üzerinden yapılan dava konusu tarhiyatlara 213 sayılı Kanun'un 344. maddesi uyarınca ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği sonucuna varıldığından, vergi ziyaı cezasının vergi aslının bir katı üzerinden uygulanan kısmında hukuka aykırılık, bir katı aşan kısmında hukuka uyarlık görülmediği, davalı idare tarafından savunma dilekçesinde tekerrüre esas alınan cezanın 2013/Şubat dönemine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezası olduğunun ve anılan cezanın 27/08/2013 tarihinde davacıya tebliğ edilerek 26/09/2013 tarihinde kesinleştiğinin belirtildiği, tekerrür hükümleri, cezanın kesinleşme tarihini takip eden yılın başından itibaren uygulanabileceğinden, bir kat vergi ziyaı cezası üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmasında hukuka aykırılık, bir katı aşan vergi ziyaı cezası üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu katma değer vergisi tarhiyatı ile bu tarhiyat üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezasının fazlaya ilişkin kısmı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının, istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının, katma değer vergisi tarhiyatları ile bu tarhiyatlar üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik iddiaları ile davalı idarenin vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları yönünden davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasına yönelik iddiaları anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından taraflarca bu kısımlara yönelik yapılan istinaf başvurularının reddine; dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanması nedeniyle arttırılan kısımları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacının istinaf başvurusuna gelince; dava konusu cezalı tarhiyat 2014/Haziran, Temmuz, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık dönemlerine ilişkin olsa da 2013 yılında devreden katma değer vergisinden kaynaklanması nedeniyle, vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümleri uygulanması koşullarının 2013 yılına göre değerlendirilmesi gerektiğinden, tekerrüre esas alınan cezasının kesinleştiği tarihin içinde bulunduğu yılda işlenen eylem nedeniyle dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ,tekerrüre ilişkin hüküm fıkrası yönünden istinaf başvurusunun kabulüyle bu hüküm fıkrasının kaldırılmasına ve davanın bu kısım yönünden kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALI İDARENİN İDDİALARI : Davacının yasal belgeleri ibraz etmemek suretiyle gizleme fiilini işlediği, bu sebeple üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesinin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :Vergi inceleme raporunda belirtilen sebeplerin gerçeği yansıtmadığı, yapılan fiili bir tespit bulunmadığı, şirketin istenilen belgelerin sunulamamasında herhangi bir kusuru bulunmadığı, şirket yetkilisinin 2014 yılında cezaevine girdiği ve 2016 yılında tahliye olduğu, o dönemde defter ve belgelerin şirketin muhasebecisine teslim edildiği, ancak bu kişinin meslekten men edildiği ve hakkında devam eden davalar bulunduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, 2013/Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin bulunmadığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2014/Haziran, Temmuz, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 1. fıkrasında; 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği taktirde mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği belirtilmiş, 2. fıkrasında; vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağı, 359. maddesinin (a) fıkrasının 2. bendinde, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizleme veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma kaçakçılık suçu olarak tanımlanmış ve bu fıkranın son paragrafında, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde inceleme sırasında yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin gizleme olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ve tekerrür hükümlerine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin davalı temyiz istemine gelince;
Olayda, davacının defter ve belgelerini mücbir sebep olmaksızın ibraz etmediğinin sabit olması nedeniyle, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasında hukuka aykırılık bulumadığından, tarhiyata ilişkin matrah farkının, idarece başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, sadece mükellefin vergi dairesine vermiş olduğu beyannamelerinden tespit edilmiş olması nedeniyle vergi ziyaı cezasının üç kattan bir kata indirilmesine ilişkin Mahkeme kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ve tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ONANMASINA, üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının bir kata indirilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 03/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.