Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/5703 E. , 2021/1424 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5703
Karar No : 2021/1424
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Başkanlığı
VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli İscehisar İlçe Müftülüğü bünyesinde imam-hatip olarak görev yapmakta iken FETÖ/PDY terör örgütüyle aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunduğundan bahisle 14/07/2017 tarihli ve 30124 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden ihraç edilen davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde FETÖ/PDY terör örgütüyle aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunduğu anlaşıldığından bahisle 667 sayılı KHK'nın 4/1/f maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine de son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu kararının onaylanmasına dair … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile başka hiçbir işleme gerek olmaksızın kamu görevinden ihraç edilen davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile FETÖ/PDY terör örgütüyle aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunduğu anlaşıldığından bahisle ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine de son verilmesine karar verildiği, anılan kararın Diyanet İşleri Başkanlığının dava konusu … tarih ve … sayılı işlemiyle onaylanması üzerine bakılan davanın açıldığı, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması dosyası kapsamı ve 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısının bulunduğu değerlendirilerek kamu görevine son verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan Kanun Hükmünde Kararname hükümleri doğrultusunda davacının Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine de son verilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline ilişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname ile daha önce kamu görevinden çıkarıldığı, bu işleme karşı OHAL Komisyonu'na başvurduğu, başvurusunun reddi üzerine ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açtığı anlaşılmakla, bakılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, bakılmakta olan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, terör örgütüne aidiyet, iltisak veya irtibatı olduğu iddiasıyla hiçbir somut delil gösterilmeden KHK ile kamu görevine son verildiği, Diyanet İşleri Başkanlığınca tesis edilen işlemle ise din görevlisi sıfatına son verildiği, davalı idare işleminin Komisyonun görev alanına girmediği, genel görevli idare mahkemelerince yargısal denetiminin yapılması gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 692 sayılı KHK ile ihraç edilen davacının işbu davada korunacak hukuki menfaatinin bulunmadığı, davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ayrılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… İli İscehisar İlçe Müftülüğü bünyesinde imam-hatip olarak görev yapan davacının, … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu kararının onaylanmasına dair … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işlemi ile Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı, 14/07/2017 tarih ve 30124 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının davalı idare işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/05/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.