T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5655
Karar No : 2023/3114
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığında bilişim personeli olarak görev yapan davacının hizmet sözleşmesinin 2018 yılı için yenilenmemesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 375 sayılı KHK ve ilgili Yönetmelik ile taraflar arasında imzalanan sözleşmede; sözleşme süresinin bitiminde idareyi sözleşme yapmaya zorlayıcı ve bağlayıcı bir hüküm bulunmadığı gibi, Yönetmeliğin 18. maddesinde Yönetmelik kapsamında istihdam edilmiş olmanın yeniden istihdam edilme konusunda kazanılmış hak teşkil etmeyeceğinin de hüküm altına alındığı, bu bağlamda, 2017 yılına ilişkin hizmet sözleşmesinin süresi; ''2017 mali yılı'' ile sınırlı olup, davacının da hizmet sözleşmesini imzalamak suretiyle bu durumu kabul ettiği ve süresi dolduğunda sözleşmenin sona ereceğini bildiği, davacı ile idare arasında mevzuat kapsamında yapılan sözleşmeyle davacının ''statü hukuku'' dahiline girdiği, bu statü hukukunun mevzuatı ve imzalanan sözleşme dikkate alındığında, süreli bir sözleşmenin ilgiliye ''kazanılmış hak'' kapsamında devamlı verilmiş bir kadro anlamı taşımıyacağı, aksi durumun hem sözleşme statüsünün lafzına, hem de ruhuna uygun düşmeyeceğinin açık olduğu, kaldı ki idare mahkemelerinin; ''yerindelik denetimi'' kapsamında bir değerlendirme yapmalarının hukuken de mümkün olmadığı, bu durumda, 375 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli personel olarak istihdam edilen ve sözleşme süresi dolan davacının 2018 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin sözleşmesinin yenilenmediği, idarenin takdir yetkisini keyfi kullanılamayacağı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile somutlaştırması gerektiği, yıllardır sözleşmesi yenilenen davacının haklı beklenti içinde olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığında 375 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli bilişim personeli olarak görev yapmaktadır.
01/01/2017 - 31/12/2017 tarihlerine ilişkin hizmet sözleşmesi 2018 yılı itibarıyla yenilenmemiştir.
Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler" başlıklı 128. maddesinde; "Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekte oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstihdam Şekilleri" başlıklı 4. maddesinde, kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği; (B) fıkrasında, Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olduğu belirtilmiştir.
375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 6 . maddesinin birinci fıkrasında, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesi kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatlarında bilişim hizmetlerini yürütmek üzere tam zamanlı, kısmî zamanlı veya kurumların bilişim projeleri ile sınırlı sözleşmeli olarak bilişim personeli çalıştırılabileceği hükmü getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde sözleşmeli personel kamu görevlisi olarak kabul edilmiş, Anayasa Mahkemesinin 10/03/2011 tarih E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararında; "...Anayasa’nın 128. maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği, ..., maddede sözü edilen “diğer kamu görevlileri” kavramının memurlar ve işçiler dışında, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, kamu hukuku ilişkisiyle çalışanları kapsadığı, ..., belirtilmek suretiyle, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasanın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.
Memurlarla aynı işi yapsalar da sözleşmeli personelin statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz etmekte ve istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, aynı hukuksal statüde bulunmadıkları memurlardan farklı düzenlemeler yapılması mümkün hale gelmektedir. Bu bağlamda sözleşmenin mali yılla sınırlı olduğu dikkate alındığında idarenin sözleşme süresi sona eren personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisinin mevcut olduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı açıktır. Ancak idareye takdir yetkisinin tanındığı tüm durumlarda olduğu gibi, hizmet sözleşmelerinin feshinde ve sözleşmelerin yenilenmemesinde de sözü edilen yetkinin kullanılması keyfi ve mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. İdarenin takdir hakkından doğan yetkisini kullanarak işlem tesis etmesi halinde bu işlemin iptali istemiyle açılan davalarda yargısal denetimin kamu yararının gözetilip gözetilmediği, hizmet gerekleriyle sınırlı kalınıp kalınmadığı konularında olacağı, belli nedenler gösterilerek işlem tesis edilmesi halinde ise bu nedenlerin bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılacağı açıktır.
Dava konusu olayda, davalı idarede 2008 yılından itibaren kadrolu, 2012 yılından itibaren ise sözleşmeli olarak çalışan davacının, 2018 yılı sözleşmesinin … tarih ve … sayılı işlemle herhangi bir gerekçe bildirilmeksizin yenilenmediği, İdare Mahkemesinin 09/03/2018 tarihli ara kararı ile davalı idareden sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belge ile işlem dosyasının onaylı bir örneğinin gönderilmesinin istendiği, davalı idare tarafından verilen cevaptan, davacı hakkında herhangi bir disiplin soruşturması, görev yaptığı süre içinde verilen görevleri yerine getirmediği, görevinde başarısız/yetersiz olduğuna veya hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik idarece yapılmış hukuken geçerli ve itibar edilebilir somut bir tespit veya tutanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının 2008 yılından 2018 yılına kadar davalı idarede çalıştığı, davacının hakkında herhangi bir disiplin soruşturması, görevinde yetersiz veya başarısız olduğuna ilişkin veya hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik idarece yapılmış hukuken geçerli ve itibar edilebilir somut bir tespit bulunmadığı dikkate alındığında, davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/06/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.