Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/5821 E. , 2021/4102 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/5821
Karar No : 2021/4102
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Plastik Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirketin, ihracat istisnasından kaynaklanan 2015 yılının Mayıs dönemine ait katma değer vergisi alacağının vergi borçlarına mahsuben iade talebinin reddi yolundaki ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin ihracat teslimleri nedeniyle doğan katma değer vergisi iade alacağının şirketin vergi borçlarına mahsup talebinin ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla söz konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ve bu karara yapılan itirazın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla reddedildiği, ikinci kez başvurulması sonucunda, ikinci başvurunun reddine dair işleme açılan davada ise ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla söz konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, yeniden başvurulması neticesinde idarece dava konusu işlemin tebliği üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, bakılan olayda 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin 1.fıkrası uyarınca esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceğinin hükme bağlandığı, dolayısıyla idarenin mahkeme kararlarını gecikmesiz olarak yerine getirme görevinin bulunduğu, karara rağmen yeni ret sebepleri oluşturmak suretiyle mahkeme kararına eylemsel direnilmesinin açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem mahiyetinde olmadığı, davacıya süreçle ilgili verilen bilgilendirme niteliği taşıdığı, aynı işleme karşı açılan davalar nedeniyle derdestlik sorunu bulunduğu, mahkeme kararının uygulanmaması yahut karara direnilmesinin söz konusu olmadığı, mahkemelerce verilen kararların davacının iade talebinin koşulsuz şartsız yerine getirilmesi niteliği taşımadığı, dava süreci devam ederken davacı hakkında incelemelerin devam ettiği ve önemli tespitlere ulaşıldığı, davacının ilgili dönemde Ba formlarına göre mal aldığı mükelleflerin %99,93 sahte fatura kullanma veya düzenleme yönünden özel esaslara tabi olduğu, idarece yapılmış hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, ihracat teslimleri nedeniyle doğan katma değer vergisi iade alacağının şirketin vergi borçlarına mahsubu talebinin ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine açılan dava, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla söz konusu işlemin, yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ve bu karara yapılan itirazın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla reddedildiği, bunun üzerine 10/07/2017 tarihli dilekçeyle ikinci kez idareye başvurulması sonucunda, ikinci başvurunun reddine dair işleme açılan davada ise ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı kararıyla söz konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, yeniden başvurulması neticesinde dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Dava dosyasında ve Danıştay Üçüncü Dairesinin E:2018/6026, 6765 ile E:2020/2163, 2228 sayılı dosyalarında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, davacı hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda; 2014 ve 2015 dönemleri ile ilgili olarak sahte belge düzenleme yönünden inceleme yapılmasının istenildiği ancak davacı 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'dan yararlanarak matrah arttırımında bulunduğundan iş emirlerinin kapatıldığı, ilgili döneme ait iade dosyasında yüklenime konu edilen mal alışlarına ilişkin faturaların tamamının gayrifaal olan ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Plastik Kalıp Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketleri tarafından düzenlendiği, ayrıca 2015 hesap döneminde beyan edilen 41.381.752,00-TL toplam mal alışlarının 34.336.884,00-TL'sinin bu firmalardan gerçekleştirildiği, bunun 2015 yılı toplam alışların %83'üne tekabül ettiği, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin müdürlerinin ... isimli şahıs olduğu, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 08/01/2016 tarihine kadar müdürü olan ...'ın aynı zamanda ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin çalışanı olup, ayrıca ... Plastik Kalıp Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tek ortak ve yöneticisi konumundaki ... isimli şahsın da... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nde çalışanı olarak göründüğü, davacı şirketin müdürü ve tek ortağı olan ...'