Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/579 E. , 2020/5755 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/579
Karar No : 2020/5755
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı … / …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2016/9632, K:2018/3032 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli ili, Pamukkale ilçesi, Boceli Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde içkili lokanta ve pavyon olarak faaliyette bulunan işyerinin işletmecisi olan davacı tarafından, Pamukkale Belediyesi sınırları içerisinde kalan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden içkili lokanta, birahane, gazino ve benzeri yerlerin kapanış saatinin 02.00 olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve …sayılı Pamukkale Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarece dava konusu işlemin tesisinden önce içkili lokanta, birahane, gazino ve benzeri yerler için geçerli olan kapanış saatleri nedeniyle herhangi bir asayiş ve güvenlik problemi veya zaafiyeti oluştuğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı dikkate alındığında, davalı Belediye sınırları içerisinde şehir merkezinde bulunan işyerleri ile turizm bölgesi ve çevresinde bulunan işyerlerinin nitelikleri göz önünde bulundurularak kendi durumlarına uygun şekilde farklı kapanış saatleri belirlenmesi gerekirken, böyle bir ayrım yapılmaksızın yeknesak bir belirleme yapılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, bölge halkının ve gelen yerli ve yabancı turistlerin gereksinimleri, bölgedeki asayiş problemlerinin azaltılması ve yörenin turizm bölgesi olması nedeniyle, belediye sınırları içerisinde yapılan kamu güvenliği ve sağlığını içeren düzenlemelerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek, Dairemiz onama kararının kaldırılması ve temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2016/9632 K:2018/3032 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Pamukkale Belediyesi sınırları içerisinde kalan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden içkili lokanta, birahane, gazino ve benzeri yerlerin kapanış saatinin 02.00 olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Pamukkale Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanun'un "Encümenin görev ve yetkileri" başlıklı 34. maddesinde; "Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: a) Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesinhesabı inceleyip belediye meclisine görüş bildirmek.
b) Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak.
c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.
d) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.
e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.
h) Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek.
i) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Mahkemenin iptal kararına esas olmak üzere düzenlemeye konu yerde herhangi bir asayiş ve güvenlik problemi ve zaafiyeti oluştuğuna ilişkin olarak davalı idarece herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, söz konusu bilgi ve belgelerin re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde ilgili olduğu jandarma ve emniyet birimlerinden ara kararıyla sorulup araştırılmadığı görülmektedir. Nitekim, temyiz dilekçesinde umuma açık bu gibi iş yerlerinin çevresinde güvenlik ve asayiş problemlerinin yaşandığı, çevrede turizmi olumsuz yönde etkileyen ve yörenin marka değerine zarar veren güvensiz ve tehlikeli bir ortam oluştuğu, bunun geç vakitlerde alkollü içki ve eğlencenin etkisiyle meydana gelen bazı kavga ve tartışmalardan da kaynaklandığı belirtilerek temin edilen jandarma soruşturma evraklarının dosyaya sunulduğu anlaşılmakta olup, bu bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin kamunun güvenlik ve asayiş gereklilikleri ile toplumun huzur ve esenliğinin sağlanmasına yönelik olarak tesis edildiği, ayrıca söz konusu işlemle 2014 yılında 6360 sayılı Kanun uyarınca davalı Belediye bünyesine katılan mülga mahalli idare birimlerindeki işyeri açılış ve kapanış saatlerinde adaletsizliğe yol açan farklı uygulamaların giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, temyiz dilekçesinde yörenin turizm niteliğiyle ilgili olarak özel ve nesnel durumların uyuşmazlığın değerlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Buna göre, UNESCO tarafından miras listesine alınan Pamukkale ilçesinde, eğlence turizminden daha çok kaplıcaları, şifalı suları ve travertenleriyle sağlık turizminin, antik kentleri içine alan kültür turizminin öne çıktığı, gelen turistlerin bölgedeki eğlence yerleri için değil daha çok termal imkanlardan yararlanmak ve antik kent için geldikleri, bu bağlamda, çevre halkının ve yabancı-yerli turistlerin yöreye özgü turizmin niteliğiyle uyum gösteren, Anayasa ile güvence altına alınan sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı ile maddi ve manevi varlıklarını koruma ve geliştirme haklarının sağlanmasının daha da öne çıktığı görülmektedir. Bu doğrultuda, davalı idarenin düzenleme kapsamında bulunan yerdeki konu ile ilgili ağırlıklı mahalli müşterek tercih ve ihtiyacın gözetilmesi bakımından; bölgedeki muhtarlıklar ve yerel kolluk birimleri ile yaptığını beyan ettiği istişarelerin neticesinde dava konusu uygulamaya geçildiğini belirttiği, mahaldeki içkili işyerlerinin kapanma saatleriyle ilgili olarak yapılan düzenlemenin; çevre halkı ve turistlerin genel tercihleri, yörenin turizm yönünden özellikleri, artan asayiş problemleri, kapatılan belde belediyelerindeki farklı uygulamaların giderilerek yeknesaklığın sağlanması gibi gereklilikler dikkate alınarak kamusal amaçlarla, kamu esenliği ve güvenliğinin sağlanması için gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, belediyelerden kendi sınırları dahilindeki her iş yeri için ayrı açılış ve kapanış saati belirlemesinin istenilemeyeceği, davalı idare tarafından belli nitelikte işyerleri için gruplandırma suretiyle çalışma saatlerinin belirlenmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarenin … Belediyesi sınırları içerisinde kalan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden içkili lokanta, birahane, gazino ve benzeri yerlerin kapanış saatinin 02.00 olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 03/12/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Dairemiz kararı usul ve hukuka uygun olduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.