T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5636
Karar No : 2023/2461
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … İli, … İlçesi, … hudutları dahilinde ulaşım projesi kapsamında 19.810,47 m²'lik ormanlık alanda Orman Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca ... Belediye Başkanlığı adına 49 yıl süreli yol yapım izni verilmesine ilişkin … tarih ve … olur nolu ... Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ormanlık alanda yola ilişkin verilecek kesin izinlerde Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın yetkili olduğu, buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının da Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nca alınacağı, … Belediyesine ait ulaşım projesi kapsamında ormanlık alanda bedelli kesin izin verilmesine ilişkin dava konusu işlemin ise … Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilerek Bölge Müdürü'nün 23.07.2018 tarihli oluru ile onaylandığı, kesin izne ilişkin kamu yararı ve zaruret kararının ise Adapazarı Orman İşletme Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon tarafından alındığı ormanlık alanda ulaşım projesi kapsamında yola ilişkin verilecek gerek kesin izin ve gerekse buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının Bakanlık tarafından alınması gerekirken; Sakarya Orman Bölge Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 25. maddesi ve yine Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 30. maddesi hükümleri uyarınca yetki devrinin hukuken geçerli ve halen yürürlükte olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, istemin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının Sakarya İli, Ferizli İlçesi, Değirmencik Mahallesi, 309 Sokakta bulunan işyerinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün II-b grubu İşletme İzni uyarınca mermer madeni işletmeciliği yaptığı,
… Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü'nün … Orman Bölge Müdürlüğü'ne gönderilen … tarih ve E…. sayılı yazısı ile "Karayolları I.Bölge Müdürlüğü tarafından alınan karar gereği … Devlet Yolu üzerinde bulunan … Köprüsü yol bağlantısı bariyer yapılarak kapatılmıştır. Kapatılan yol bağlantısı, bu bölgede mevcut tarla yolunun kapanmasına da neden olmuştur. Bu nedenle İlçemiz … Mahallesi halkının tarım arazilerine ulaşım sapmaları açısından söz konusu mevkii de alternatif yol güzergahı bulunmadığından. Belediyemizce tespiti sapılan ve bir kısmı orman sahası içerisinde kalmakta olan yazımız ekindeki dosyamızda gösterildiği şekilde olan güzergahın yol izinlerinin Orman Kanunun 17/3 ve 18. maddeleri uyarınca Belediyemize gerekli izinlerin verilmesi hususunda" talepte bulunulduğu, Adapazarı Orman İşletme Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon tarafından hazırlanan 20.07.2018 tarihli tutanakla; ormanlık alandan yol izni verilmesinde kamu yararı ve zaruret bulunduğu kanaatine varıldığı, Adapazarı Orman İşletme Müdürlüğü'nün 20.07.2018 tarihli izin raporunda söz konusu ormanlık alanda kesin izin verilmesinde sakınca bulunmadığının bildirildiği, bunun üzerine … İli, … İlçesi, … hudutları dahilinde ulaşım projesi kapsamında 19.810,47 m2'lik ormanlık alanda Orman Kanunu'nun 17/3. maddesi uyarınca Ferizli Belediye Başkanlığı adına 49 yıl süreli bedelli kesin izin verilmesine ilişkin … tarih ve … olur nolu … Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü işleminin tesis edildiği, davacı tarafından sözkonusu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun "Ormanların Muhafazası" başlıklı 17. maddesinin 3.fıkrasında; "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, adli hizmet ve spor tesisleri ile ceza infaz kurumlarının ve bunlarla ilgili hertürlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir.Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez.kullanılamaz." kuralı yer almaktadır.
18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3.maddesinde; Bakanlık'ın Orman ve Su işleri Bakanlığı'nı ifade ettiği, Kesin İznin ise; bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni ifade edeceği belirtilmiş olup, "17/3 üncü Maddeye Göre Verilecek İzinler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; "Ormanlık alanlarda kamu yararı ve zaruret bulunması halinde; yol, (...) gibi ulaşım tesislerine; izin verilebilir." kuralının yer aldığı, "İnceleme ve Değerlendirme" başlılık 7.maddesinin 1 ve 2. fıkrasında ise; "1) Ormanlık alandaki taleplerde Bölge Müdürlüğü yapılan müracaatı öncelikle evrak üzerinde inceler, eksiklikler varsa on işgünü içinde müracaat sahibine bildirir. Eksiklikler tamamlanıncaya kadar talep değerlendirmeye alınmaz. Evrakın tam olması halinde heyet tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talebin Devlet ormanlarına isabet eden kısımları için ön izin veya kesin izin raporu düzenlenir. (2) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan taleplere Bakanlıkça, balık üretim tesisi, define arama, arkeolojik kazı ve restorasyon, odun kömürü gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocak izin taleplerine ise Genel Müdürlükçe izin verilebilir." kuralının yer aldığı, "Aynı Alana İsabet Eden İzinler" başlıklı 23. maddesinde de; "Talep sahasının bir bölümünün veya tamamının 6831 sayılı Kanunun 16, 17/3 ve 18 inci maddelerine göre verilen bir başka izin alanına isabet etmesi halinde daha önce verilen izin sahibinin muvafakatı aranır, muvafakat verilmemesi halinde İdarece resen izin verilebilir. Talep sahibince mevcut izinle ilgili gerekli tedbirler alınarak çalışılır. Talep sahibinden her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi alınır." kuralının yer aldığı, "Kamu Yararı ve Zaruret Halinin Tespiti" başlıklı 24. maddesinde ise; (1) İzin raporunu hazırlayan heyetçe, talebin ormanlık alanda yapılmasında kamu yararı ve zaruret olup olmadığı hususu; faaliyetin orman sınırları dışında gerçekleştirilmesi imkânının bulunup bulunmadığı irdelenerek tespit edilir. (2) Ancak bu Yönetmelikte izin verileceği belirtilen faaliyetlerden Bakanlıkça belirleneceklerin kamu yararı ve zaruret kararı, Bakanlıkça alınır." kuralları yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizin E:2018/7044 sayılı dosyası ile dava dosyasının birlikte incelenmesinden, ... Belediyesi'ne ulaşım projesi kapsamında ormanlık alanda bedelli kesin izin verilmesine ilişkin dava konusu işlem açısından, mevzuat gereği, ormanlık alanda yola ilişkin verilecek kesin izinlerde Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın yetkili olduğu, buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının da Bakanlık tarafından alınmasının gerektiği anlaşılmaktaysa da; 25.09.2017 tarihli Bakan onaylı Yetki Devri, İmza ve İş Bölümü Yönergesi gereği Orman Bölge Müdürlerine 6831 sayılı Kanunun 17. maddesinin 3. fıkrasına göre verilecek izinlerden otoyol ve devlet karayolları haricindeki tüm izin ve taleplerine ait izin temdit ve olurlarına ilişkin yetkinin devredildiği anlaşılmaktadır.
Davalı idarenin sunduğu savunma dilekçelerinden, dava konusu sahada, orman idaresince davacıya verilen orman izni ile müdahil Belediye'ye verilen orman izninin çakışmadığı, çakışma olması halinde mevzuat gereği maden işletmeciliği yapan davacının muvafakatinin aranması gerektiği, davacının muvafakatinin bulunmaması halinde dahi idarece zaruret ve kamu yararı bulunması üzerine re'sen işlem tesis edilebileceği de göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.