ın ortak ya da müdür olduğu 4 firmanın tamamının özel esaslara tabi bulunduğu, bir tanesi hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, bir tanesi hakkında ise incelemenin devam ettiği ve bu üç firmanın işyerinin aynı adreste yer aldığı, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2015 yılında mal ve hizmet alımlarının %93'ünün haklarında "sahte belge düzenleme" nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden oluştuğu, anılan mükellefin aynı dönemde satışlarının %90'ının davacı şirkete yapıldığı, diğer iki firma hakkında da benzer oranların görüldüğü, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin, 2015 yılında mal ve hizmet alımlarının %92,5'unun haklarında "sahte belge düzenleme" nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden teşkil ettiği, anılan mükellefin aynı dönemde satışlarının %96'sının davacı şirkete yaptığı, ... Plastik Kalıp Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2015 yılında mal ve hizmet alımlarının %94'ü haklarında "sahte belge düzenleme" nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden meydana geldiği, anılan mükellefin aynı dönemde satışlarının %84'ünün davacı şirkete yapıldığı, incelenen banka hareketlerinden, ödenen çek tutarı kadar paranın birkaç dakika sonra tekrar firma yetkilisinin hesabına yatırılmasının hiçbir ticari teamüle uygun düşmediği, para hareketlerinin farklı günlerde de tekrarlandığı, ilgili dönemde ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin çalışanı olan ve para ve çek tahsilatı yaptığı tespit edilen ... isimli şahsın ifadesinde, davacı şirketin müdürü ... ile birlikte bankaya gittiğini, çeklerin üzerine kendi isminin yazılarak ciro edildiğini, çek işlemlerinde ortada fiziki bir para hareketinin olmadığını, bu firmaların birbirlerine fatura düzenleyerek devletten katma değer vergisi iadesi almak amacıyla bu işlemlerin yapıldığını, söz konusu işlemlerin ... ve ...'ın yönlendirmesiyle gerçekleştirildiğini ifade ettiği, ... isimli şahsın ifadesinde ise, o tarihlerde firma çalışanı olmaksızın bilgisayar kurma, yazılım yükleme gibi işler yapmak suretiyle tanıştığı ... ve ...'in yönlendirmesi ile bankaya giderek, davacı şirketin çeklerini tahsil etmediği halde etmiş gibi imzalar attığını ve karşılığında harçlık aldığını beyan ettiği, davacı yetkililerinin şirketin hesaplarıyla bilerek ve isteyerek, sistematik bir şekilde oynamak suretiyle haksız katma değer vergisi iadesi alabilmek amacıyla muhasebe hilesi yaptıkları, 2015 hesap dönemi boyunca aynı firmalardan düzenli olarak mal alındığı ve ihracat yapıldığı belirtilerek katma değer vergisi iadesi talebinde bulunulduğu, ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , ... Cam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Plastik Kalıp Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında 2015 yılına ilişkin sahte belge düzenleme fiili yönünden incelemelerin olduğu fakat rapor tanzim edilmeden iş emrinin 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında matrah ve vergi artırımında bulunulması sebebiyle kapatıldığı, bahsi geçen firmalar arasında gerçek bir ticari faaliyetin bulunmadığı ve düzenlenen faturaların sahte olduklarının kabulü gerektiği şeklindeki saptamalara yer verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun, "İhracat İstisnası" başlıklı 11. maddesinde, ihracat teslimlerinin vergiden istisna olduğu düzenlenmiş; aynı Kanun'un 32. maddesinde, Kanunun 11, 13, 14 ve 15. maddeleri ile 17. maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Katma değer vergisi sisteminde, iadenin yapılması için mükellefler tarafından talep edilmesi tek başına yeterli olmayıp iade taleplerinin yerine getirilebilmesi, düzenlenen ve kullanılan belgelerin gerçeği yansıtmalarına bağlıdır. Diğer bir deyişle mükelleflere nakden veya mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşulların varlığının yanı sıra iadeye konu katma değer vergisi işlemlerine yönelik olarak herhangi bir olumsuz saptamanın bulunmaması gerekir.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin 1.fıkrası uyarınca esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceğinin hükme bağlandığı dikkate alınarak mahkemenin yargı kararının geciktirilmeksizin uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğu yargısında hukuka aykırılık görülmemekle birlikte, yürütmenin durdurulması kararının konusunu oluşturan ve davacının, 2015 yılı Mayıs dönemine ilişkin iade talebinin reddi yolundaki ... tarih ve ... sayılı işlemi; ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade alacaklarının mahsuben iadesinin talep edildiği durumda, mahsuben iadenin gerçekleşmesi için mükelleften istenilen bilgi ve belgeler haricinde bir şart öngörülmediği gerekçesiyle iptal eden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin 29/09/2021 tarih ve E:2019/6765, K:2021/4100 sayılı kararıyla bozulduğu gözetilerek ve söz konusu rapordaki tespitler dikkate alınmak suretiyle ulaşılacak sonuca göre yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
4.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 29/09/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.